Operację FESS wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, dzięki czemu jest ona całkowicie bezbolesna. Co więcej, wszystkie narzędzia niezbędne do przeprowadzenia zabiegu, wprowadzane są bez konieczności wykonywania dodatkowych cięć, a jedynie z wykorzystaniem naturalnych otworów ciała.
Zaletą takiego postępowania jest fakt, iż po zabiegu nie pozostają szpecące blizny. Czas trwania operacji zwykle nie przekracza 2,5 godziny, jednak jest on uzależniony od indywidualnych warunków anatomicznych, zaawansowania zmian zapalnych oraz zakresu zabiegu.
Rekonwalescencja po operacji zatok FESS – pierwsze dni i gojenie
Po operacji zatok FESS pacjent musi pozostać w szpitalu przez przynajmniej jedną dobę. Bezpośrednio po zabiegu pacjentowi zakładane są donosowo opatrunki, a jeśli zabiegowi towarzyszyła jednoczasowa korekcja przegrody nosowej - także specjalne płytki. Opatrunki są usuwane następnego dnia podczas badania kontrolnego, które ma ocenić, czy nie występują ewentualne komplikacje, uniemożliwiające pacjentowi powrót do domu. Płytki natomiast muszą pozostać w przewodach na okres od 3 do 7 dni.
Przez kilka dni po zabiegu endoskopowej korekcji zatok mogą występować niewielkie trudności z oddychaniem - jest to jednak całkowicie normalne i wynika z tymczasowego obrzęku błony śluzowej oraz ewentualnej obecności wspomnianych płytek. Pacjenci zwykle zaczynają w tej sytuacji oddychać głównie przez usta, a to może prowadzić do wysuszenia śluzówek jamy ustnej.
Odczuwany dyskomfort łagodzi przyjmowanie dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych i nawilżających oraz regularne płukanie ust. Mogą również pojawić się nieznaczne obrzęki powiek dolnych, czasem z towarzyszącymi wybroczynami - zmiany te w ciągu kilku dni ustępują samoistnie.
W pierwszych dniach po zabiegu pacjent może odczuwać uczucie zatkanego nosa, niewielkie krwawienia oraz obecność wydzieliny. Objawy te są naturalnym elementem procesu gojenia i zwykle stopniowo ustępują wraz z regeneracją błony śluzowej.
Gojenie po FESS
Kluczowy do prawidłowego przebiegu procesów regeneracji tkanek po zabiegu zabiegu FESS jest pierwszy tydzień po operacji. W tym czasie jama nosowa będzie regularnie oczyszczała się z pozostałych skrzepów krwi - jest to stan zupełnie prawidłowy, który można dodatkowo wspomagać płukaniem zatok po operacji.
Najczęstsze objawy po operacji FESS:
- uczucie zatkanego nosa,
- niewielkie krwawienia,
- obrzęk błony śluzowej,
- suchość w jamie ustnej,
- lekki dyskomfort w obrębie twarzy.
Zalecenia po operacji FESS i czas rekonwalescencji
W okresie pierwszego tygodnia od wykonania operacji FESS należy unikać stanów prowadzących do wzrostu ciśnienia tętniczego, gdyż może to doprowadzić do wystąpienia krwawienia, a także upośledzać procesy regeneracyjne.
Zrezygnować trzeba z:
- intensywnego wysiłku fizycznego,
- opalania się,
- korzystania z sauny,
- picia alkoholu.
Dodatkowo warto ograniczyć spożywanie gorących napojów (zwłaszcza kawy) oraz pikantnych posiłków. Wskazane jest natomiast przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów, a zwłaszcza wody niegazowanej. Istotne jest także spanie z głową uniesioną na poduszce powyżej tułowia, najlepiej w pozycji na plecach, gdyż pozycja ta chroni przed ewentualnymi urazami w obrębie nosa i ułatwia oddychanie.
Endoskopia zatok, będąca kluczowym narzędziem w diagnostyce i leczeniu schorzeń zatok, wymaga późniejszej troski o stan zatok, aby zapewnić ich prawidłowe funkcjonowanie po operacji. Regularne płukanie, nawadnianie organizmu i unikanie czynników ryzyka sprzyja pełnemu i bezpiecznemu powrotowi do zdrowia.
W kolejnych tygodniach rekonwalescencji zaleca się kontynuację irygacji nosa roztworami soli fizjologicznej lub preparatami izotonicznymi. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów, które pomagają ograniczyć stan zapalny i zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby.
Powrót do pracy i powikłania po operacji FESS
Palenie tytoniu wpływa negatywnie na przebieg procesów odnowy i regeneracji tkanki łącznej - warto o tym pamiętać i przed podjęciem decyzji o operacji zdecydować się na rzucenie palenia. Ponadto, specjaliści zgodnie twierdzą, że efekty zabiegu FESS u palaczy utrzymują się krócej.
Kiedy wrócić do pracy po FESS
Do alarmujących objawów, które mogą świadczyć o występowaniu powikłań, należy zaliczyć występowanie zaburzeń widzenia oraz rozległe zasinienie twarzy. Powrót do pracy możliwy jest zwykle po około 7 dni od operacji. W tym czasie obrzęk tkanek powinien ustąpić.
Pełna regeneracja błony śluzowej zatok może jednak trwać kilka tygodni, dlatego nawet po powrocie do codziennych obowiązków zaleca się przestrzeganie zaleceń lekarskich i unikanie czynników drażniących, takich jak dym tytoniowy czy zanieczyszczone powietrze.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Jak przebiega rekonwalescencja po zabiegu FESS?" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (06:12 minuty)
Źródła:
- Healthwise Staff, "Endoscopic Sinus Surgery: What to Expect at Home" (myhealth.alberta.ca), 2019
- W. Jared Martin, Lauren M. Cook, Yasine Mirmozaffari, i in., "A Review of Postoperative Care Following Endoscopic Sinus Surgery for Chronic Rhinosinusitis", Ear, nose, & throat journal, 2025
- Sridevi Gnanasekaran, Vinothini Jayaraj, Yazhini V. B., i in., "Evaluating the efficacy of nasal irrigation in postoperative functional endoscopic sinus surgery patients: a systematic review and meta-analysis", European archives of oto-rhino-laryngology, 3903-3913, 2024
-
3.6/5 (opinie 461)