Zabieg abrazji rogówki

Czym jest abrazja rogówki? 

Abrazja rogówki jest zabiegiem polegającym na usunięciu uszkodzonego nabłonka rogówki. W okulistyce bywa określana również jako keratektomia i należy do procedur stosunkowo prostych, wykonywanych po to, by usunąć uszkodzoną albo zmienioną powierzchowną warstwę rogówki. Znaczenie tego zabiegu wynika z właściwości samego nabłonka. To najbardziej zewnętrzna część rogówki, która chroni oko przed urazami, ale właśnie dlatego najłatwiej ulega uszkodzeniom. Jeśli jej powierzchnia staje się nierówna albo zaczyna wywoływać dolegliwości bólowe, usunięcie zmienionych komórek może przynieść wyraźną poprawę.

Zabieg może pomagać w zmniejszeniu przykrych dolegliwości związanych z uszkodzeniem powierzchni rogówki. Dotyczy to między innymi bólu wtórnego w miejscu zmian oraz dyskomfortu wywołanego nierównością rogówki. Trzeba jednak pamiętać, że po usunięciu nabłonka oko przez pewien czas jest bardziej podatne na podrażnienia i urazy, dlatego stosuje się dodatkową ochronę w postaci specjalnej soczewki.

Jakie są wskazania do zabiegu abrazji rogówki?

Wskazania do zabiegu abrazji rogówki obejmują przede wszystkim takie stany, w których przednia powierzchnia rogówki jest uszkodzona, nierówna albo ulega nawracającym zmianom. Decyzję o wykonaniu zabiegu podejmuje okulista po wcześniejszej ocenie oka, ale sam pacjent również może zauważyć objawy sugerujące, że powierzchnia nabłonka nie funkcjonuje prawidłowo.

Do najważniejszych wskazań należą:

• astygmatyzm związany z nieregularnością powierzchni rogówki,

• blizny rogówki będące następstwem urazów,

• zwyrodnienia, dystrofie i inne schorzenia związane z przednią częścią rogówki,

• nawracające nadżerki nabłonka rogówki.

Z punktu widzenia pacjenta problem może objawiać się nie tylko samą diagnozą okulistyczną, ale też codziennymi dolegliwościami.

Niepokój powinny budzić między innymi:

• ból,

• cyklicznie pojawiające się nadżerki,

• podrażnienia,

• uczucie nierówności rogówki,

• dolegliwości określane przez pacjenta jako suchość oka.

Takie objawy nie oznaczają jeszcze automatycznie konieczności zabiegu, ale mogą wskazywać, że powierzchnia nabłonka wymaga dokładniejszej oceny. W praktyce okulistycznej nie przechodzi się od razu do postępowania zabiegowego. Najpierw zwykle stosuje się leczenie zachowawcze, przede wszystkim krople mające zmniejszać podrażnienie i poprawiać stan powierzchni oka. Dopiero wtedy, gdy takie postępowanie okazuje się niewystarczające, okulista może uznać, że potrzebna jest abrazja.

Jak krok po kroku wygląda zabieg abrazji rogówki?

Zabieg abrazji rogówki wykonuje się ambulatoryjnie, w gabinecie okulistycznym, po wcześniejszej ocenie stanu nabłonka. Celem nie jest opracowanie całej rogówki, ale precyzyjna interwencja dokładnie tam, gdzie nabłonek został uszkodzony lub wymaga leczenia.

Przed rozpoczęciem zabiegu okulista sprawdza stan rogówki i lokalizuje miejsca wymagające interwencji. Do tej oceny wykorzystuje się fluoresceinę oraz lampę szczelinową, dzięki którym można dokładnie zobaczyć uszkodzenia nabłonka. Ten etap ma duże znaczenie, ponieważ abrazję wykonuje się miejscowo, a nie na całej powierzchni oka.

Sam zabieg przebiega zwykle według następującego schematu:

• ocena nabłonka rogówki przy użyciu fluoresceiny i lampy szczelinowej,

• podanie znieczulenia miejscowego w kroplach,

• osuszenie powierzchni rogówki celulozową gąbką chirurgiczną,

• dokładne zlokalizowanie miejsca wymagającego interwencji,

• usunięcie uszkodzonego nabłonka odpowiednim narzędziem,

• w razie potrzeby wygładzenie zmian ponadnabłonkowych,

• czasem wykonanie dodatkowych nakłuć przy nawracających erozjach.

Najczęściej stosuje się znieczulenie miejscowe w kroplach. Bardzo rzadko potrzebne bywa znieczulenie podspojówkowe albo okołogałkowe. Po przygotowaniu oka okulista usuwa nabłonek przy użyciu jednego z narzędzi przeznaczonych do tego celu. Może to być ostrze, wiertło diamentowe, specjalna szczoteczka albo epikeratom.

U części pacjentów, zwłaszcza przy nawracających uszkodzeniach nabłonka, wykonuje się również nakłucia, które mają zmniejszać ryzyko kolejnych erozji. Jeśli po usunięciu nabłonka obecne są dodatkowe nierówności powierzchniowe, mogą one zostać ostrożnie wygładzone.

Jak długo trwa gojenie po abrazji rogówki?

Gojenie nabłonka po abrazji rogówki trwa zwykle od 5 do 7 dni, choć dokładny czas zależy przede wszystkim od wielkości ubytku nabłonka. To właśnie w tym okresie dochodzi zazwyczaj do zakończenia regeneracji powierzchni rogówki.

Trzeba jednak odróżnić sam proces odtworzenia nabłonka od czasu noszenia soczewki ochronnej. Jeśli problem nie dotyczy nawracających nadżerek, soczewkę zwykle pozostawia się na około 2 tygodnie. W przypadkach nawracających erozji okres ten jest wyraźnie dłuższy i może wynosić około 6 tygodni albo więcej.

Jakie są zalecenia po zabiegu abrazji rogówki?

Od razu po zabiegu zakładana jest soczewka kontaktowa pełniąca funkcję ochronną, która ułatwia odrastanie nabłonka i zmniejsza dyskomfort. W postępowaniu po zabiegu często zaleca się także miejscowy antybiotyk, aby ograniczyć ryzyko nadkażenia w miejscu, gdzie trwa nabłonkowanie. U części pacjentów w pierwszych dniach może pojawić się ból albo wyraźny dyskomfort. W takiej sytuacji możliwe jest stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, ale tylko przez krótki czas. To ważne, ponieważ zbyt długie używanie tych leków może spowalniać proces nabłonkowania i wydłużać rekonwalescencję.

Najważniejsze zalecenia po zabiegu obejmują:

• noszenie soczewki ochronnej przez czas wskazany przez okulistę,

• stosowanie miejscowego antybiotyku, jeśli został zalecony,

• ostrożne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych tylko przez krótki okres,

• unikanie sytuacji mogących podrażniać gojącą się rogówkę,

• kontrolę okulistyczną zgodnie z wyznaczonym terminem.

Jakie powikłania mogą wystąpić po abrazji rogówki?

Po abrazji rogówki mogą wystąpić powikłania, choć sam zabieg uznawany jest za bezpieczny. Najważniejsze ryzyka dotyczą procesu gojenia oraz stanu powierzchni rogówki po usunięciu nabłonka.

Do możliwych powikłań należą:

• zakażenie,

• powstanie blizn,

• nawracające erozje rogówki,

• przejściowe lub utrzymujące się zaburzenia widzenia.

Ile kosztuje zabieg abrazji rogówki?

Orientacyjny koszt zabiegu abrazji rogówki zaczyna się od około 1500 zł. Ostateczna cena może się jednak różnić w zależności od placówki i zakresu postępowania. Przed zapisaniem się na zabieg warto sprawdzić, czy podana kwota obejmuje wyłącznie samą procedurę, czy także wizyty kontrolne i elementy opieki po zabiegu.

FAQ - najczęściej zadawane pytania na temat zabiegu abrazji rogówki

• Czy abrazja rogówki jest bolesna?

  Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, więc ból podczas procedury jest minimalny.

• Jak długo po zabiegu nie można prowadzić samochodu?

  Zwykle powrót do prowadzenia pojazdów jest możliwy po kilku dniach, gdy stan rogówki się ustabilizuje.

• Czy zabieg jest refundowany przez NFZ?

  W niektórych przypadkach zabieg może być refundowany, ale zależy to od wskazań medycznych i decyzji lekarza.

• W jakich przypadkach nie warto decydować się na zabieg abrazji rogówki?

  Zabiegu nie wykonuje się, gdy uszkodzenie rogówki jest niewielkie i możliwe do wyleczenia innymi metodami.

• Czy abrazja rogówki jest skuteczna przy nawracających erozjach?

  Tak, zabieg jest jedną z metod leczenia nawracających erozji nabłonka rogówki.

• Jakie ryzyko niesie ze sobą zabieg?

  Ryzyka obejmują zakażenie, blizny oraz nawracające erozje, ale są one rzadkie przy odpowiedniej opiece.