Leczenie nietrzymania moczu u kobiet laserem (obkurczanie pochwy)

Według informacji, jakie można znaleźć na stronie poznańskiej kliniki Certus, problem nietrzymania moczu dotyka ponad 15% kobiet powyżej 60. roku życia, a coraz częściej występuje również u młodszych – między 35. a 60. rokiem życia. Międzynarodowe Towarzystwo Kontynencji (ICS) definiuje schorzenie jako mimowolny wyciek moczu, będący problemem higienicznym i społecznym.

Nietrzymanie moczu najczęściej występuje zaraz po przebudzeniu i wstaniu z łóżka, a także przy dźwiganiu, kichaniu bądź kaszlu. Przypadłość utrudnia kontakty towarzyskie i znacząco pogarsza samopoczucie, zaniżając samoocenę. Obniża się również jakość współżycia seksualnego. Jak twierdzi lek. med. Paweł Kubik z Gabinetu Medycyny Estetycznej w Gdyni, obniżenie narządów moczowo-płciowych jest częstą przyczyną dyskomfortu kobiet w trakcie stosunku.

Laserowe leczenie nietrzymania moczu – na czym polega?

Jeszcze parę lat temu kobiety cierpiące na problem nietrzymania moczu mogły poddać się jedynie terapii zastępczej z użyciem hormonów oraz nosić specjalne wkłady i pieluchy anatomiczne. Według informacji znalezionych na portalu kobietapisze.pl ponad 40% pacjentek zjawia się w gabinecie lekarza dopiero po 5 latach borykania się z przypadłością.

Tylko 25% kobiet decyduje się na pomoc specjalisty. Mimo braku dokładnych statystyk dotyczących liczby chorych (co wynika z faktu, że wiele kobiet wstydzi się zgłosić do lekarza), powszechność problemu jest znana lekarzom na tyle, iż wciąż opracowuje się kolejne metody leczenia. Najnowszą z nich jest laserowa terapia nietrzymania moczu u kobiet – zabieg bezbolesny, trwający krótko i dający zadowalające rezultaty.

Terapia jest dedykowana głównie kobietom w młodszym wieku, borykającym się z wysiłkowym nietrzymaniem moczu w stopniu łagodnym i umiarkowanym.

Mechanizm działania lasera

Laseroterapia wykorzystuje energię lasera o niskiej intensywności, która działa na tkanki pochwy i okolice cewki moczowej. Parametry energii dobiera się tak, aby wywołać efekt fototermiczny i przebudowę kolagenu bez głębokiego uszkodzenia tkanek (dla Er:YAG zwykle tryb nieablacyjny, dla CO2 – frakcyjny mikroablacyjny).

Główne mechanizmy działania obejmują:

• stymulację produkcji kolagenu - energia lasera powoduje delikatne podgrzanie tkanek, co stymuluje fibroblasty do produkcji nowych włókien kolagenowych - w rezultacie tkanki pochwy stają się bardziej elastyczne i napięte.
• obkurczenie tkanek - działanie lasera prowadzi do obkurczenia włókien kolagenowych, co wzmacnia struktury podtrzymujące cewkę moczową.
• poprawę mikrokrążenia - laser zwiększa ukrwienie tkanek, co sprzyja ich regeneracji i poprawie funkcji.

Dzięki tym właściwościom laseroterapia może łagodzić objawy wysiłkowego nietrzymania moczu u części pacjentek, zwłaszcza z dolegliwościami o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu.

Nie u każdej kobiety uzyskuje się poprawę, a efekt zależy m.in. od typu nietrzymania moczu i współistniejących chorób. U kobiet z mieszaną postacią nietrzymania (wysiłkowo-naglącą) lub dominującym naglącym nietrzymaniem moczu wyniki są mniej przewidywalne, a w przypadku zaawansowanego obniżenia/wypadania narządów miednicy mniejszej laser nie zastępuje leczenia operacyjnego.

Wskazania, kwalifikacja i przygotowanie

Przed przystąpieniem do zabiegu na nietrzymanie moczu laserem ważne jest dokładne zdiagnozowanie stanu zdrowia pacjentki. Wykluczenie przeciwwskazań i odpowiednie przygotowanie zapewniają bezpieczeństwo terapii oraz maksymalną skuteczność w leczeniu nietrzymania moczu.

Zgodnie z aktualnymi zaleceniami, leczenie zachowawcze – w tym fizjoterapia uroginekologiczna (trening mięśni dna miednicy), modyfikacja stylu życia i terapia farmakologiczna w przypadku objawów pęcherza nadreaktywnego – stanowi zwykle postępowanie pierwszego wyboru. Laseroterapia może być rozważana jako metoda uzupełniająca u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek.

Kobieta pragnąca poddać się laseroterapii metodą IncontiLase powinna wykonać badania takie jak:

• cytologia,
• badania ginekologiczne,
• badania laboratoryjne (HCV, HBs, HIV i badanie moczu).

