Wstrzykniecia okołocewkowe, Urolastic na nietrzymanie moczu

Wstrzyknięcia okołocewkowe stanowią jedną z dostępnych, małoinwazyjnych opcji leczenia tzw. wysiłkowej postaci nietrzymania moczu. Celem tej metody jest zwiększenie wytrzymałości ściany cewki moczowej oraz doprowadzenie do jej pogrubienia, czego skutkiem ma być zmniejszenie lub ustąpienie mimowolnych mikcji.

Używane w trakcie zabiegu substancje, takie jak kolagen, polidimetylosiloksan, hydroksyapatyt, hydrożel poliakrylamidowy czy nawet własne komórki tłuszczowe pacjenta, w zależności od płci aplikowane są przezskórnie, przezcewkowo bądź przez pochwę.

Docelowa lokalizacja obejmuje głównie region zwieracza wewnętrznego cewki moczowej.

Wypełniacze okołocewkowe – rodzaje i działanie

Aby lepiej zrozumieć mechanizm tej terapii, warto wiedzieć, jak działają poszczególne wypełniacze.

Najczęściej stosowane materiały:

• Kolagen – białkowy wypełniacz, który mechanicznie zwiększa objętość okolicy zwieracza. Z czasem ulega stopniowej resorpcji, dlatego efekt bywa przemijający i może wymagać powtórzeń. U części pacjentów może wywoływać reakcję immunologiczną.
• Polidimetylosiloksan – stosowany w postaci cząstek lub elastomeru; nie ulega wchłanianiu. Zapewnia trwałe, mechaniczne „podparcie” cewki, a otaczająca tkanka włóknieje wokół implantu, stabilizując efekt. Ryzyko migracji jest niskie, ale nie można go całkowicie wykluczyć.
• Hydroksyapatyt wapnia – mikrosfery fosforanu wapnia w nośniku żelowym. Dają natychmiastowy efekt objętościowy, a dodatkowo stymulują wytwarzanie kolagenu własnego, co może wydłużać utrzymywanie się efektu.
• Hydrożel poliakrylamidowy – hydrożel o wysokiej zawartości wody, stabilny i niewchłanialny, integrujący się z tkankami. Działa jako trwały wypełniacz, zwykle o niskiej reaktywności zapalnej; czasem wymaga „doszczepienia” dla optymalnego efektu.
• Autologiczna tkanka tłuszczowa – materiał własny pacjenta, biokompatybilny, jednak w istotnym stopniu podatny na resorpcję i przebudowę, co skutkuje zmienną i często krótszą trwałością efektu.

Wskazania, kwalifikacja i leczenie zachowawcze

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi towarzystw naukowych, wstrzyknięcia okołocewkowe są opcją leczenia przede wszystkim dla chorych z wysiłkowym nietrzymaniem moczu (często z niewydolnością zwieracza), którzy preferują leczenie małoinwazyjne lub nie kwalifikują się do zabiegu operacyjnego.

Należy jednak podkreślić, że skuteczność i trwałość są przeciętnie mniejsze niż w przypadku metod operacyjnych (np. taśm u kobiet), a dla podtrzymania efektu mogą być potrzebne powtórne iniekcje. W pierwszej kolejności zaleca się zwykle leczenie zachowawcze (m.in. trening mięśni dna miednicy, modyfikację stylu życia, redukcję masy ciała, fizjoterapię uroginekologiczną), a dopiero w razie niezadowalających efektów – rozważenie iniekcji lub zabiegu operacyjnego.

Diagnostyka obejmuje zwykle wywiad, badanie fizykalne, badanie ogólne moczu, dzienniczek mikcji i ocenę zalegania po mikcji; urodynamika jest zlecana w wybranych sytuacjach klinicznych.

