Na czym polega operacja częściowej endoprotezoplastyki stawu kolanowego?

Częściowa endoprotezoplastyka stawu kolanowego to procedura chirurgiczna, której celem jest zastąpienie nieodwracalnie uszkodzonych powierzchni stawowych zajętego przedziału za pomocą sztucznego elementu – endoprotezy.

W przeciwieństwie do zabiegu całkowitej wymiany stawu, w tym przypadku ingerencja chirurgiczna ogranicza się do jednej, najbardziej zużytej części stawu – najczęściej jest to przedział przyśrodkowy, ale możliwa jest również wymiana przedziału bocznego lub przedniego. Pozostałe, zdrowe okolice stawupozostają nienaruszone, co sprawia, że funkcja kolana może być zachowana w bardziej naturalnej formie.

 

Zabieg polega na usunięciu w niezbędnym zakresie zniszczonej chrząstki i kości, a następnie zastąpieniu ich sztucznymi elementami wykonanymi z trwałych, materiałów. Implanty są mocowane do kości z użyciem cementu kostnego lub techniką bezcementową. Procedura ta pozwala wyeliminować lub znacząco zmniejszyć dolegliwości bólowe oraz poprawić funkcję stawu.

Częściowa vs całkowita endoproteza kolana

Częściowa i całkowita endoprotezoplastyka różnią się zakresem zabiegu, stopniem ingerencji w naturalną strukturę kolana oraz czasem rekonwalescencji. W przypadku endoprotezy częściowej wymieniany jest tylko uszkodzony przedział stawu – to mniej inwazyjna procedura, która pozostawia większość struktur nienaruszoną. Natomiast całkowita endoproteza obejmuje jednoczasową wymianę dwóch lub trzech przedziałów stawu kolanowego i stosowana jest, gdy zmiany zwyrodnieniowe mają charakter bardziej zaawansowany i rozległy. W porównaniu z endoprotezoplastyką całkowitą, częściowa wymiana stawu cechuje się wyższym poziomem satysfakcji pacjenta, lepszym wynikiem funkcjonalnym oraz mniejszym ryzykiem powikłań.

 

Dobór odpowiedniego typu zabiegu zależy od lokalizacji dolegliwości bólowych, rozległości uszkodzeń wewnątrzstawowych,wydolności więzadeł oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Pamiętaj: Częściowa endoproteza często wybierana jest w przypadku pacjentów bardziej aktywnych fizycznie, u których zmiany zwyrodnieniowe są zlokalizowane tylko w jednej części kolana. Pozwala to na dłuższe utrzymanie funkcji stawu i w razie potrzeby – wykonanie w przyszłości endoprotezy całkowitej.

 

Jak się przygotować do częściowej wymiany stawu kolanowego?

Na etapie kwalifikacji do zabiegu częściowej endoprotezoplastyki stawu kolanowego niezbędna jest kompleksowa diagnostyka, mająca na celu dokładne określenie zakresu uszkodzeń w obrębie stawu oraz ocenę ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Podstawą są badania obrazowe - RTG. W wybranych przypadkach uzupełnia się diagnostykę o rezonans magnetyczny, tomografię komputerową lub badanie ultrasonograficzne.

 

Badania przedoperacyjne:

  • morfologia krwi,
  • poziom elektrolitów,
  • czynniki krzepnięcia,
  • EKG.

W przypadku obecności chorób przewlekłych konieczne są konsultacje specjalistyczne (np. kardiologiczna) celem optymalizacji stanu zdrowia pacjenta i wykluczenia przeciwwskazań do operacji.
Przed operacją warto również wykonać badanie stomatologiczne celem eliminacji ewentualnych ognisk zapalnych.
Zalecane jest zaprzestanie palenia wyrobów tytoniowych na 6 tygodni przed operacją.

Uwaga: Odpowiednie przygotowanie do zabiegu ma kluczowe znaczenie nie tylko dla powodzenia operacji, ale i dla skrócenia czasu rekonwalescencji. Dlatego tak ważne jest, by wszelkie zalecenia lekarskie zostały zrealizowane z odpowiednim wyprzedzeniem.

Częściowa endoprotezoplastyka kolana – jak przebiega?

