Podstawowe zadanie powiek to ochrona oka. Ich sprawne działanie zapewnia obecność filmu łzowego, dzięki któremu powieki mogą gładko zamykać się i otwierać, nawilżając jednocześnie rogówkę. Ruchy powiek usprawniają usuwanie nadmiaru łez wyprodukowanych przez gruczoł łzowy. Idealne przyleganie brzegów powiek do rogówki powoduje, że łzy przesuwane są do przyśrodkowego kącika oka, a tam spływają poprzez punkty łzowe (górny i dolny) do kanalików łzowych, a następnie do przewodu nosowo-łzowego. Czasami zdarza się, że funkcje te nie działają poprawnie w naszym oku i konieczne jest przeprowadzenie operacji powieki.
Przyczyny i objawy odwinięcia powieki dolnej
Odwinięcie powieki dolnej zaburza transport łez. Dolegliwość ta najczęściej związana jest z wiekiem, ale może być wynikiem wad wrodzonych, urazów czy też porażenia nerwów.
U starszych pacjentów dochodzi do rozluźnienia tkanki łącznej i utraty elastyczności mięśni. Powieki wydłużają się i przestają przylegać do powierzchni oka. W zaawansowanych stanach powieka dolna odchyla się – lekarze określają ten stan jako poziome rozluźnienie powieki.
Odsłonięta wewnętrzna powierzchnia powieki (warstwa spojówkowo-tarczkowa) zmienia swoje właściwości – ulega przesuszeniu, staje się szorstka i pokrywa się keratyną. Zamiast chronić oko, zaczyna je drażnić. Przestaje też transportować łzy. Ponadto jej wywinięcie powoduje, że punkt łzowy ulega odsłonięciu. Narażony jest tak samo jak cały brzeg powieki na wysychanie i przestaje prawidłowo funkcjonować.
Odwinięciu powieki dolnej towarzyszą dokuczliwe objawy. Pacjenci skarżą się na łzawienie, pieczenie, zaczerwienienie oczu oraz światłowstręt. Borykają się też z trudnymi do wyleczenia i nawracającymi zapaleniami spojówek. Dzięki plastyce powiek metodą Lazy T wady te zostają skorygowane.
Różnicowanie objawów łzawienia
Zdarza się, że punkty łzowe są zatkane. W takim przypadku stosuje się często laserowe udrażnianie dróg łzowych. Dlatego tak ważna jest odpowiednia diagnostyka.
Natomiast w przypadku zespołu suchego oka, który może paradoksalnie objawiać się łzawieniem, stosuje się specjalne zatyczki w celu zamknięcia punktów łzowych, aby ograniczyć odpływ łez.
Zabieg Lazy T – korekcja punktów łzowych i powieki dolnej
Zabieg chirurgiczny typu Lazy T poprawia ułożenie powieki dolnej i przywraca prawidłowe położenie punktu łzowego dolnego. Polecany jest u pacjentów ze średnio nasilonym odwinięciem powieki w zakresie części środkowej. Podczas zabiegu wykonuje się dwa cięcia. Pierwsze, pionowe, pentagonalne, zlokalizowane jest w odległości 4 mm od dolnego punktu łzowego.
Dzięki wycięciu fragmentu powieki uzyskuje się jej skrócenie, co zapewnia prawidłowe przyleganie powieki do oka. Następnie dolny kanalik łzowy zabezpiecza się sondą Bowmana i wykonuje drugie nacięcie – poziome, zlokalizowane 5 mm poniżej dolnego kanalika łzowego. Poziome cięcie zapewnia prawidłowe ułożenie i stabilizację punktu łzowego dolnego.
Termin „Lazy T" pochodzi z literatury anglojęzycznej i odnosi się do układu nacięć przypominających literę T ułożoną „na boku” (czyli „leniwe T”). Układ ten pozwala jednocześnie skrócić i odpowiednio ułożyć tkanki w okolicy punktu łzowego.
Kwalifikacja do zabiegu
Kwalifikacja do zabiegu obejmuje badanie okulistyczne z oceną ustawienia powieki, położenia punktów łzowych oraz drożności dróg łzowych. Ostateczną decyzję o leczeniu podejmuje lekarz okulista/okuloplastyk po zebraniu wywiadu i badaniu przedmiotowym.
Wskazania do przeprowadzenia zabiegu:
-
ektropion (odwinięcie) powieki dolnej,
-
nieprawidłowe ustawienie punktów łzowych,
-
przewlekłe łzawienie (epifora),
-
zaburzenia odpływu łez bez niedrożności dróg łzowych,
-
podrażnienie oka i nawracające stany zapalne spojówek spowodowane nieprawidłową pozycją powieki.
