Pierwsze opisy zabiegów transplantacji własnego tłuszczu pochodzą z XIX wieku. Wtedy to po raz pierwszy niemiecki chirurg Gustav Neuber dokonał przeszczepu komórek tłuszczowych z ramienia w okolicę oczu, aby zredukować blizny powstałe na skutek choroby. Jednak właściwy początek rozwoju badań i technik lipotransferu datuje się na 1990 rok, kiedy to doktor Coleman jako pierwszy opublikował opis przebiegu i wykonania przeszczepu.
Od tego czasu kierunek ten bardzo się rozwinął i aktualnie dzięki zastosowaniu własnego tłuszczu można nie tylko pozbyć się blizn, wypełnić zmarszczki, ale także powiększyć piersi czy wymodelować pośladki.
O popularności przeszczepu własnej tkanki tłuszczowej świadczą dane International Society of Aesthetic Plastic Surgery (ISAPS). Według raportu obejmującego 2024 rok na świecie wykonano 947 007 zabiegów lipotransferu w obrębie twarzy, czyli o 19,2% więcej niż rok wcześniej. Procedura stanowiła 5,4% wszystkich chirurgicznych zabiegów estetycznych uwzględnionych w zestawieniu.
Czym jest lipotransfer?
Lipotransfer, nazywany również autologicznym przeszczepem tłuszczu lub lipofillingiem, polega na pobraniu tkanki tłuszczowej z jednej okolicy ciała, jej odpowiednim przygotowaniu i podaniu w miejsce wymagające zwiększenia objętości lub korekty konturu. Przeszczepiany materiał zawiera adipocyty oraz inne elementy tkanki tłuszczowej.
Ponieważ wykorzystywana jest własna tkanka pacjenta, nie występuje klasyczne odrzucenie immunologiczne ani alergia na materiał przeszczepowy. Nie oznacza to jednak braku ryzyka – część tłuszczu może się nie przyjąć, ulec wchłonięciu lub martwicy. Niektóre składniki tkanki tłuszczowej mogą wpływać na przebudowę tkanek, ale skala efektu regeneracyjnego zależy od wskazania i nie jest jednakowa u wszystkich pacjentów.
Pierwszym etapem zabiegu jest pobranie komórek tłuszczowych, czyli liposukcja. Zazwyczaj dokonuje się jej z obszaru ud lub brzucha, jednak można pobrać tłuszcz z innych miejsc, gdzie występuje jego nadmiar. W kolejnym kroku materiał jest specjalnie przygotowywany z użyciem wirówki. Następnie gotowe komórki tłuszczowe są implantowane za pomocą drobnych kaniuli w obszary, które mają ulec wymodelowaniu.
W nowoczesnych technikach lipotransferu stosuje się różne metody iniekcji, takie jak mikrolipoiniekcja czy nanolipoiniekcja. Mikrotłuszcz wykorzystuje się przede wszystkim do precyzyjnego uzupełniania niewielkich ubytków objętości, np. na twarzy lub dłoniach. Nanofat jest silnie rozdrobnionym preparatem zawierającym niewiele zdolnych do przeżycia adipocytów, dlatego nie służy do typowego powiększania tkanek. Stosuje się go głównie w procedurach ukierunkowanych na poprawę jakości skóry. Techniki te pozwalają na precyzyjne wprowadzenie tkanki tłuszczowej, co może znacząco wpłynąć na końcowe rezultaty zabiegu.
Zastosowania lipotransferu
Zabieg lipotransferu może być stosowany w:
-
modelowaniu kości policzkowych i okolic oczu,
-
wypełnianiu fałdów nosowo-wargowych,
-
modelowaniu kształtu i zwiększaniu objętości piersi,
-
rekonstrukcji gruczołów piersiowych po mastektomii,
-
modelowaniu i podnoszeniu pośladków,
-
poprawie wyglądu łydek i uwydatnieniu mięśni klatki piersiowej.
Najpopularniejszym zabiegiem z użyciem przeszczepu własnej tkanki tłuszczowej jest uzupełnianie ubytków objętości twarzy i spłycanie wybranych zmarszczek. Dzięki zabiegowi można odmłodzić cerę i pozbyć się niechcianych oznak starości. Lipotransfer sprawdzi się w modelowaniu zarówno obszaru kości policzkowych, jak i okolic oczu czy fałdów nosowo-wargowych. Po zabiegu skóra staje się świeższa, a co najważniejsze nie ma efektu maski.
