Stentoplastyka trzonu kręgowego

Na czym polega stentoplastyka trzonu kręgowego?

Stentoplastyka trzonu kręgowego polega na przezskórnym odtworzeniu wysokości uszkodzonego kręgu, umieszczeniu w jego wnętrzu implantu stabilizującego oraz wypełnieniu powstałej przestrzeni cementem kostnym. Jest to zabieg małoinwazyjny, zaliczany do nowoczesnych metod leczenia wybranych zmian kręgosłupa, takich jak złamania osteoporotyczne, niektóre naczyniaki czy wybrane zmiany przerzutowe.

Sam przebieg procedury przypomina w pewnym zakresie wertebroplastykę i kyfoplastykę, ale różni się od nich ważnym etapem mechanicznym. Do trzonu złamanego kręgu wprowadza się przez nasadę dwa stenty z balonami. Następnie balony są rozprężane pod kontrolą obrazowania, tak aby unieść zapadnięty trzon i odtworzyć jego wysokość w możliwym zakresie. Po usunięciu balonów stent pozostaje w trzonie kręgu, a jego otoczenie zostaje wypełnione cementem kostnym, co zapewnia dodatkową stabilizację od wewnątrz.

To właśnie obecność implantu odróżnia stentoplastykę od kyfoplastyki. W tej metodzie nie chodzi wyłącznie o czasowe rozprężenie wnętrza kręgu, ale o pozostawienie w nim elementu, który pomaga utrzymać uzyskany efekt nastawienia jeszcze przed podaniem cementu. Dzięki temu zabieg ma jednocześnie zmniejszać ból, poprawiać stabilność i ograniczać dalsze pogłębianie deformacji.

Najważniejsze etapy stentoplastyki obejmują:

• wprowadzenie instrumentów do uszkodzonego trzonu kręgu,

• rozprężenie balonów w jego wnętrzu,

• odtworzenie wysokości kręgu,

• pozostawienie stentu stabilizującego,

• wypełnienie trzonu cementem kostnym.

Zabieg wykonuje się w pozycji leżącej na brzuchu. Może on być przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym albo ogólnym, zależnie od kwalifikacji i stanu pacjenta. Sam czas trwania procedury zwykle wynosi około 45 minut, a pobyt w szpitalu jest krótki, najczęściej ograniczony do około dwóch dni. U części pacjentów poprawa następuje szybko i już po kilku godzinach od operacji możliwe jest pionizowanie.

Ważne jest jednak to, że sama technika nie wystarcza bez właściwego wskazania. Warunkiem przeprowadzenia stentoplastyki jest odpowiedni charakter złamania lub zmiany w kręgu oraz ogólny stan zdrowia chorego. Duże znaczenie ma między innymi tolerowanie pozycji na brzuchu i całościowa ocena bezpieczeństwa zabiegu.

Jakie są wskazania do stentoplastyki trzonu kręgowego?

Wskazaniem do stentoplastyki trzonu kręgowego są przede wszystkim bolesne złamania lub zmiany w obrębie trzonu kręgu, które wymagają jednocześnie stabilizacji mechanicznej i ograniczenia dalszego zapadania się kręgu. Nie chodzi więc o każdy ból pleców ani o każdą zmianę w kręgosłupie, ale o takie sytuacje, w których charakter uszkodzenia uzasadnia zastosowanie implantu i cementu kostnego.

Najważniejszą grupę stanowią osteoporotyczne złamania kompresyjne trzonów kręgów. Stentoplastyka jest rozważana zwłaszcza wtedy, gdy złamaniu towarzyszy wyraźna utrata wysokości kręgu, deformacja kifotyczna albo dalsze zapadanie się trzonu. W takich przypadkach samo ustabilizowanie złamania może nie wystarczać i potrzebne staje się także odtworzenie wysokości oraz wzmocnienie kręgu od środka.

Do wskazań zalicza się również:

• kompresyjne złamania osteoporotyczne,

• stan zagrożenia złamaniem przy znacznym osłabieniu kości,

• bolesne naczyniaki trzonów kręgów,

• zmiany przerzutowe do kręgosłupa,

• wybrane przypadki szpiczaka,

• niektóre złamania pourazowe.

