Minirozrusznik serca Micra TPS – nowoczesna stymulacja leadless

Micra TPS (Transcatheter Pacing System) jest urządzeniem około 90% mniejszym objętościowo od klasycznych stymulatorów (ok. 0,8 cm³), a dodatkowo charakteryzuje się brakiem zewnętrznej elektrody, która zawsze była najsłabszym i najbardziej podatnym na awarie elementem rozruszników starszego typu.

Implantacje rozruszników typu leadless (w tym Micra) są od lat wykonywane rutynowo w wielu ośrodkach elektrofizjologii na świecie i w Polsce, a wskazania do ich stosowania opisują wytyczne towarzystw kardiologicznych.

Minirozrusznik serca i nowoczesna stymulacja

Nowy krok w ewolucji leczenia zaburzeń rytmu serca czyli rozwój technologii leadless pacing. Miniaturowe rozruszniki serca projektowane są z myślą o ograniczeniu liczby elementów podatnych na uszkodzenia oraz zmniejszeniu ryzyka powikłań infekcyjnych, które od lat pozostawały jednym z głównych problemów klasycznych systemów stymulujących.

Takie urządzenia są obecnie uznawane za rozwiązania o ugruntowanej pozycji klinicznej, a ich skuteczność i bezpieczeństwo zostały potwierdzone w dużych badaniach obserwacyjnych oraz rejestrach międzynarodowych.

Systemy leadless nie wymagają wytwarzania podskórnej kieszonki ani implantacji elektrod naczyniowych, co istotnie zmienia podejście do długoterminowej stymulacji serca.

Najważniejsze cechy technologii leadless:

• brak elektrod wewnątrznaczyniowych
• brak podskórnej kieszonki stymulatora
• miniaturowe wymiary urządzenia
• implantacja drogą przezcewnikową
• niższe ryzyko infekcji układu

Przebieg zabiegu wszczepienia rozrusznika

Przeprowadzony w znieczuleniu miejscowym zabieg polegał na wykonaniu nacięcia żyły udowej pacjenta i wprowadzeniu tą drogą cewnika, za pomocą którego urządzenie wielkości tabletki umieszczone zostało w prawej komorze serca i zamocowane w odpowiedniej pozycji specjalnymi „wąsami”.

Uniknięto tym samym konieczności otwierania klatki piersiowej, co znacznie minimalizuje ryzyko późniejszych powikłań (np. infekcji bakteryjnych).

Brak „kieszonki” podskórnej i brak elektrod sprzyjają mniejszej liczbie powikłań typowych dla układów klasycznych (zwłaszcza zakażeń kieszonki lub elektrody), choć jak w każdej procedurze przezcewnikowej opisywano także specyficzne ryzyka, m.in. powikłania naczyniowe lub perforację serca – ich częstość w dużych analizach jest niska.

Krótszy czas hospitalizacji oraz szybszy powrót pacjenta do codziennej aktywności to dodatkowa korzyść zabiegów przezcewnikowych. W wielu przypadkach możliwe jest uruchomienie chorego już w pierwszej dobie po implantacji.

Żywotność baterii i rozwój technologii leadless

Nowy rozrusznik nie posiada żadnych elementów (przewodów) wychodzących na zewnątrz ciała, a niezbędne zasilanie zapewnia mu mikroskopijna bateria, której żywotność szacowana jest na ok. 10 lat.

W badaniach i obserwacjach długoterminowych przewidywana żywotność baterii Micra najczęściej mieści się w przedziale ok. 10–12 lat (zależnie od ustawień i obciążenia stymulacją), a nowsze wersje systemów leadless oferują dłuższą prognozowaną pracę oraz dodatkowe funkcje.

W rodzinie Micra dostępne są modele zapewniające lepszą synchronizację przedsionkowo-komorową (Micra AV), a w nowszych generacjach (np. Micra AV2 lub VR2) podawano istotnie wydłużoną prognozowaną żywotność baterii. Równolegle pojawiły się także inne, nowsze platformy rozruszników leadless (np. systemy Aveir), w tym rozwiązania rozwijane w kierunku stymulacji dwujamowej.

Aktualnie w tej dziedzinie postęp technologiczny koncentruje się na dalszym wydłużaniu czasu pracy baterii, poprawie algorytmów synchronizacji oraz rozwoju systemów zdolnych do komunikacji pomiędzy kilkoma wszczepionymi urządzeniami.

Wskazania kliniczne i pacjenci wysokiego ryzyka

Nowe urządzenie jest kilkukrotnie droższe od dotychczas stosowanych rozruszników (koszt rynkowy jest zmienny i zwykle wynosi kilkadziesiąt tysięcy złotych; ostateczna cena i dostępność zależą m.in. od kontraktowania i zasad finansowania), może być jednak stosowane w przypadku chorych z przeciwwskazaniami do założenia klasycznego stymulatora – osób z niedrożnością naczyń, przebytym zakażeniem układu oraz w innych przypadkach zwiększających ryzyko powikłań pooperacyjnych.

Miniaturowy rozrusznik serca jest u nich w zasadzie jedyną możliwością leczenia. W praktyce klinicznej szczególnie często rozważa się stymulację leadless u pacjentów po zakażeniach układu stymulującego, z utrudnionym dostępem żylnym lub z wysokim ryzykiem powikłań związanych z elektrodami i „kieszonką” stymulatora.

Najczęstsze sytuacje kliniczne sprzyjające wyborowi rozrusznika leadless:

• przebyte zakażenie klasycznego układu stymulującego
• utrudniony lub niemożliwy dostęp żylny
• wysokie ryzyko infekcji
• konieczność ograniczenia liczby implantowanych elementów
• choroby współistniejące zwiększające ryzyko powikłań

Wraz z rosnącą liczbą implantacji oraz doświadczeniem zespołów kardiologicznych, miniaturowe rozruszniki serca coraz częściej postrzegane są jako istotny element nowoczesnej, spersonalizowanej terapii zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów obciążonych licznymi chorobami współistniejącymi.