Jak dbać o oczy w XXI wieku? Od krótkowzroczności po zaćmę – rozmowa z dr. Robertem Gilewskim

W dwudziestym drugim odcinku podcastu „Rozmowy o zdrowiu z Kliniki.pl” psycholożka Dorota Minta rozmawia z dr. Robertem Gilewskim, okulistą z LUX MED Szpital MAVIT, o wyzwaniach dla naszego wzroku. Ekspert podkreśla, że żyjemy w epoce pandemii krótkowzroczności, a coraz wcześniejszy kontakt dzieci z ekranami prowadzi do wad wzroku, które mogą przerodzić się w choroby oczu. W podcaście pojawia się również temat presbiopii (starczowzroczności), nowoczesnych metod korekcji wzroku, a także profilaktyki przed chorobami takimi jak zaćma i jaskra.

Pandemia krótkowzroczności – dlaczego dzieci coraz gorzej widzą?

Według dr. Gilewskiego mamy dziś do czynienia z prawdziwą epidemią krótkowzroczności. Główne przyczyny to zmiana trybu życia – dzieci spędzają coraz mniej czasu na świeżym powietrzu, a coraz więcej z telefonem czy tabletem. Efektem jest niewyraźne widzenie dali, problemy z dostrzeganiem tablicy w szkole, a z czasem pogłębiająca się wada.

Uzależnienie od ekranów i higiena wzroku

Psycholożka Dorota Minta zwraca uwagę na rosnące uzależnienie dzieci od smartfonów i social mediów. Okulista ostrzega, że ciągłe wpatrywanie się w ekrany powoduje skurcz akomodacji i zmęczenie mięśni oka. Lekarstwem jest higiena wzroku – regularne przerwy, patrzenie w dal, ćwiczenia gałek ocznych oraz ograniczenie czasu przed ekranem u najmłodszych.

Rola optometrysty i profilaktyka dla najmłodszych

W Polsce coraz większą rolę odgrywają optymiści i optometryści, którzy mogą wcześnie wychwycić wady wzroku i zaproponować odpowiednie ćwiczenia. Nieleczone wady mogą prowadzić do niedowidzenia, które pozostaje na całe życie.

Presbiopia – co nas czeka po czterdziestce?

Starczowzroczność, czyli presbiopia, pojawia się zwykle po 40. roku życia. Objawia się odsuwaniem tekstu, powiększaniem czcionek czy problemami z czytaniem w słabym świetle. Rozwiązania to okulary, ale także laserowa korekcja wzroku lub wieloogniskowe soczewki wewnątrzgałkowe, które pozwalają na życie bez okularów.

Nowoczesne metody korekcji wzroku

Dr Gilewski wymienia:

• Laserową korekcję – szybka, bezpieczna i ekonomicznie opłacalna.
• Soczewki fakijne – mikroimplanty wszczepiane do oka.
• Refrakcyjną wymianę soczewek – rozwiązanie dla osób starszych, umożliwiające multifokalne widzenie.

Zaćma, jaskra i zwyrodnienia plamki żółtej – choroby, których nie wolno lekceważyć

• Zaćma (katarakta) – najczęściej diagnozowana choroba oczu na świecie. Leczenie polega na bezpiecznej i bezbolesnej operacji wszczepienia nowej soczewki.
• Jaskra – podstępna choroba nerwu wzrokowego, która często przebiega bezobjawowo. Wymaga regularnych badań ciśnienia wewnątrzgałkowego.
• Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) – ryzyko wzrasta z wiekiem i przy niezdrowej diecie. Pomóc może dieta śródziemnomorska, luteina i kwasy omega-3.

Jak chronić oczy na co dzień?

Ekspert radzi, aby:

• nosić okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV także zimą,
• stosować krople nawilżające bez konserwantów,
• unikać soczewek kontaktowych w samolocie i podczas całodobowego noszenia,
• dbać o sen i regenerację organizmu,
• zwracać uwagę na kosmetyki hipoalergiczne i dokładny demakijaż.

Profilaktyka dla każdego wieku

• Dzieci – kontrola u optometrysty raz w roku.
• Dorośli aktywni zawodowo – badanie co 2 lata.
• Seniorzy – regularne wizyty u okulisty, szczególnie po 55. roku życia.

Dr Gilewski podkreśla: „Żyjąc w XXI wieku naprawdę trzeba się postarać, żeby stracić widzenie. Wystarczy wykonać ten pierwszy krok i zadbać o profilaktykę”.