Przeszczep komórek tłuszczowych znajduje również zastosowanie w modelowaniu kształtu i zwiększaniu objętości piersi. Daje on naturalny efekt, a regeneracyjne zdolności komórek tłuszczowych poprawiają ich jędrność. Lipotransfer używany jest również w zabiegach rekonstrukcji gruczołów piersiowych po mastektomii. Procedury transplantacji adipocytów są także wykorzystywane do modelowania i podnoszenia pośladków, poprawy wyglądu łydek czy uwydatnienia mięśni klatki piersiowej.
Z roku na rok pojawia się coraz więcej metod zabiegów z użyciem przeszczepu własnej tkanki tłuszczowej. Ostatnimi czasy na rynku pojawiły się możliwości poprawy wyglądu warg sromowych u kobiet, powiększenia ust czy korekcji grzbietów rąk lub stóp.
Przeciwwskazania do lipotransferu
Możliwość wykonania zabiegu ocenia się indywidualnie, uwzględniając zakres liposukcji, miejsce podania tłuszczu oraz ogólny stan zdrowia pacjenta.
Przeciwwskazania mogą obejmować:
-
aktywne zakażenie lub stan zapalny w obszarze dawczym albo biorczym;
-
niewyrównane choroby ogólnoustrojowe, w tym cukrzycę;
-
poważne zaburzenia krzepnięcia krwi;
-
zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych;
-
ciążę i okres karmienia piersią;
-
brak wystarczającej ilości tkanki tłuszczowej do pobrania;
-
aktywną chorobę nowotworową bez zgody zespołu prowadzącego;
-
brak możliwości przestrzegania zaleceń pooperacyjnych.
Palenie tytoniu nie zawsze stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, ale może zaburzać gojenie i zmniejszać przeżywalność przeszczepionej tkanki.
Korzyści i ograniczenia lipotransferu
Zastosowanie własnego tłuszczu pacjenta jako materiału do modelowania sylwetki ma wiele niepodważalnych zalet, jak choćby fakt, że jest to substancja bezpieczniejsza niż sztuczne implanty czy wypełniacze. Tłuszcz jako materiał biologiczny, pochodzący od danej osoby, minimalizuje ryzyko odrzucenia go przez organizm czy wystąpienia alergii, co może mieć miejsce w przypadku zastosowania wkładek.
Ogromne znaczenie dla zwolenników przeszczepu własnego tłuszczu ma fakt, że jest to zabieg typu „dwa w jednym”: pozwala nie tylko wyszczuplić te miejsca na ciele, w których komórki tłuszczowe występują w nadmiarze, ale jednocześnie wymodelować i powiększyć to, co natura dała nam w rozmiarze niedostatecznym – najczęściej są to piersi, pośladki lub łydki.
Lipomodelling to technika, która daje możliwość skutecznego modelowania sylwetki także tym osobom, które z różnych przyczyn nie mogą lub nie chcą poddać się zabiegom z zastosowaniem implantów. W przypadku tradycyjnego powiększania piersi istnieje wiele przeciwwskazań do zabiegu, jednak część z nich nie ma zastosowania w zabiegu modelowania ciała własnym tłuszczem, co wynika z faktu, że lipotransfer jest mniej inwazyjny i mniej skomplikowany.
Z tego względu skraca się także okres rekonwalescencji pozabiegowej: pacjenci po zabiegu modelowania ciała własnym tłuszczem mogą wrócić do codziennych czynności znacznie szybciej niż np. po powiększaniu piersi implantami. Zwykle zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego przez około 4-6 tygodni po zabiegu.
Możliwe powikłania obejmują:
-
krwiak, obrzęk i zakażenie;
-
nierówności w miejscu liposukcji;
-
asymetrię lub niezadowalający kontur;
-
nadmierne wchłonięcie przeszczepu;
-
martwicę tłuszczu, torbiele olejowe i zwapnienia;
-
konieczność wykonania kolejnego zabiegu;
-
powikłania zakrzepowo-zatorowe;
-
zator tłuszczowy, szczególnie przy modelowaniu pośladków.
