Na czym polega suche igłowanie?

Suche igłowanie polega na wprowadzeniu cienkiej igły przez skórę w miejsce wybrane podczas badania pacjenta. Często jest nim punkt spustowy, czyli szczególnie tkliwy obszar mięśnia. Jego ucisk może wywoływać ból w tym miejscu, a czasem także w innej części ciała. Fizjoterapeuta bierze pod uwagę zgłaszane dolegliwości i wynik badania, zanim zdecyduje, czy nakłucie takiego punktu jest zasadne.

Słowo „suche” odnosi się do igły: podczas zabiegu nie wstrzykuje się przez nią leku ani innej substancji. Tym suche igłowanie różni się od zastrzyku w punkt spustowy. Nakłuwanie punktów spustowych jest częstą postacią tej metody, choć w piśmiennictwie określenie dry needling obejmuje również techniki dotyczące innych tkanek.

Uwaga: Do zabiegu używa się igieł podobnych do stosowanych w akupunkturze, co może budzić skojarzenie między obiema metodami.

Przy suchym igłowaniu wykonywanym w fizjoterapii miejsce nakłucia wybiera się jednak na podstawie oceny dolegliwości i badania tkanek, na przykład bolesnego punktu w mięśniu. Różnic między metodami nie warto sprowadzać do stwierdzenia, że nie mają ze sobą nic wspólnego: w praktyce mogą wykorzystywać podobne igły, a opisy miejsc nakłucia bywają zbieżne.

Kiedy stosuje się suche igłowanie?

Suche igłowanie bywa stosowane u osób z bólem związanym z układem ruchu, szczególnie gdy badanie wskazuje na udział bolesnych punktów spustowych w mięśniach.

Fizjoterapeuta może rozważyć je między innymi przy:

  • bólu szyi i karku;

  • bólu barku;

  • bólu dolnej części pleców;

  • bólu po zewnętrznej stronie łokcia, tzw. łokciu tenisisty;

  • bólu pięty związanym z rozcięgnem podeszwowym;

  • bólu przedniej części kolana związanym ze stawem rzepkowo-udowym;

  • napięciowym bólu głowy;

  • szyjnopochodnym bólu głowy;

  • bólu w okolicy stawu skroniowo-żuchwowego;

  • bólu związanym z mięśniowo-powięziowymi punktami spustowymi.

Ważne: Przed zabiegiem specjalista powinien ocenić przyczynę dolegliwości, stan zdrowia pacjenta i zasadność nakłucia. Sama obecność jednej z pozycji na liście nie przesądza o wyborze tej metody.

Jak przebiega zabieg suchego igłowania?

Dry needling może pomagać w zmniejszeniu napięcia mięśniowego i dolegliwości bólowych

Zabieg suchego igłowania rozpoczyna się od oceny dolegliwości i stanu zdrowia pacjenta. Fizjoterapeuta ustala, które miejsce miałby nakłuć, sprawdza, czy nie ma powodów do zachowania szczególnej ostrożności, i wyjaśnia planowany zabieg. Pacjent powinien mieć możliwość zadania pytań oraz zdecydowania, czy wyraża na niego zgodę.

Następnie specjalista przygotowuje miejsce zabiegu i wprowadza przez skórę cienką, sterylną igłę jednorazowego użytku. W zależności od wybranej techniki nakłucie może być płytsze lub głębsze; różnić się może również liczba nakłuć i czas pozostawienia igły w tkance. Podczas pracy z punktem spustowym może wystąpić krótkie, mimowolne drgnięcie mięśnia. Nie jest to jednak element, który musi pojawić się przy każdym nakłuciu.

Podczas zabiegu warto od razu powiedzieć fizjoterapeucie o silnym bólu, zawrotach głowy lub innym niepokojącym odczuciu. Specjalista powinien pozostawać w kontakcie z pacjentem, a pacjent może w każdej chwili wycofać zgodę i przerwać zabieg. Po usunięciu igły jest ona wyrzucana do pojemnika na ostre odpady medyczne.

