Na czym polega kardiowersja elektryczna?
Podczas kardiowersji przez elektrody umieszczone na klatce piersiowej dostarcza się impuls elektryczny, który ma przywrócić prawidłowy rytm serca. Wyładowanie jest zsynchronizowane z zapisem EKG, co ogranicza ryzyko wywołania groźnych zaburzeń rytmu.
Kardiowersja a defibrylacja – czym się różnią?
W kardiowersji impuls jest zsynchronizowany z pracą serca. Defibrylacja wykorzystuje wyładowanie niezależne od tej synchronizacji i jest stosowana m.in. podczas zatrzymania krążenia spowodowanego migotaniem komór.
Kiedy wykonuje się kardiowersję elektryczną?
Najczęstszym wskazaniem jest migotanie przedsionków, zwłaszcza gdy powoduje kołatanie serca, duszność lub osłabienie. Kardiowersję stosuje się również w leczeniu trzepotania przedsionków i niektórych częstoskurczów.
Zabieg przeprowadza się:
-
planowo – gdy stan pacjenta jest stabilny, a przywrócenie prawidłowego rytmu może zmniejszyć objawy;
-
pilnie – gdy arytmia powoduje zagrożenie, np. znaczny spadek ciśnienia lub ostrą niewydolność serca.
Nie każda arytmia wymaga kardiowersji. Przy niedawno rozpoczętym migotaniu przedsionków rytm serca może wrócić do normy samoistnie. Możliwe jest również leczenie farmakologiczne.
Jak przygotować się do kardiowersji elektrycznej?
Przed zabiegiem lekarz ocenia rodzaj arytmii, stan serca i przyjmowane leki. Wykonuje się EKG, a zależnie od wskazań również badania krwi i echokardiografię.
Przed planową kardiowersją należy:
-
pozostać na czczo zgodnie z zaleceniami placówki;
-
poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, w tym pominiętych dawkach;
-
nie zmieniać samodzielnie dawkowania leków;
-
zapewnić sobie transport do domu po znieczuleniu.
Przed planową kardiowersją migotania przedsionków standardowo zaleca się co najmniej 3 tygodnie skutecznego leczenia przeciwkrzepliwego. Jeśli nie zostało ono zapewnione, można wykonać echokardiografię przezprzełykową (TEE), aby wykluczyć skrzeplinę w sercu.
Jak przebiega kardiowersja elektryczna?
Zabieg przeprowadza się w odpowiednio wyposażonej placówce, pod nadzorem personelu medycznego.
-
Zakłada się wkłucie dożylne i podłącza aparaturę monitorującą pracę serca, ciśnienie oraz natlenienie krwi.
-
Podaje się dożylnie leki znieczulające lub uspokajające, dzięki którym pacjent nie odczuwa bólu podczas zabiegu.
-
Na klatce piersiowej, czasem także na plecach, umieszcza się elektrody.
-
Lekarz wykonuje zsynchronizowane wyładowanie elektryczne.
-
Sprawdza rytm serca w EKG i w razie potrzeby powtarza wyładowanie.
Ile trwa kardiowersja elektryczna?
Sam zabieg zajmuje zwykle kilka minut, ale pobyt w placówce trwa dłużej ze względu na przygotowanie i obserwację. Dzięki znieczuleniu pacjent nie odczuwa impulsu.
Czy kardiowersja elektryczna jest bezpieczna?
Kardiowersja jest uznaną metodą leczenia arytmii, jednak wiąże się z ryzykiem powikłań.
Możliwe są:
-
udar mózgu lub inny incydent zakrzepowo-zatorowy;
-
nadmierne zwolnienie rytmu serca lub inne zaburzenia rytmu;
-
podrażnienie albo powierzchowne oparzenie skóry;
-
powikłania związane ze znieczuleniem, np. zaburzenia oddychania.
Ryzyko udaru ogranicza właściwe postępowanie przeciwkrzepliwe. Jeśli badanie wykaże skrzeplinę w sercu, planową kardiowersję odracza się.
Czy zabieg zawsze jest skuteczny?
Nie. Czasami nie udaje się przywrócić prawidłowego rytmu, a nawet po udanej kardiowersji arytmia może nawrócić. Dlatego niekiedy konieczne jest dalsze leczenie.
Co dzieje się po kardiowersji?
Po zabiegu pacjent pozostaje pod obserwacją. Jeśli jego stan jest stabilny, zazwyczaj wraca do domu tego samego dnia. Przez 24 godziny po znieczuleniu nie powinien prowadzić samochodu, pić alkoholu ani obsługiwać niebezpiecznych urządzeń.
Po kardiowersji migotania przedsionków zazwyczaj kontynuuje się leczenie przeciwkrzepliwe przez co najmniej 4 tygodnie, a u osób z czynnikami ryzyka udaru – dłużej. U pacjentów o bardzo niskim ryzyku, u których rytm przywrócono w ciągu 24 godzin od początku arytmii, możliwe są wyjątki. O czasie leczenia decyduje lekarz.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Kardiowersja elektryczna – jak przebiega, czy boli i jakie niesie ryzyko?" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (06:08 minuty)
Źródła:
- Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust, "Cardioversion: General advice for after your procedure", cuh.nhs.uk, 2025
- European Resuscitation Council, "European Resuscitation Council Guidelines 2025: Adult Advanced Life Support", erc.edu, 2025
- Ludwikowska K., "Kardiowersja elektryczna", mp.pl, 2017
- Van Gelder I.C., Rienstra M., Bunting K.V. i wsp., "2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS)", European Heart Journal, 45(36), 3314–3414, 2024
-
4.5/5 (opinie 2)