Dyskoliza ozonowa w leczeniu dyskopatii lędźwiowej

Dyskopatia lędźwiowa to najczęściej spotykana choroba kręgosłupa, przebiegająca z zajęciem lub uszkodzeniem struktur układu nerwowego. Jest to schorzenie krążka międzydyskowego, popularnie zwanego dyskiem. Krążek zbudowany z jądra miażdżystego i otaczającego go pierścienia włóknistego jest umiejscowiony pomiędzy trzonami kręgowymi i pełni funkcję amortyzującą. Wraz z upływem czasu dochodzi do zmian zwyrodnieniowych dysku i traci on swoją elastyczność.

Objawy i diagnostyka dyskopatii lędźwiowej

Pojawia się jego deformacja, czyli tzw. wypuklina krążka międzykręgowego. Powoduje ona ucisk nerwów rdzeniowych, czego rezultatem jest ból okolicy lędźwiowej oraz kończyn dolnych.

Objawami świadczącymi o zaawansowanym rozwoju dyskopatii lędźwiowej są m.in.

• nagły ból okolicy lędźwiowej, promieniujący do pośladka, uda lub stopy (rwa kulszowa),

• drętwienie kończyny dolnej,

• ograniczenie ruchomości kręgosłupa,

• bólowe, odruchowe skrzywienie kręgosłupa,

• czasmi osłabienie mięśni zginających i prostujących stopę.

Nierzadko zdarza się, że dolegliwości ustępują po 2-3 dniach od ograniczenia lub zmiany rodzaju aktywności fizycznej. Badanie rezonansem magnetycznym wykonuje się przede wszystkim wtedy, gdy wynik może wpłynąć na leczenie, objawy utrzymują się pomimo terapii zachowawczej albo występują objawy alarmowe.

Dla kogo przeznaczona jest dyskoliza ozonowa?

Dyskolizę można rozważyć przede wszystkim u pacjentów z bólem korzeniowym, u których MRI wykazuje niewielką lub umiarkowaną, zazwyczaj zawartą przepuklinę odpowiadającą objawom, a odpowiednio prowadzone leczenie zachowawcze nie przyniosło poprawy.

Dyskoliza ozonowa – metoda leczenia dyskopatii

Dynamiczny rozwój nowych technologii medycznych oraz dążenie do ich jak najniższej inwazyjności dla pacjenta zaowocowało w przypadku leczenia dyskopatii wprowadzeniem techniki zwanej dyskolizą ozonową. W uproszczeniu polega ona na przeskórnym nakłuciu krążka międzydyskowego i wstrzyknięciu mieszanki gazów, złożonej z tlenu i ozonu o właściwościach antyseptycznych i przeciwzapalnych.

Procedura przeprowadzana jest ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym i pod kontrolą tomografii komputerowej. Zaaplikowana bezpośrednio do krążka międzykręgowego mieszanka gazów działa na proteoglikany wchodzące w skład jądra miażdżystego krążka powodując ich utlenienie, co prowadzi do zmniejszenia objętości krążka i stopnia jego uwypuklenia dokanałowego. Utlenienie receptorów bólu działa przeciwzapalnie, poprawia się mikrokrążenie w naczyniach krwionośnych uciskanych przez dysk i zwiększa lokalne dotlenienie korzeni nerwowych, czego efektem jest zmniejszenie napięcia mięśni przykręgosłupowych.

Po zabiegu pacjent odpoczywa przez dwie godziny, a następnie zostaje wypisany do domu. Cała procedura zajmuje zatem około trzech godzin. Możliwe powikłania leczenia dyskopatii metodą dyskolizy ozonowej to nieznaczne ryzyko wystąpienia zakażenia, co jednak minimalizowane jest zastosowaniem pełnej aseptyki w trakcie całej procedury.

Dyskoliza ozonowa – kiedy należy z niej zrezygnować?

Dyskoliza ozonowa nie jest odpowiednia dla każdego pacjenta z dyskopatią. Przed zabiegiem konieczna jest konsultacja specjalistyczna, obejmująca ocenę objawów neurologicznych, wyników rezonansu magnetycznego oraz ogólnego stanu zdrowia. Procedury nie wykonuje się zwłaszcza wtedy, gdy występują wskazania do pilnego leczenia operacyjnego albo zmiany w kręgosłupie nie odpowiadają zgłaszanym dolegliwościom.

Przeciwwskazania:

• zespół ogona końskiego lub postępujący niedowład;

• duży, przemieszczony albo sekwestrowany fragment dysku;

• znaczne zwężenie kanału kręgowego lub niestabilność kręgosłupa;

• zakażenie miejscowe albo ogólnoustrojowe;

• nieleczone zaburzenia krzepnięcia;

• brak zgodności pomiędzy objawami a obrazem MRI;

• ciążę ze względu na planowy charakter procedury i wykorzystanie obrazowania;

• przeciwwskazania do zastosowanych leków, kontrastu lub znieczulenia.

Skuteczność i bezpieczeństwo zabiegu

Zabieg powoduje natychmiastowe ustąpienie bólu lub jego minimalizację w ok. 80% przypadków oraz ustąpienie zaburzeń czucia (mrowienie, drętwienie) i objawów zmniejszenia siły mięśniowej. Zależnie od indywidualnych uwarunkowań efekty terapii utrzymują się od roku do nawet 3 lat.

Według najnowszych doniesień naukowych z lat 2021–2023, skuteczność dyskolizy ozonowej jest porównywalna z innymi małoinwazyjnymi metodami leczenia dyskopatii, takimi jak nukleoplastyka czy termonukleoplastyka. Podkreśla się przy tym niski odsetek powikłań oraz krótki czas rekonwalescencji w porównaniu do zabiegów chirurgicznych.

Specjaliści zwracają uwagę, że najlepsze efekty uzyskuje się u pacjentów z umiarkowanymi zmianami dyskowymi, u których nie doszło jeszcze do całkowitego przerwania pierścienia włóknistego. W takich przypadkach ozonoterapia pozwala na istotną poprawę jakości życia i zmniejszenie dolegliwości bólowych bez konieczności otwartej operacji.

Rehabilitacja i zalecenia po dyskolizie

 Po dyskolizie ozonowej kluczowe znaczenie ma odpowiednia rehabilitacja. Zaleca się rozpoczęcie ćwiczeń wzmacniających mięśnie przykręgosłupowe oraz poprawiających elastyczność kręgosłupa już po kilku dniach od zabiegu. Program rehabilitacji powinien być indywidualnie dopasowany do stanu pacjenta i stopnia zaawansowania choroby.

Bardzo istotne jest również przestrzeganie zaleceń dotyczących unikania dźwigania ciężarów i długotrwałego przebywania w pozycji siedzącej w pierwszych tygodniach po terapii. Wprowadzenie zdrowych nawyków, takich jak regularna aktywność fizyczna czy utrzymywanie prawidłowej masy ciała, ma kluczowy wpływ na utrzymanie efektów leczenia.