Higienizacja - skaling i piaskowanie

Na czym polega higienizacja zębów?

Podczas codziennego szczotkowania usuwamy płytkę bakteryjną, czyli miękki, przylegający do zębów biofilm. Jeżeli nie jest regularnie usuwana, z czasem może ulegać mineralizacji i przekształcać się w kamień nazębny.

Kamienia nie da się usunąć domową szczoteczką ani nicią dentystyczną – konieczne jest profesjonalne oczyszczanie w gabinecie.

Nagromadzenie płytki bakteryjnej sprzyja zapaleniu dziąseł, objawiającemu się m.in. zaczerwienieniem, obrzękiem i krwawieniem. Higienizacja pomaga usuwać przyczynę tego stanu, a regularna kontrola stomatologiczna umożliwia wczesne wykrycie problemów z przyzębiem, czyli tkankami utrzymującymi zęby.

Skaling a piaskowanie – czym się różnią?

Skaling i piaskowanie zębów to dwa różne zabiegi, które często wykonuje się podczas jednej wizyty. Różnica polega przede wszystkim na rodzaju usuwanych złogów oraz sposobie oczyszczania uzębienia.

Skaling zębów polega na usuwaniu twardego, zmineralizowanego kamienia nazębnego. Najczęściej wykonuje się go za pomocą skalera ultradźwiękowego, którego końcówka wprawiana jest w szybkie drgania, lub przy użyciu narzędzi ręcznych. Zabieg pozwala oczyścić zęby z kamienia gromadzącego się przede wszystkim przy linii dziąseł i w przestrzeniach międzyzębowych.

Piaskowanie zębów służy do usuwania miękkiego biofilmu, osadów oraz części powierzchniowych przebarwień, np. powstałych wskutek picia kawy lub herbaty. Wykorzystuje się do tego strumień powietrza, wody i specjalnego proszku stomatologicznego. Metoda umożliwia oczyszczanie również trudno dostępnych powierzchni zębów.

Piaskowanie nie zastępuje skalingu, ponieważ nie usuwa twardego kamienia nazębnego. Z kolei sam skaling nie zawsze wystarcza do usunięcia wszystkich osadów i powierzchniowych przebarwień. Dlatego oba zabiegi często się uzupełniają, choć nie każdy pacjent potrzebuje ich podczas jednej wizyty. Jeśli na zębach nie ma kamienia, ale występują osady, wystarczające może okazać się samo piaskowanie.

Jak przebiega higienizacja zębów?

Przed zabiegiem stomatolog lub higienistka stomatologiczna ocenia ilość kamienia i osadów, stan dziąseł oraz miejsca wymagające szczególnej uwagi. Następnie przeprowadza odpowiednie etapy oczyszczania.

• Skaling – za pomocą skalera ultradźwiękowego lub narzędzi ręcznych usuwa się kamień nazębny. Podczas pracy urządzenia ultradźwiękowego pacjent może słyszeć charakterystyczny dźwięk i odczuwać drgania. Woda chłodzi końcówkę oraz pomaga wypłukiwać usuwane złogi.

• Piaskowanie – powierzchnie zębów oczyszcza się strumieniem wody, powietrza i drobnego proszku stomatologicznego. Preparat dobierany jest do rodzaju osadu i oczyszczanej powierzchni.

• Polerowanie – w razie potrzeby wygładza się powierzchnie zębów odpowiednią pastą i końcówką polerującą.

• Fluoryzacja – zależnie od potrzeb można zastosować preparat fluorkowy wspomagający ochronę przed próchnicą.

Wizyta może obejmować również instruktaż prawidłowego szczotkowania i czyszczenia przestrzeni międzyzębowych.

Przy rozpoznanym zapaleniu przyzębia konieczne bywa dodatkowe leczenie, w tym oczyszczanie powierzchni korzeni i kieszonek przyzębnych. Nie należy utożsamiać tego postępowania ze standardową higienizacją.

Kiedy warto wykonać skaling i piaskowanie?

Profesjonalne czyszczenie zębów jest szczególnie przydatne, gdy na uzębieniu gromadzi się kamień lub osad, którego nie udaje się usunąć podczas domowej higieny.

Do najczęstszych powodów zgłoszenia się na zabieg należą:

• widoczny kamień nazębny, zwłaszcza przy dziąsłach i na wewnętrznych powierzchniach dolnych zębów przednich;

• osady związane m.in. z piciem kawy, herbaty lub paleniem tytoniu;

• nagromadzenie płytki w trudno dostępnych miejscach, np. przy stłoczonych zębach;

• krwawienie i zaczerwienienie dziąseł;

• potrzeba usunięcia złogów w ramach profilaktyki lub leczenia chorób przyzębia.

Czy higienizacja zębów boli?

Skaling i piaskowanie zwykle nie wymagają znieczulenia, chociaż zabiegi mogą powodować dyskomfort. Podczas skalingu odczuwalne bywają drgania i kontakt końcówki urządzenia z zębami. Przy piaskowaniu pacjent czuje strumień wody i powietrza.

Większa wrażliwość może występować u osób z zapaleniem dziąseł, odsłoniętymi szyjkami lub powierzchniami korzeni zębów. W takich przypadkach personel może dostosować sposób oczyszczania, a w razie potrzeby zastosować znieczulenie miejscowe.