Wstrzyknięcia okołocewkowe preparatem Urolastic

Jednym z preparatów używanych do leczenia nietrzymania moczu przez polskich lekarzy jest Urolastic. Substancję tę stosuje się w leczeniu nietrzymania moczu u dorosłych kobiet w przypadku niewydolności wewnętrznego zwieracza. Niewchłanialny preparat jest wstrzykiwany do tkanek otaczających cewkę moczową. Dzięki ich wypełnieniu dochodzi do poprawy zamknięcia cewki moczowej, a co za tym idzie – zwiększenia kontroli nad pęcherzem.

Do zalet tej metody leczenia nietrzymania moczu u kobiet zaliczamy m.in.:

• to, że jest ona przeprowadzana w trybie ambulatoryjnym, bez znieczulenia ogólnego,
• to, że substancja wypełniająca nie migruje do innych tkanek,
• brak ryzyka uszkodzenia błony śluzowej cewki moczowej,
• krótki czas trwania procedury (10–15 minut).

Urolastic to silikonowy, niewchłanialny wypełniacz, który po podaniu ulega sieciowaniu i tworzy elastyczny implant w tkankach okołocewkowych. Jego działanie polega głównie na trwałym efekcie objętościowym i lepszym domykaniu światła cewki. Zgodnie z aktualnymi praktykami klinicznymi, iniekcje okołocewkowe należy rozważać u pacjentek, u których leczenie zachowawcze nie przyniosło satysfakcjonującej poprawy lub które chcą uniknąć bardziej inwazyjnego zabiegu (np. taśmy).

Trzeba jednak omówić z pacjentką potencjalnie mniejszą skuteczność i możliwą potrzebę powtórzeń w porównaniu z metodami operacyjnymi. Metoda ta pozwala na szybki powrót do codziennych aktywności, co jest istotne dla wielu pacjentek.

Należy też pamiętać, że choć ryzyko powikłań jest zwykle niewielkie, nie jest ono zerowe – opisywano m.in. przejściowy ból, krwiomocz, podrażnienie cewki, zakażenie układu moczowego, zatrzymanie moczu, de novo parcia naglące czy, rzadziej, uszkodzenie śluzówki lub przemieszczenie materiału. 

Wstrzyknięcia okołocewkowe u kobiet

Iniekcje okołocewkowe u kobiet wykonywane są zazwyczaj ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym. Aplikacja środka obliterującego przebiega pod kontrolą wzroku, z użyciem specjalnych pistoletów i aparatów. Małoinwazyjny charakter zabiegu sprawia, że po wprowadzeniu środka obliterującego w okolicę szyi pęcherza pacjentka nie wymaga hospitalizacji i wraca do domu tego samego dnia, w którym przeprowadzono zabieg.

Całość procedury poprzedzona jest najczęściej badaniem pęcherza moczowego z wykorzystaniem urządzenia zwanego cystoskopem.

Przebieg i przygotowanie

Wszczepiany pacjentce materiał syntetyczny powinien być biokompatybilny, czyli nie wywoływać odczynów alergicznych i stanów zapalnych. Struktura aplikowanej substancji powinna być możliwie jak najtrwalsza, tak by nie dochodziło wraz z upływem czasu do zmiany skorygowanych stosunków anatomicznych. Na trwałość uzyskanej korekcji wpływ ma również oporność materiału na procesy prowadzące do jego degradacji.

Dodatkowo, każda pacjentka powinna być dokładnie poinformowana o możliwych efektach ubocznych, takich jak dyskomfort czy niewielkie krwawienia, które mogą wystąpić bezpośrednio po zabiegu. Ważne jest również, aby pacjentka konsultowała się z urologiem w przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów po zabiegu.

Wstrzyknięcia okołocewkowe u mężczyzn

Zabieg leczenia NTM u mężczyzn metodą wstrzyknięć okołocewkowych jest zalecany w szczególności panom, którzy z powodu współistnienia przeciwwskazań do bardziej inwazyjnego leczenia nie mogą być poddani zabiegowi operacyjnemu.