W przypadku zmian nowotworowych, zwłaszcza przerzutowych, przed podaniem cementu bywa wskazane wcześniejsze przeprowadzenie ablacji RF. Ma to znaczenie wtedy, gdy celem jest nie tylko mechaniczne wzmocnienie kręgu, ale także odpowiednie postępowanie wobec samej zmiany przerzutowej.

Istotne są także cechy samego złamania. Stentoplastyka jest brana pod uwagę szczególnie przy ostrych i podostrych, bolesnych złamaniach z utratą wysokości trzonu oraz deformacją kifotyczną, jeśli istnieje możliwość nastawienia kręgu. Znaczenie ma ruchomość złamania, czyli sytuacja, w której zapadnięcie trzonu jest większe w pozycji stojącej niż na obrazach wykonanych w odciążeniu. To właśnie wtedy zabieg ma największy sens techniczny.

Dlatego do kwalifikacji potrzebna jest dokładna ocena obrazowa. Pod uwagę bierze się zdjęcia RTG, tomografię komputerową albo rezonans magnetyczny. Bez tego nie da się rzetelnie ocenić, czy zmiana nadaje się do stentoplastyki, czy lepsza będzie inna metoda.

Duże znaczenie ma także czas trwania problemu. Stentoplastyka dotyczy głównie złamań świeżych, zwykle do około 4 tygodni, a także wybranych przypadków braku zrostu, określanych jako choroba Kummela. Przy złamaniach utrwalonych i skonsolidowanych zastosowanie stentu zwykle nie jest już uzasadnione.

W niektórych sytuacjach można rozważyć również złamania typu pękającego, ale tylko przy spełnieniu określonych warunków. Dotyczy to przypadków z niewielkim zajęciem tylnej ściany trzonu i bez objawów neurologicznych. Jeśli uszkodzenie jest bardziej zaawansowane, lekarz może uznać, że potrzebne będzie inne postępowanie.

To właśnie dlatego decyzja o zabiegu zawsze wymaga doświadczenia lekarza w leczeniu złamań kręgów. Chirurg musi ocenić, czy wystarczy wertebroplastyka, czy lepsza będzie stentoplastyka, a w rzadszych sytuacjach – czy konieczna jest bardziej rozległa operacja metodą otwartą. Przy chorych z osteoporozą duże znaczenie ma również współpraca z lekarzami prowadzącymi dalsze leczenie choroby podstawowej.

Stentoplastyka a wertebroplastyka

Stentoplastyka różni się od wertebroplastyki przede wszystkim tym, że poza samym wypełnieniem kręgu cementem umożliwia także odtworzenie jego wysokości i lepszą kontrolę deformacji. W wertebroplastyce głównym celem jest stabilizacja złamanego trzonu przez podanie cementu kostnego, natomiast w stentoplastyce wcześniej dochodzi jeszcze do mechanicznego uniesienia zapadniętego kręgu i umieszczenia w nim implantu.

Dzięki rozprężeniu balonów i pozostawieniu stentu możliwe staje się nie tylko usztywnienie zmiany, ale też częściowe przywrócenie wysokości trzonu i ograniczenie deformacji kifotycznej. Ma to znaczenie zwłaszcza przy bardziej nasilonym zapadnięciu kręgu.

Najważniejsze różnice między tymi zabiegami można ująć tak:

• wertebroplastyka stabilizuje kręg głównie przez podanie cementu,

• stentoplastyka łączy nastawienie kręgu z jego stabilizacją od środka,

• stentoplastyka lepiej służy korekcji utraconej wysokości trzonu,

• w stentoplastyce implant pomaga utrzymać uzyskany efekt przed wypełnieniem cementem.

Warto też podkreślić, że w porównaniu z kyfoplastyką balonową stentoplastyka może lepiej utrzymywać odzyskaną wysokość trzonu, ponieważ stent pozostaje w kręgu po opróżnieniu balonu.

Jak przygotować się do stentoplastyki trzonu kręgowego?