Po usunięciu kamienia czasami występuje przejściowa nadwrażliwość na zimno lub dotyk. Dziąsła mogą być również lekko tkliwe. Jeśli ból jest silny, narasta albo utrzymuje się, należy skontaktować się ze stomatologiem.

Jak często wykonywać higienizację zębów?

Często zaleca się higienizację co około pół roku, ale nie jest to uniwersalna zasada. Częstotliwość skalingu i piaskowania powinna zależeć od indywidualnych potrzeb, a przede wszystkim od ilości odkładającego się kamienia, stanu dziąseł i skuteczności codziennej higieny.

U osób z chorobami przyzębia wizyty kontrolne i podtrzymujące efekty leczenia mogą być potrzebne częściej. Europejska Federacja Periodontologii zaleca po aktywnym leczeniu zapalenia przyzębia wizyty podtrzymujące w odstępach od 3 do maksymalnie 12 miesięcy, zależnie od indywidualnego ryzyka i stanu przyzębia. Nie oznacza to konieczności wykonywania pełnej higienizacji podczas każdej kontroli.

Czy istnieją przeciwwskazania do skalingu i piaskowania?

Skaling i piaskowanie są zabiegami stosowanymi u wielu pacjentów, jednak w niektórych sytuacjach konieczne jest odroczenie higienizacji lub zmodyfikowanie sposobu jej przeprowadzenia. Dotyczy to przede wszystkim aktywnych infekcji, niektórych chorób ogólnoustrojowych oraz obecności wszczepionych urządzeń medycznych.

Szczególnej ostrożności wymagają m.in.:

• aktywna opryszczka lub ostra infekcja – planowy zabieg zwykle należy przełożyć do czasu ustąpienia zakaźnych objawów;

• rozrusznik serca, kardiowerter-defibrylator lub implant słuchowy – przed skalingiem ultradźwiękowym trzeba uwzględnić rodzaj wszczepionego urządzenia oraz zalecenia jego producenta;

• choroby wpływające na odporność, w tym niektóre choroby autoimmunologiczne – znaczenie mają stan zdrowia pacjenta i stosowane leczenie;

• choroby układu oddechowego – szczególnie przy nasilonych objawach mogą utrudniać przeprowadzenie zabiegów wykorzystujących wodę i aerozol;

• bolesne zmiany i uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej – wymagają oceny przed zabiegiem, a czasami wcześniejszego leczenia.

Przed higienizacją należy poinformować stomatologa lub higienistkę o chorobach przewlekłych, przyjmowanych lekach i wszczepionych urządzeniach medycznych. Pozwala to ocenić bezpieczeństwo zabiegu i w razie potrzeby zastosować inną metodę oczyszczania.

Co robić po skalingu i piaskowaniu?

Po higienizacji zwykle można od razu wrócić do codziennych zajęć. Nie trzeba rezygnować ze szczotkowania zębów ani oczyszczania przestrzeni międzyzębowych.

Jeżeli zęby są nadwrażliwe, należy unikać pokarmów i napojów wywołujących dolegliwości. Przy podrażnionych dziąsłach pomocne jest delikatne szczotkowanie miękką szczoteczką.

Po wizycie istotne są:

• szczotkowanie zębów pastą z fluorem co najmniej dwa razy dziennie;

• codzienne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych;

• stosowanie zaleceń dotyczących użytego preparatu fluorkowego, jeśli przeprowadzono fluoryzację;

• zgłoszenie się do stomatologa, jeśli wystąpią niepokojące objawy.

Czy higienizacja wybiela zęby?

Po skalingu i piaskowaniu zęby mogą wyglądać na jaśniejsze, ponieważ usuwane są powierzchniowe przebarwienia i osady. Nie oznacza to jednak zmiany naturalnego koloru szkliwa i zębiny.

Higienizacja nie zastępuje wybielania zębów. Jeśli przebarwienia znajdują się głębiej w tkankach zęba, samo oczyszczanie ich nie usunie. Stomatolog może ocenić przyczynę zmiany koloru i przedstawić odpowiednie możliwości postępowania.

Ile kosztują skaling i piaskowanie?

Według danych Kliniki.pl średnia cena usuwania kamienia nazębnego z piaskowaniem wynosi 311 zł. Najniższa podana cena to 170 zł, a najwyższa – 450 zł. Dane pochodzą z cenników 28 klinik i 13 lekarzy.

Koszt zależy od placówki oraz zakresu wykonywanych zabiegów. Przed umówieniem wizyty najlepiej sprawdzić, czy cena obejmuje jedynie skaling i piaskowanie, czy również polerowanie i fluoryzację.

Czy skaling jest refundowany przez NFZ?

Tak. Usuwanie złogów nazębnych jest świadczeniem finansowanym przez NFZ. Zgodnie z przepisami przysługuje raz w roku kalendarzowym w obrębie całego uzębienia. Zakres świadczenia gwarantowanego nie jest jednak tożsamy z każdym prywatnym pakietem higienizacyjnym. Szczegóły można sprawdzić w gabinecie posiadającym umowę z NFZ.