Metodę tę stosuje się również jako formę uzupełniającą inną stosowaną u pacjenta metodę leczenia nietrzymania moczu. Warto także wiedzieć, że powinna ona być stosowana jedynie u pacjentów, u których stwierdza się nietrzymanie moczu w stopniu łagodnym bądź umiarkowanym.

Wskazania i ograniczenia

Ponadto decydując się na tego typu metodę, należy liczyć się z koniecznością powtarzania zabiegów, ponieważ wstrzyknięcia okołocewkowe charakteryzują się przemijającym efektem terapeutycznym. Mężczyźni poddawani temu zabiegowi powinni być również monitorowani pod kątem możliwych powikłań oraz regularnie kontrolowani przez specjalistę, aby zapewnić jak najlepsze wyniki leczenia.

Jako że każdy organizm reaguje indywidualnie na różne terapie, niekiedy może być konieczne dostosowanie podejścia terapeutycznego na podstawie wcześniejszych doświadczeń pacjenta oraz reakcji jego organizmu na wcześniejsze leczenie.

W praktyce klinicznej u mężczyzn (np. po prostatektomii) metody operacyjne, takie jak implantacja sztucznego zwieracza cewki lub systemy slingowe, są standardem w umiarkowanym i ciężkim NTM, natomiast iniekcje okołocewkowe rozważa się głównie w łagodnym wycieku lub gdy zabieg operacyjny jest przeciwwskazany.

Skuteczność leczenia NTM iniekcjami okołocewkowymi

Praca francuskich badaczy z Kliniki Urologii i Andrologii, pochodząca z 2014 r., skupiła się na ocenie efektywności iniekcji z zastosowaniem hydrożelu poliakrylamidowego. Projekt objął osiemdziesiąt osób, u których porównywano nasilenie objawów NTM przed i po zabiegu. Kontrola przeprowadzona około 18 miesięcy po iniekcji wykazała, że u 6 na 10 leczonych wystąpiła poprawa, u pozostałych natomiast terapia nie dała oczekiwanego efektu.

Inna publikacja z 2013 r., której głównym autorem jest polski urolog Janusz Zajda, oceniała Urolastic. Opinie na temat jego skuteczności były dość pozytywne. W badaniu wzięło udział dwadzieścia kobiet cierpiących na wysiłkową postać NTM. Po upływie roku od zabiegu wolnymi od mimowolnych mikcji pozostało 68% osób.

Obawy co do skuteczności wstrzyknięć okołocewkowych w leczeniu nietrzymania moczu wynikają głównie z trwałości używanych materiałów. W przypadku kolagenu wynika to przede wszystkim z jego ograniczonej trwałości, gdyż po upływie czasu może on ulec procesowi degradacji. Z tego właśnie powodu dla podtrzymania efektu konieczne może być powtarzanie wstrzykiwań.

Aktualne wytyczne i przeglądy systematyczne podkreślają, że skuteczność iniekcji jest na ogół mniejsza oraz krócej utrzymująca się niż efekt zabiegów operacyjnych (np. taśm u kobiet czy sztucznego zwieracza u mężczyzn), jednak metoda ta ma korzystny profil bezpieczeństwa i może być wartościową opcją dla pacjentów preferujących rozwiązania małoinwazyjne.

Aby zweryfikować skuteczność tej metody leczenia, zaleca się, by pacjenci regularnie kontrolowali swoje objawy i konsultowali się z lekarzem. W ten sposób można uzyskać najlepsze efekty leczenia oraz dokonać ewentualnych zmian w terapii w odpowiednim czasie.

Urolastic - cena zabiegu

Koszt procedury z wykorzystaniem preparatu Urolastic zależy od danej placówki i wynosi średnio około 6000 - 6300 zł. Ceny iniekcji okołocewkowych w polskich miastach zaczynają się natomiast już od 1500 zł. Często placówki oferują możliwość zapłaty w ratach lub oferują specjalne pakiety związane z opieką po zabiegu, co może być istotnym czynnikiem przy wyborze konkretnej instytucji medycznej.