Do stentoplastyki trzonu kręgowego trzeba przygotować się zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego, operatora i anestezjologa, ponieważ kwalifikacja do zabiegu obejmuje nie tylko ocenę samej zmiany w kręgu, ale także ogólnego stanu zdrowia pacjenta. To ważne zwłaszcza dlatego, że przed procedurą trzeba ustalić, czy chory może bezpiecznie przejść znieczulenie i tolerować pozycję na brzuchu w czasie operacji.

Jednym z kluczowych etapów przygotowania jest konsultacja anestezjologiczna. Lekarz ocenia wtedy obciążenia internistyczne, ryzyko okołooperacyjne i dobiera sposób znieczulenia. Równocześnie pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące dalszego postępowania przed zabiegiem, w tym ewentualnych badań i leków.

Przygotowanie do stentoplastyki obejmuje najczęściej:

• konsultację z lekarzem prowadzącym i operatorem,

• kwalifikację anestezjologiczną,

• wykonanie zaleconych badania diagnostycznych,

• stosowanie się do zaleceń dotyczących leków i aktywności,

• przygotowanie organizmu do krótkiego pobytu w szpitalu.

W dniach poprzedzających zabieg warto unikać ciężkostrawnych potraw, alkoholu i napojów gazowanych, a wybierać lżejsze posiłki. Znaczenie ma również podstawowa higiena ciała, w tym wykonanie kąpieli lub prysznica przed operacją. Jeśli lekarz zalecił dodatkowe postępowanie, na przykład ograniczenie wysiłku albo przyjmowanie określonych leków, trzeba tych wskazówek bezwzględnie przestrzegać.

Nie bez znaczenia pozostaje także przygotowanie organizacyjne i psychiczne. Zabieg może wiązać się ze stresem, dlatego część pacjentów korzysta z prostych metod wyciszenia, takich jak ćwiczenia oddechowe czy relaksacja. Jeśli planowany jest pobyt w szpitalu, dobrze wcześniej przygotować najpotrzebniejsze rzeczy osobiste.

Czy stentoplastyka kręgosłupa boli?

Stentoplastyka kręgosłupa nie powinna boleć w trakcie zabiegu, ponieważ wykonuje się ją w znieczuleniu miejscowym albo ogólnym, zależnie od kwalifikacji i stanu pacjenta. O sposobie znieczulenia decyduje lekarz po wcześniejszej ocenie ogólnego stanu zdrowia chorego oraz możliwości bezpiecznego przeprowadzenia procedury.

Sam zabieg jest małoinwazyjny i zwykle trwa krótko, dlatego dolegliwości związane z procedurą są ograniczane właśnie przez właściwie dobrane znieczulenie. Po operacji pacjent może natomiast odczuwać przejściowy dyskomfort związany z samym leczeniem, ale celem zabiegu jest szybkie zmniejszenie albo całkowite zniesienie bólu wynikającego ze złamania lub zmiany w obrębie kręgu.

Ważne jest to, że:

• podczas zabiegu ból jest kontrolowany znieczuleniem,

• po operacji pacjent zwykle pionizowany jest szybko,

• poprawa dolegliwości bólowych może pojawić się w krótkim czasie po zabiegu.

Jakie efekty daje stentoplastyka trzonu kręgowego?

Stentoplastyka trzonu kręgowego daje przede wszystkim efekt przeciwbólowy i stabilizujący, a w wielu przypadkach pozwala też ograniczyć dalsze pogłębianie się deformacji kręgosłupa. To właśnie połączenie tych korzyści sprawia, że zabieg jest brany pod uwagę u pacjentów z bolesnym zapadaniem się kręgu lub zmianą osłabiającą jego strukturę.

Jednym z najważniejszych rezultatów jest szybkie zmniejszenie, a czasem całkowite ustąpienie bólu pleców. Poprawa często pojawia się szybko po zabiegu, co ma duże znaczenie dla pionizacji pacjenta i powrotu do codziennego funkcjonowania. Równie ważne pozostaje mechaniczne podparcie kręgu od środka, ponieważ to ono wzmacnia leczony trzon i zmniejsza ryzyko dalszego zapadania się uszkodzonej struktury.