Ważne: Czas całej wizyty zależy od tego, czy obejmuje także badanie i inne elementy fizjoterapii. Samą igłę można wyjąć po chwili albo pozostawić w tkance dłużej – zależy to od zastosowanej techniki.

Czy suche igłowanie boli i czego można się spodziewać po zabiegu?

Suche igłowanie może boleć, choć odczucia różnią się między pacjentami. W trakcie nakłucia można poczuć ukłucie, rozpieranie albo krótkie drgnięcie mięśnia podczas pracy z punktem spustowym. Zabieg nie powinien być jednak przeczekiwaniem silnego bólu. O ostrym lub piekącym bólu trzeba od razu powiedzieć osobie wykonującej nakłucie.

Uwaga: Po zabiegu można zwykle pozostać w ruchu, dostosowując aktywność do samopoczucia. Jeśli planujesz intensywny trening, zapytaj fizjoterapeutę, kiedy do niego wrócić – zwłaszcza gdy nakłute mięśnie są obolałe.

Po zabiegu nakłute miejsce może być tkliwe, podobnie jak mięsień po wysiłku. Może też pojawić się niewielkie zasinienie lub krwawienie w miejscu wkłucia. Bolesność po nakłuciu zwykle ustępuje w ciągu kilku godzin do dwóch dni, choć niekiedy trwa dłużej. To możliwe następstwa zabiegu, a nie oznaka, że wystąpią u każdego pacjenta.

Pamiętaj: Jeśli po wizycie pojawią się zawroty głowy lub uczucie osłabienia, powiedz o tym specjaliście przed wyjściem z gabinetu. Nie prowadź samochodu, dopóki objawy nie ustąpią.

Jakie efekty może przynieść suche igłowanie?

Sucha igłoterapia może zmniejszyć ból związany z dolegliwościami mięśni i innych tkanek układu ruchu. Efekt oceniano m.in. u osób z bólem szyi, barku, dolnej części pleców, łokcia i pięty. W badaniach poprawę obserwowano przede wszystkim w krótkim czasie po terapii. To, jak duża będzie u konkretnej osoby, zależy między innymi od rodzaju dolegliwości i całego planu fizjoterapii.

Zmniejszenie bólu może ułatwić pacjentowi poruszanie się i udział w dalszej rehabilitacji. Dlatego po zabiegu warto zwrócić uwagę nie tylko na nasilenie bólu, lecz także na czynność, która wcześniej sprawiała trudność – na przykład obracanie głowy, sięganie ręką nad głowę czy chodzenie. Badania uwzględniały zarówno ból, jak i sprawność, a suche igłowanie oceniano również jako część terapii łączonej z innymi metodami fizjoterapii.

Warto wiedzieć: Niektórzy odczuwają poprawę już po pierwszej wizycie, inni potrzebują kolejnych. Liczbę zabiegów i odstępy między nimi ustala się indywidualnie po ocenie dolegliwości oraz reakcji na terapię.

Bezpośrednio po nakłuciu mięsień może być przez pewien czas tkliwy. Jeśli chcesz ocenić, czy zabieg Ci pomógł, uwzględnij tę przejściową reakcję i powiedz fizjoterapeucie na kolejnej wizycie, jak zmieniały się ból oraz swoboda ruchu w następnych dniach. Ułatwi mu to ocenę Twojej odpowiedzi na terapię.

Jakie są przeciwwskazania i możliwe działania niepożądane suchego igłowania?

Zabieg suchego igłowania powinien wykonywać odpowiednio przeszkolony specjalista

Przed suchym igłowaniem specjalista powinien sprawdzić, czy zabieg można bezpiecznie wykonać u danej osoby i w wybranym miejscu. Zabiegu nie wykonuje się bez zgody pacjenta. Powodem do odstąpienia od niego może być także silny lęk przed igłami lub wcześniejsza poważna reakcja na nakłuwanie.