Przeciwskazania:
- niedrożność dróg łzowych lub zwężenie punktu/kanalika łzowego wymagające innego leczenia,
- znaczne poziome rozluźnienie powieki (mogą być potrzebne dodatkowe techniki),
- ektropion bliznowaciejący,
- aktywne zakażenie lub zapalenie brzegów powiek i spojówek,
- zaburzenia krzepnięcia,
- nieuregulowane choroby przewlekłe,
- brak możliwości współpracy w trakcie leczenia.
W wybranych przypadkach zabieg Lazy T łączy się z innymi procedurami korekcyjnymi, jeśli wymagają tego warunki anatomiczne powieki lub punktu łzowego.
Ryzyka i możliwe powikłania
Aby zmniejszyć ryzyko powikłań należy stosować się do zaleceń lekarskich, wyleczyć aktywne stany zapalne brzegów powiek przed zabiegiem, poinformować lekarza o lekach (w tym przeciwzakrzepowych) oraz chorobach przewlekłych, trzeba także unikać urazów i utrzymywać odpowiednią higienę okolicy operowanej.
Możliwe ryzyka i powikłania (choć występują rzadko) obejmują m.in.:
-
krwawienie lub krwiak,
-
zakażenie rany,
-
pod- lub nadkorekcję (utrzymywanie się dolegliwości lub przeciwnie – nadmierne napięcie powieki),
-
bliznowacenie lub ziarninowanie w miejscu cięć,
-
uszkodzenie punktu albo kanalika łzowego z utrzymującym się łzawieniem,
-
zaburzenia gojenia i asymetrię,
-
reaktywność na szwy,
-
ryzyka związane z znieczuleniem.
Częste, przemijające dolegliwości pooperacyjne to obrzęk, zasinienie, tkliwość i podrażnienie oka.
Przygotowanie i rekonwalescencja po zabiegu Lazy T
Zabieg Lazy T jest dość prosty, ale wymaga precyzji. Wykonywany jest najczęściej w znieczuleniu miejscowym (czasem w znieczuleniu ogólnym – decyzję o jego rodzaju podejmuje zespół medyczny po ocenie stanu pacjenta).
Zaraz po zabiegu chory może odczuwać ból i zwiększoną wrażliwość na światło. Dolna powieka jest opuchnięta, zaczerwieniona, z obecnością siniaków. Objawy te stopniowo ustępują. Ulgę przynosi stosowanie zimnych okładów i przyjmowanie tabletek przeciwbólowych. Można też spać z lekko uniesioną głową. W czasie rekonwalescencji powinno się unikać intensywnego wysiłku fizycznego, ekspozycji na silne światło i wytężania wzroku. Efekty pojawiają się stopniowo, gdyż musi nastąpić regeneracja i odbudowa uszkodzonej spojówki.
Ważne, aby przed zabiegiem poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, a także o ewentualnych chorobach przewlekłych. Czas rekonwalescencji trwa zazwyczaj kilka tygodni, w zależności od indywidualnych predyspozycji pacjenta.
W trakcie kwalifikacji lekarz zwykle ocenia również drożność dróg łzowych oraz napięcie i przyleganie powieki, co pomaga dobrać najskuteczniejszą metodę leczenia.
Koszt i dostępność zabiegu Lazy T
Operację plastyczną ustawienia powieki dolnej i punktu łzowego przeprowadza się w specjalistycznych ośrodkach chirurgii oka. W Siedlcach cena zabiegu Lazy T rozpoczyna się od dwóch tysięcy złotych. CM MML ustaliło koszt tej procedury w granicach 2,5–3,5 tysiąca złotych, w zależności od stanu zaawansowania zmian u pacjenta.
Jak wybrać klinikę
Warto porównać oferty różnych klinik i placówek medycznych, aby znaleźć najlepszą ofertę cenową oraz zawodową opiekę przed i po operacji. Ponadto przed podjęciem decyzji o zabiegu warto zasięgnąć opinii zaufanych specjalistów w zakresie okulistyki i chirurgii plastycznej.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Zabieg korekcji położenia punktów łzowych metodą LAZY-T" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (09:44 minuty)
Źródła:
- Moustafa Salamah, Hesham A. Enany, Mohammed A. Hegab, Hani A. Albialy, "ImageJ assessment of double-frequency YAG laser efficacy in treatment of mild lower eyelid ectropion with punctal eversion" (www.ncbi.nlm.nih.gov), National Library of Medicine, 2023
- Catherine Y Liu, Daniel J Oh, Allen M. Putterman, "A Lazy-T Modification in the Treatment of Medial Ectropion" (www.ncbi.nlm.nih.gov), National Library of Medicine, 2019
-
5.0/5 (opinie 4)