Do najczęściej oczekiwanych efektów stentoplastyki należą:

• zmniejszenie lub zniesienie bólu,

• stabilizacja uszkodzonego trzonu kręgu,

• częściowe odtworzenie wysokości kręgu,

• ograniczenie deformacji kifotycznej,

• szybszy powrót do codziennych czynności.

Jakie są przeciwwskazania do stentoplastyki?

Przeciwwskazania do stentoplastyki dotyczą przede wszystkim sytuacji, w których stan ogólny pacjenta albo współistniejące choroby zwiększają ryzyko zabiegu i mogą wymagać jego odroczenia lub zmiany planu leczenia. O zakwalifikowaniu do operacji nie decyduje więc wyłącznie obraz złamania czy zmiany w kręgu, ale także to, czy organizm pacjenta jest w stanie bezpiecznie przejść procedurę.

Do najczęściej wymienianych przeciwwskazań albo stanów zwiększających ryzyko zabiegu należą:

• ciężkie choroby układu krążenia,

• poważne choroby układu oddechowego,

• zaawansowane choroby wątroby,

• ciężka niewydolność nerek,

• zaburzenia krzepnięcia krwi i skłonność do krwawień,

• niedożywienie.

Szczególne znaczenie mają także leki przeciwzakrzepowe i współistniejące choroby zakrzepowo-zatorowe lub migotanie przedsionków. W takich sytuacjach lekarz musi ocenić, czy zabieg można przeprowadzić bezpiecznie, czy wcześniej konieczna jest modyfikacja leczenia. Istotne jest również ogólne wyniszczenie organizmu. Jeśli pacjent jest niedożywiony, może być bardziej narażony na powikłania, dlatego czasem najpierw wdraża się przygotowanie żywieniowe, a dopiero potem ustala nowy termin zabiegu.

Przed stentoplastyką zawsze potrzebna jest dokładna ocena stanu zdrowia, historii choroby i analiza współchorobowości. Jeśli lekarz uzna, że ryzyko jest zbyt duże, może odstąpić od zabiegu i zaproponować inne postępowanie.

Ile kosztuje stentoplastyka trzonu kręgowego?

Koszt stentoplastyki trzonu kręgowego zależy od placówki, zakresu leczenia oraz organizacji opieki okołozabiegowej. Według dostępnych danych orientacyjna cena tego zabiegu wynosi około 10 500 zł.

Na ostateczny koszt mogą wpływać między innymi:

• kwalifikacja do zabiegu,

• badania obrazowe i diagnostyczne,

• rodzaj zastosowanego implantu,

• pobyt w szpitalu,

• opieka pooperacyjna.

Przy porównywaniu ofert dobrze sprawdzić, czy podana kwota obejmuje wyłącznie sam zabieg, czy także kwalifikację, badania i hospitalizację.

FAQ - najczęściej zadawane pytania na temat stentoplastyki trzonu kręgowego

• Jak długo trwa rekonwalescencja po stentoplastyce trzonu kręgowego?

  Powrót do podstawowej aktywności następuje zwykle szybko, a wielu pacjentów jest pionizowanych już w pierwszej dobie po zabiegu.

• Czy stentoplastyka trzonu kręgowego wymaga długiego pobytu w szpitalu?

  Nie, hospitalizacja jest zazwyczaj krótka i najczęściej trwa około 1–2 dni.

• Czy po stentoplastyce można wrócić do normalnego funkcjonowania?

  Tak, celem zabiegu jest zmniejszenie bólu i poprawa stabilności kręgosłupa, co ułatwia powrót do codziennych czynności.

• Czy stentoplastyka jest tym samym co kyfoplastyka?

  Nie, w stentoplastyce dodatkowo pozostawia się w kręgu specjalny implant, który pomaga utrzymać uzyskane odtworzenie wysokości trzonu.

• Czy stentoplastykę wykonuje się przy osteoporozie?

  Tak, jednym z najczęstszych wskazań są bolesne złamania kompresyjne kręgów związane z osteoporozą.

• Kiedy zgłosić się do lekarza po stentoplastyce?

  Pilnej konsultacji wymagają nasilający się ból, zaburzenia czucia, osłabienie kończyn lub inne niepokojące objawy pojawiające się po zabiegu.