Szczególnej ostrożności wymaga również igłowanie obszaru objętego obrzękiem limfatycznym.

Przed wizytą powiedz specjaliście, jeśli przyjmujesz leki przeciwkrzepliwe, masz zaburzenia krzepnięcia, aktualną infekcję, obniżoną odporność, cukrzycę lub jesteś w ciąży. Zgłoś też uczulenie na metale oraz wszczepione urządzenia znajdujące się w pobliżu planowanego miejsca nakłucia. Te informacje nie zawsze oznaczają zakaz wykonania zabiegu, ale mogą wpłynąć na wybór miejsca, techniki albo decyzję o odstąpieniu od igłowania. Nie odstawiaj samodzielnie przyjmowanych dotychczas leków.

Po nakłuciu może wystąpić przejściowa bolesność, niewielkie krwawienie lub siniak. Poważne powikłania są rzadkie, ale wymagają uwagi. Jeśli po igłowaniu okolicy szyi, barku lub klatki piersiowej pojawią się duszność albo ból w klatce piersiowej, pilnie zgłoś się po pomoc medyczną. Takie objawy mogą wskazywać między innymi na odmę opłucnową, czyli przedostanie się powietrza do przestrzeni otaczającej płuco.

Jak przygotować się do suchego igłowania?

Do suchego igłowania nie potrzeba specjalnego przygotowania. Warto jednak przed wizytą zastanowić się, gdzie odczuwasz ból, od kiedy trwa i które ruchy go nasilają. Specjalista wykorzysta opis dolegliwości oraz badanie do oceny, czy i w jakim miejscu nakłucie ma sens. Jeśli masz wyniki badań dotyczących leczonej okolicy lub listę przyjmowanych leków, możesz zabrać je na wizytę.

Warto wiedzieć: Przed rozpoczęciem zabiegu możesz zapytać, który obszar ma zostać nakłuty i dlaczego specjalista wybrał tę metodę. Powiedz również, jeśli obawiasz się igieł albo masz złe doświadczenia z zastrzykami czy pobraniem krwi. Są to informacje istotne przy wyborze postępowania, a zgodę na zabieg możesz wycofać także w jego trakcie.

FAQ - najczęstsze pytania na temat suchego igłowania

  • Jakie są cele suchego igłowania?

    Suche igłowanie ma na celu zmniejszenie bólu i poprawę funkcji mięśni, szczególnie w obszarach z punktami spustowymi.

  • Czy zabieg jest bezpieczny?

    Suche igłowanie jest generalnie bezpieczne, ale jak każda procedura medyczna może mieć powikłania, które powinny być omówione z fizjoterapeutą przed zabiegiem.

  • Kiedy nie warto decydować się na suche igłowanie?

    Suchego igłowania nie należy stosować w przypadku silnego lęku przed igłami, nieleczonych zaburzeń krzepnięcia lub poważnych infekcji.

  • Czy suche igłowanie ma jakieś działania niepożądane?

    Możliwymi działaniami niepożądanymi są przejściowa bolesność, siniaki lub niewielkie krwawienie w miejscu wkłucia.

Posłuchaj artykułu:

Źródła:

  • American Physical Therapy Association, "Dry Needling by a Physical Therapist: What You Should Know", Choose PT, 2024
  • Bontinck J.S.B., Lyphout C., Malfait T.L.A.,, "Pneumothorax as a complication of dry needling technique", ERJ Open Research, 10(2), 2024
  • Chys M. i wsp., "Clinical Effectiveness of Dry Needling in Patients with Musculoskeletal Pain – An Umbrella Review", Journal of Clinical Medicine, 12(3), 1205, 2023
  • Cleveland Clinic, "Dry Needling", clevelandclinic.org, 2023
  • Rabanal-Rodríguez G. i wsp., "Frequency and severity of adverse events associated with dry needling: a systematic review and meta-analysis", Physical Therapy, 106(6), 2026