Zabieg częściowej endoprotezoplastyki stawu kolanowego przeprowadza się w warunkach sali operacyjnej, w pełnym zabezpieczeniu anestezjologicznym. Pacjent poddawany jest znieczuleniu podpajęczynówkowemu lub ogólnemu. Następnie ortopeda wykonuje precyzyjne cięcie w przedniej części kolana aby uzyskać dostęp do wnętrza stawu. W kolejnych etapach operacji usuwa się zniszczone powierzchniestawowe i łąkotkęwyłączniew zajętym przedziale. Usunięte struktury zastępuje się za pomocą implantów dopasowanych do anatomicznych warunków pacjenta. W częściowej endoprotezoplastyce stawu kolanowego zachowane pozostaje więzadło krzyżowe przednie i tylne oraz łąkotka w nieoperowanym przedziale. Po zakończeniu głównego etapu operacji rana zostaje starannie zaszyta, a kończyna zaopatrzona w opatrunek. Cały zabieg trwa zazwyczaj od 60 do 120 minut. Pobyt w szpitalu po operacji trwa średnio 1-3 dni, w zależności od stanu pacjenta i przebiegu rehabilitacji.

 

Ile trwa rehabilitacja po częściowej wymianie kolana?

Rehabilitacja po częściowej endoprotezoplastyce kolana jest nieodłącznym elementem procesu leczenia i ma kluczowe znaczenie dla uzyskania pełnej sprawności. Zazwyczaj rozpoczyna się już w pierwszej dobie po operacji i przebiega etapami, które są dostosowywane do indywidualnych możliwości oraz tempa regeneracji pacjenta.

Po około 4–6 tygodniach pacjent może samodzielnie prowadzić samochód i wykonywać większość codziennych czynności. Ostateczne efekty rehabilitacji widoczne są zazwyczaj po 2–6 miesiącach.

Pamiętaj: Systematyczna, prowadzona pod nadzorem fizjoterapeuty rehabilitacja ma bezpośredni wpływ na zakres ruchu, siłę mięśniową i ogólne funkcjonowanie operowanego stawu – nie należy jej pomijać ani skracać.

 

Warto zaznaczyć: nie wszyscy pacjenci osiągną pełną sprawność po 2–6 miesiącach – to uśredniony czas. Rehabilitacja może trwać do 12 miesięcy, zwłaszcza u pacjentów starszych lub z powikłaniami.

Powikłania po częściowej endoprotezoplastyce kolana

Mimo że częściowa endoprotezoplastyka uważana jest za procedurę bezpieczną, to jak każda operacja niesie pewne ryzyko powikłań. Jednym z najpoważniejszych problemów jest infekcja miejsca operowanego i zakażenie okołoprotezowe. Na szczęście zdarza się ono stosunkowo rzadko (od 0,1 do 0,8% pacjentów). Większość reoperacji wynika z  aseptycznego obluzowania implantów lub postępu choroby zwyrodnieniowej stopniowo obejmującej kolejne części stawu kolanowego.

 

Ile wytrzymuje częściowa endoproteza kolana?

Trwałość częściowej endoprotezy kolana zależy od wielu czynników, w tym jakości implantu, stylu życia pacjenta oraz przestrzegania zaleceń lekarskich. Średnio implanty te służą pacjentom przez 10 do 20 lat.

Ważne: Kluczowe znaczenie ma utrzymanie prawidłowej masy ciała, unikanie przeciążeń i regularna aktywność fizyczna w granicach zaleconych przez lekarza lub fizjoterapeutę.

 

Ile kosztuje częściowa endoproteza kolana prywatnie i na NFZ?

Na podstawie zgromadzonych przez nas danych koszt częściowej endoprotezoplastyki kolana w systemie prywatnym waha się średnio między 12 000 zł a 20 000 zł, zależnie od wybranej placówki, zastosowanej protezy oraz zakresu opieki okołooperacyjnej. W cenę zwykle wliczone są również badania diagnostyczne, pobyt w szpitalu, opieka pooperacyjna i początkowa rehabilitacja.

Zabieg może być również przeprowadzony w ramach NFZ, jednak ze względu na ograniczoną liczbę miejsc i długi czas oczekiwania, wielu pacjentów decyduje się na leczenie prywatne.

Posłuchaj artykułu:

Źródła: