Dyskopatia lędźwiowa jednopoziomowa/ Microdiscectomia

Czym jest dyskopatia lędźwiowa jednopoziomowa?

Dyskopatia lędźwiowa jednopoziomowa oznacza zmiany dotyczące krążka międzykręgowego na jednym poziomie odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Krążki, potocznie nazywane dyskami, znajdują się pomiędzy sąsiednimi trzonami kręgów. Przepuklina krążka międzykręgowego powstaje, gdy jego materiał miejscowo przemieszcza się poza prawidłowe granice przestrzeni międzykręgowej.

Przepuklina może pozostawać bez związku z dolegliwościami, dlatego sam wynik rezonansu magnetycznego nie stanowi podstawy do kwalifikacji do mikrodiscektomii. Znaczenie ma przede wszystkim zgodność zmian widocznych w badaniu obrazowym z objawami pacjenta. Jeśli przemieszczony materiał krążka uciska lub drażni korzeń nerwowy, może rozwinąć się radikulopatia. Typowe są wówczas ból promieniujący do kończyny dolnej, mrowienie lub drętwienie, a u części pacjentów również osłabienie siły mięśniowej.

Kiedy dyskopatia lędźwiowa kwalifikuje się do mikrodiscektomii?

Mikrodiscektomię rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy przepuklina krążka międzykręgowego powoduje ucisk na korzeń nerwowy i związane z nim objawy, a leczenie zachowawcze nie przynosi wystarczającej poprawy. Podstawą kwalifikacji jest zgodność dolegliwości i wyników badania neurologicznego ze zmianami widocznymi w badaniach obrazowych. Samo stwierdzenie dyskopatii lub przepukliny w rezonansie magnetycznym nie jest więc wystarczającym wskazaniem do operacji.

U pacjentów bez poważnych deficytów neurologicznych leczenie przepukliny krążka lędźwiowego zwykle rozpoczyna się zachowawczo.

Może ono obejmować m.in.:

• modyfikację aktywności,

• farmakoterapię,

• fizjoterapię.

Jeśli mimo takiego postępowania nasilone objawy utrzymują się, lekarz może rozważyć leczenie operacyjne. W publikacjach często pojawia się okres około 6 tygodni leczenia zachowawczego, nie należy go jednak traktować jako sztywnej granicy obowiązującej każdego pacjenta.

Szczególnego postępowania wymaga zespół ogona końskiego, który może wystąpić w przebiegu znacznego ucisku struktur nerwowych w kanale kręgowym. Do niepokojących objawów należą m.in. zaburzenia oddawania moczu lub stolca oraz zaburzenia czucia w okolicy krocza. Jest to stan wymagający pilnej oceny medycznej i może stanowić wskazanie do pilnego leczenia operacyjnego.

Na czym polega mikrodiscektomia kręgosłupa lędźwiowego?

Mikrodiscektomia kręgosłupa lędźwiowego polega na usunięciu fragmentu przepukliny krążka międzykręgowego, który uciska korzeń nerwowy. Chirurg dociera do miejsca ucisku przez niewielkie nacięcie, a podczas operacji wykorzystuje powiększenie pola zabiegowego. Pozwala ono dokładnie uwidocznić struktury znajdujące się w operowanej okolicy, w tym korzeń nerwowy, który wymaga odbarczenia.

Określenie „mikrodiscektomia” odnosi się do zastosowania techniki mikrochirurgicznej. W porównaniu z klasyczną otwartą discektomią pozwala ona ograniczyć wielkość nacięcia i zakres preparowania tkanek. Sam cel obu operacji pozostaje podobny – jest nim usunięcie materiału powodującego ucisk struktur nerwowych.

Odbarczenie korzenia nerwowego ma przede wszystkim zmniejszyć objawy wynikające z jego ucisku. Dlatego mikrodiscektomia jest ukierunkowana głównie na dolegliwości korzeniowe, takie jak ból promieniujący z dolnej części pleców do kończyny dolnej. Nie jest natomiast zabiegiem, którego podstawowym celem jest leczenie każdego rodzaju bólu odcinka lędźwiowego.

Jak przygotować się do operacji jednopoziomowej dyskopatii lędźwiowej?

Przygotowanie do mikrodiscektomii obejmuje ocenę stanu zdrowia pacjenta oraz zaplanowanie bezpiecznego przebiegu operacji i znieczulenia. Przed zabiegiem lekarz analizuje m.in. choroby współistniejące i czynniki, które mogą mieć znaczenie dla ryzyka okołooperacyjnego. Istotna jest również dokumentacja potwierdzająca poziom kręgosłupa przeznaczony do operacji, w tym wyniki badań obrazowych.

Zakres badań wykonywanych przed mikrodiscektomią nie musi być identyczny u każdego pacjenta. Dobiera się go m.in. do wieku, stanu zdrowia, chorób współistniejących i planowanego znieczulenia. W przypadku badań laboratoryjnych nie ma podstaw, aby zakładać, że każdy pacjent poddawany mikrodiscektomii wymaga takiego samego rozbudowanego panelu oznaczeń. Konkretne badania oraz termin ich wykonania wskazuje placówka przygotowująca pacjenta do operacji.

Przed operacją pacjent otrzymuje również instrukcje dotyczące jedzenia i picia. Należy przestrzegać godzin podanych przez placówkę, ponieważ zasady te są związane z bezpieczeństwem znieczulenia. Aktualne międzynarodowe zalecenia dotyczące przygotowania do znieczulenia dopuszczają u większości dorosłych klarowne płyny do 2 godzin przed rozpoczęciem znieczulenia lub sedacji, jednak szczegółowe postępowanie może zależeć od sytuacji klinicznej oraz protokołu danego ośrodka.

Jeżeli mikrodiscektomia ma być przeprowadzona w trybie planowym, przygotowanie może obejmować również modyfikację czynników zwiększających ryzyko okołooperacyjne. Szczególne znaczenie ma palenie tytoniu, które w chirurgii kręgosłupa wiąże się m.in. z gorszym gojeniem rany i większym ryzykiem zakażenia miejsca operowanego. Dlatego przed planowym zabiegiem warto omówić z lekarzem możliwość odpowiednio wczesnego zaprzestania palenia.

Jak przebiega mikrodiscektomia w leczeniu dyskopatii lędźwiowej?

Mikrodiscektomia polega na dotarciu do miejsca ucisku korzenia nerwowego i usunięciu fragmentów krążka międzykręgowego, które ten ucisk powodują. Zabieg przeprowadza się z wykorzystaniem powiększenia pola operacyjnego, najczęściej mikroskopu. Poszczególne etapy mogą różnić się zależnie m.in. od położenia przepukliny i stosowanej techniki chirurgicznej.

Przed rozpoczęciem właściwej części operacji potwierdza się właściwy poziom kręgosłupa za pomocą obrazowania. Następnie chirurg wykonuje niewielkie nacięcie skóry i uzyskuje dostęp do struktur kręgosłupa. W jednej ze standardowych technik opisanych w literaturze nacięcie ma około 2 cm, jednak jego długość nie jest stałą wartością dla wszystkich wariantów mikrodiscektomii.

Po uzyskaniu dostępu chirurg odsłania obszar, w którym znajduje się uciśnięty korzeń nerwowy. W zależności od warunków anatomicznych może być konieczne usunięcie niewielkiej części blaszki kręgu, czyli wykonanie laminotomii, oraz odpowiednie przygotowanie więzadła żółtego. Następnie korzeń nerwowy jest ostrożnie mobilizowany, aby możliwe było dotarcie do materiału przepukliny.

Na czym polega usunięcie przepukliny krążka międzykręgowego?

Podczas mikrodiscektomii usuwa się materiał krążka międzykręgowego odpowiedzialny za ucisk struktur nerwowych, a nie cały krążek. Po uwidocznieniu przepukliny chirurg usuwa jej luźne lub przemieszczone fragmenty. W określonych przypadkach może być przy tym wykonane niewielkie nacięcie pierścienia włóknistego, czyli zewnętrznej części krążka.

Zakres usunięcia materiału dyskowego może zależeć od zastosowanej techniki. Po zakończeniu dekompresji chirurg sprawdza, czy korzeń nerwowy został odpowiednio uwolniony, kontroluje krwawienie i zamyka ranę operacyjną.

Ile trwa operacja jednopoziomowej dyskopatii lędźwiowej?

Czas mikrodiscektomii zależy m.in. od zastosowanej techniki, lokalizacji przepukliny i warunków anatomicznych. Nie ma więc jednej wartości, którą można przyjąć jako czas trwania każdego zabiegu. W dużym przeglądzie porównującym techniki endoskopowe z mikrodiscektomią średni czas mikrodiscektomii wynosił około 73 minut, ale między uwzględnionymi badaniami występowały bardzo duże różnice.

Jak wygląda rekonwalescencja po operacji jednopoziomowej dyskopatii lędźwiowej?

Rekonwalescencja po mikrodiscektomii obejmuje stopniowy powrót do codziennych czynności i zwiększanie aktywności zgodnie ze stanem pacjenta. Nie ma jednego harmonogramu właściwego dla wszystkich operowanych. Nowsze dane wskazują przy tym, że po niepowikłanej mikrodiscektomii rygorystyczne ograniczanie aktywności nie musi poprawiać wyników leczenia.