Przebieg zabiegu laserowego (obkurczanie pochwy)

Leczenie nietrzymania moczu u kobiet z użyciem lasera to terapia polegająca na nieablacyjnym, fototermicznym obkurczeniu pochwy. Do zabiegów wykorzystuje się laser erbowo-yagowy (Er:YAG) Dualis SP firmy Fotona – procedura nosi nazwę IncontiLase, a wysokiemu stopniowi skuteczności zawdzięcza wygraną w konkursie „Prix de Beauté Cosmopolitan 2013” w kategorii „najlepszy zabieg medycyny estetycznej”. Nagroda ma charakter marketingowy i nie zastępuje dowodów naukowych potwierdzających skuteczność kliniczną.

Procedura IncontiLase

Leczenie laserem Fotona polega na przywróceniu sprężystości mięśni dna miednicy i górnej ściany pochwy. Zabieg laserowego obkurczania pochwy nie wymaga znieczulenia, a jego celem jest poprawa kąta cewkowo-pęcherzowego, wzmocnienie powięzi pochwowo-pęcherzowej oraz stymulacja włókien kolagenowych śluzówki do namnażania.

Terapia poprawia stan całego obszaru ujścia cewki moczowej, ścian pochwy oraz powięzi wewnątrzmiedniczej. Jej efektem jest zmniejszenie kąta nachylenia cewki moczowej i przywrócenie jej prawidłowej funkcjonalności.

Leczenie metodą IncontiLase dzieli się na dwie fazy i trwa średnio 30 minut. Zabieg nie wymaga znieczulenia ani hospitalizacji. Przed rozpoczęciem zabiegu przedsionek, wejście oraz kanał pochwy pacjentki zostają dokładnie wymyte roztworem dezynfekującym. Po osuszeniu miejsca zabiegowego lekarz wprowadza do pochwy specjalnie opracowany laserowy wziernik, służący do prowadzenia głowicy lasera wraz z okrężnym adapterem.

Dzięki wziernikowi przednia ściana pochwy jest dokładnie oświetlona, co ułatwia pracę specjalisty. Aplikacja energii laserowej na wejście do pochwy oddziałuje termicznie na tkanki błony śluzowej i powięź łonowo-szyjkową ściany pochwy, wywołując w rezultacie skurcz kolagenu w śluzówce pochwy.

Druga faza terapii odbywa się w obszarze przedsionka i wejścia do pochwy, a lekarz wykorzystuje do niej głowicę emitującą wiązkę lasera na wprost. Pokrywa cały obszar energią lasera w celu uzyskania jak najlepszego efektu i właściwego wpływu termicznego na włókna kolagenowe.

Dzięki nieinwazyjności zabiegu bezpośrednio po jego zakończeniu pacjentka może powrócić do swoich codziennych obowiązków. Z powodu możliwości wystąpienia przecieku surowiczego zaleca się stosowanie podpasek do chwili, gdy ustąpi. Przez okres miesiąca należy zrezygnować ze współżycia.

Ważne ograniczenia i trwałość efektów: Dowody naukowe dotyczące skuteczności i długoterminowych rezultatów laseroterapii są wciąż ograniczone. Większość publikacji dotyczy krótkich okresów obserwacji (kilka–kilkanaście miesięcy). U części pacjentek, aby utrzymać poprawę, potrzebna jest seria 1–3 sesji oraz ewentualne zabiegi przypominające po kilku–kilkunastu miesiącach. Decyzję o liczbie i odstępach między sesjami podejmuje lekarz na podstawie nasilenia objawów i odpowiedzi na leczenie.

Procedura MonaLisa Touch

Oprócz laseroterapii IncontiLase, dostępne są także inne technologie, takie jak MonaLisa Touch. Wskazania i efektywność poszczególnych systemów mogą się różnić - część urządzeń jest częściej stosowana w leczeniu objawów suchości i atrofii pochwy.

Drugim systemem stosowanym w laserowym leczeniu nietrzymania moczu jest SmartXide2 MonaLisa Touch. To laser stworzony z myślą o zabiegach na obszarze delikatnych okolic intymnych, cechujących się bardzo dużym ukrwieniem. Technologia SmartXide2 wykorzystuje system PSD (Pulse Shape Design) i generuje impulsy (impuls D lub impuls Deka). Opracowano ją z myślą o nieinwazyjnym odmładzaniu skóry zewnętrznych narządów płciowych oraz przebudowie histologicznej śluzówki pochwy.

Przebieg zabiegu laserowego MonaLisa Touch jest krótszy – trwa od 5 do 10 minut. Terapia ma na celu zwiększenie elastyczności ścianek pochwy, ich napięcia oraz nawilżenia. Zabieg jest bezbolesny – pacjentki w jego trakcie odczuwają jedynie nieznaczne ciepło.

Wiązka lasera powoduje obkurczenie ścianek pochwy, stymulację kolagenu w błonie śluzowej oraz pobudzenie produkcji glikogenu, który odpowiada za nawilżenie pochwy. Dzięki temu zmniejsza się suchość pochwy, a kobiety, które wcześniej odczuwały świąd oraz cierpiały z powodu częstych infekcji, zauważają wyraźną poprawę.

Plan terapii najczęściej obejmuje 1–3 sesje w odstępach około 4–6 tygodni, a utrzymanie efektu może wymagać powtórzeń po kilku–kilkunastu miesiącach.

Rekonwalescencja po zabiegach laserowych

Po terapii można niekiedy zaobserwować obrzęk, lekki dyskomfort oraz niewielkie zaczerwienienie, które mijają po upływie ok. 1–2 dni.

Po terapii należy ok. 7 dni wstrzymywać się od współżycia. Należy dbać o higienę intymną, używając delikatnych preparatów, aby uniknąć podrażnień. Zaleca się także unikanie kąpieli w wannie, basenach czy saunach przez około 3–5 dni, aby zmniejszyć ryzyko infekcji.

Pacjentka może wrócić do pracy i codziennych obowiązków praktycznie od razu po zabiegu, ponieważ nie wymaga on znieczulenia ani dłuższego odpoczynku.

Zalety, efekty i ograniczenia laseroterapii

Laserowe obkurczanie pochwy może przynieść szereg korzyści u kobiet zmagających się z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Dzięki pobudzeniu procesów regeneracyjnych i wzmocnieniu tkanek okolicy pochwy oraz cewki moczowej zabieg może poprawić ich funkcjonowanie.

Do najczęściej wymienianych efektów i zalet tej metody należą:

• poprawa napięcia i elastyczności tkanek pochwy,

• zmniejszenie objawów wysiłkowego nietrzymania moczu,

• pobudzenie produkcji kolagenu i procesów regeneracyjnych,

• zabieg małoinwazyjny i zwykle niewymagający hospitalizacji,

• krótki czas trwania procedury oraz szybki powrót do codziennych aktywności,

• brak konieczności przeprowadzania operacji chirurgicznej,

• poprawa komfortu życia i jakości codziennego funkcjonowania.

Ograniczenia metody:

• metoda najlepiej sprawdza się w łagodnym lub umiarkowanym wysiłkowym nietrzymaniu moczu,

• w zaawansowanych przypadkach konieczne może być leczenie operacyjne,

• efekt zabiegu nie zawsze jest trwały i czasem wymaga powtórzenia,

• nie u każdej pacjentki uzyskuje się wyraźną poprawę objawów,

• istnieją przeciwwskazania do zabiegu (np. aktywne infekcje intymne czy ciąża),

• zabieg nie leczy wszystkich przyczyn nietrzymania moczu, np. postaci naglącej,

• ostateczna kwalifikacja do terapii wymaga konsultacji ginekologicznej.

Powikłania i przeciwwskazania laseroterapii

Powikłania po laserowym leczeniu nietrzymania moczu są rzadkie i zazwyczaj łagodne. Kluczowe jest, aby pacjentka odpowiednio przygotowała się do zabiegu, stosowała się do zaleceń lekarza oraz wybrała sprawdzoną klinikę z doświadczonym personelem. Dzięki temu ryzyko powikłań zostaje zminimalizowane, a zabieg może przynieść oczekiwane rezultaty.

Do najczęstszych przeciwwskazań należą:

• ciąża i karmienie piersią,
• infekcje intymne,
• niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych,
• choroby nowotworowe,
• zaburzenia krzepnięcia krwi,
• okres menstruacji,
• choroby autoimmunologiczne,
• niewyrównane choroby przewlekłe.

Najczęstsze, łagodne powikłania:

• lekki ból, pieczenie lub uczucie suchości w pochwie, które zwykle ustępują w ciągu kilku dni,
• niewielki obrzęk lub zaczerwienienie okolic pochwy,
• wrażliwość w obszarze zabiegowym, szczególnie podczas kontaktu z bielizną lub w trakcie higieny intymnej,
• przejściowe upławy, które mogą być efektem regeneracji tkanek.

Rzadkie powikłania:

• w przypadku niedostatecznej higieny po zabiegu może wystąpić infekcja bakteryjna lub grzybicza,
• objawia się ona pieczeniem, swędzeniem, zaczerwienieniem lub nieprzyjemnym zapachem wydzieliny,
• u niektórych pacjentek może wystąpić chwilowe przesuszenie pochwy, związane z reakcją tkanek na zabieg,
• w rzadkich przypadkach może dojść do przedłużającego się bólu w okolicy pochwy, wymagającego konsultacji lekarskiej,
• czasami jedna sesja zabiegowa nie przynosi oczekiwanych rezultatów i konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych zabiegów,
• rzadko zdarzają się reakcje alergiczne na stosowane podczas zabiegu materiały, np. żele ochronne.