Powrót do pracy zależy m.in. od przebiegu rekonwalescencji i charakteru wykonywanych obowiązków. W prospektywnym badaniu dotyczącym jednopoziomowej discektomii średni czas powrotu do pracy wyniósł 5,1 tygodnia, ale między pacjentami występowały znaczne różnice. Szczególnie praca wymagająca dużego wysiłku fizycznego może wiązać się z późniejszym powrotem do dotychczasowych obowiązków.

Jakie powikłania mogą wystąpić po operacji jednopoziomowej dyskopatii lędźwiowej?

Po mikrodiscektomii mogą wystąpić m.in. uszkodzenie opony twardej z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, powikłania dotyczące rany operacyjnej oraz zaburzenia neurologiczne. Rzadziej dochodzi do bezpośredniego uszkodzenia korzenia nerwowego. Możliwa jest również konieczność ponownej operacji, m.in. z powodu nawrotu przepukliny.

Ryzyko powikłań nie jest jednakowe u wszystkich operowanych. Znaczenie mogą mieć m.in. indywidualne cechy pacjenta, charakter przepukliny oraz to, czy jest to pierwsza operacja, czy zabieg wykonywany z powodu nawrotu choroby. Dlatego możliwe powikłania i ich indywidualne ryzyko są omawiane podczas kwalifikacji do leczenia.

Jakie są efekty mikrodiscektomii w leczeniu dyskopatii lędźwiowej?

Mikrodiscektomia może prowadzić do zmniejszenia dolegliwości wynikających z ucisku korzenia nerwowego i poprawy sprawności u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów. Szczególne znaczenie ma poprawa w zakresie bólu promieniującego do kończyny dolnej, ponieważ podstawowym celem zabiegu jest odbarczenie uciśniętej struktury nerwowej.

Długoterminowych danych dotyczących operacyjnego leczenia przepukliny krążka lędźwiowego dostarcza m.in. badanie SPORT obejmujące pacjentów z potwierdzoną obrazowo przepukliną krążka lędźwiowego i objawami utrzymującymi się przez co najmniej 6 tygodni. W analizie uwzględniającej faktycznie zastosowane leczenie pacjenci poddani discektomii uzyskali większą poprawę w zakresie bólu, sprawności fizycznej i ograniczeń funkcjonalnych niż osoby leczone zachowawczo. Korzyści obserwowano również w wieloletniej obserwacji. Wyniki trzeba jednak interpretować z uwzględnieniem znacznego przechodzenia pacjentów między grupami leczenia w tym badaniu.

Efekt operacji nie musi być jednak trwały u każdego pacjenta. Jednym z możliwych późniejszych problemów jest ponowna przepuklina na operowanym poziomie. Nawrót przepukliny i ponowna operacja nie oznaczają jednak tego samego. Nie każdy nawrót wymaga kolejnego zabiegu, a reoperacja może być wykonywana również z innych przyczyn. Dlatego danych dotyczących częstości nawrotów nie należy utożsamiać z ryzykiem ponownej operacji.

Ile kosztuje operacja jednopoziomowej dyskopatii lędźwiowej?

Cena operacji jednopoziomowej dyskopatii lędźwiowej metodą mikrodiscektomii wynosi od około 5000 do 12 000 zł – zgodnie z danymi zgromadzonymi przez kliniki.pl. Koszt zabiegu może różnić się w zależności od placówki oraz zakresu świadczeń uwzględnionych w podanej cenie. Przed operacją warto więc sprawdzić, jakie elementy leczenia obejmuje wycena przedstawiona przez wybrany ośrodek.

FAQ - najczęstsze pytania na temat operacji jednopoziomowej dyskopatii lędźwiowej

• Czym jest jednopoziomowa dyskopatia lędźwiowa?

  To uszkodzenie jednego krążka międzykręgowego w odcinku lędźwiowym, które może powodować ból pleców i ucisk na nerw.

• Kiedy wykonuje się mikrodiscektomię?

  Zabieg rozważa się najczęściej przy utrzymującym się bólu korzeniowym, deficytach neurologicznych lub nieskuteczności leczenia zachowawczego.

• Na czym polega mikrodiscektomia?

  Mikrodiscektomia polega na usunięciu fragmentu dysku uciskającego korzeń nerwowy przez niewielkie nacięcie i z użyciem powiększenia optycznego.

• Jak długo trwa powrót do sprawności po zabiegu?

  Czas rekonwalescencji zależy od stanu pacjenta i rodzaju pracy, ale stopniową aktywność rozpoczyna się zwykle krótko po operacji.

• Czy dyskopatia może powrócić po mikrodiscektomii?

  Tak, możliwy jest ponowny wypad fragmentu dysku na tym samym poziomie lub rozwój zmian w innym odcinku kręgosłupa.