W przypadku piersi martwica tłuszczu może powodować guzki i zmiany widoczne w badaniach obrazowych. Nie muszą one oznaczać choroby nowotworowej, ale mogą wymagać dodatkowej diagnostyki.
Bezpieczeństwo lipotransferu do pośladków
Przeszczep tłuszczu do pośladków, określany jako BBL, ma odmienny profil ryzyka niż lipotransfer twarzy czy piersi. Najpoważniejszym powikłaniem jest zator tłuszczowy, do którego może dojść po przedostaniu się tłuszczu do naczyń krwionośnych.
Aktualne zalecenia bezpieczeństwa wskazują, że tłuszcz powinien być podawany wyłącznie w warstwie podskórnej, powyżej powięzi mięśni pośladkowych. Towarzystwa chirurgii plastycznej rekomendują także kontrolowanie położenia kaniuli za pomocą ultrasonografii w czasie rzeczywistym.
Przebieg zabiegu lipotransferu
Procedura modelowania sylwetki z zastosowaniem własnego tłuszczu pacjenta przebiega dwuetapowo, przy czym oba etapy wykonywane są następczo. Proces rozpoczyna się od pobrania materiału od pacjenta, co następuje na drodze liposukcji. Tłuszcz pozyskiwany jest z miejsc depozytowych, a więc najczęściej z brzucha, okolic talii czy ud – pozwala to jednocześnie wysmuklić jedne partie ciała i podkreślić inne.
Po pobraniu lipoaspirat jest oczyszczany z nadmiaru płynu, krwi i uszkodzonych elementów tkankowych. W tym celu można zastosować wirowanie, sedymentację, filtrację lub płukanie w systemie zamkniętym. Nie istnieje jedna metoda przygotowania odpowiednia dla wszystkich zabiegów, a wybór zależy od okolicy biorczej, objętości materiału i techniki chirurga.
Pozyskany podczas liposukcji i odpowiednio przetworzony tłuszcz ma szerokie zastosowanie w modelowaniu ciała. Pozwala nie tylko ujędrnić i powiększyć piersi, ale także poprawić kształt pośladków czy łydek. Zapewnia naturalne efekty, warto jednak pamiętać, że nigdy nie będą one tak spektakularne, jak podczas powiększania biustu czy pośladków przy pomocy implantów.
Wynika to przede wszystkim z faktu, że jednorazowo można przeszczepić tylko ograniczoną liczbę komórek tłuszczowych, a dodatkowo część z nich ulega po pewnym czasie wchłonięciu przez organizm. Wchłanianie przeszczepionego tłuszczu może być uzależnione od takich czynników jak metabolizm pacjenta, sposób przygotowania tłuszczu oraz technika iniekcji.
Zalety lipotransferu
Efekty lipotransferu mogą być bardzo korzystne i naturalne, dlatego ta metoda cieszy się dużym zainteresowaniem w chirurgii plastycznej i medycynie estetycznej.
Poniżej najważniejsze rezultaty, których można się spodziewać:
Modelowanie sylwetki
- Usunięcie nadmiaru tłuszczu z jednej okolicy (np. brzuch, uda) i przeszczepienie go w inną (np. pośladki, piersi, twarz).
- Efekt: bardziej proporcjonalna sylwetka.
Powiększenie i wypełnienie wybranych obszarów
- Powiększanie pośladków (Brazilian Butt Lift) – efekt jędrnych, pełniejszych pośladków.
- Powiększanie piersi – naturalna alternatywa dla implantów, subtelniejszy efekt.
- Wypełnianie twarzy – poprawa objętości policzków, skroni, ust; redukcja zapadnięć.
Wygładzenie zmarszczek i poprawa jakości skóry
- Tłuszcz zawiera komórki macierzyste, które mogą wpływać regenerująco na skórę.
- Efekt: bardziej napięta, młodsza, lepiej nawilżona skóra.
Naturalny wygląd i brak sztucznych materiałów
- Przeszczepiany materiał to własna tkanka pacjenta → mniejsze ryzyko reakcji alergicznej czy odrzutu.
- Efekt jest miękki, elastyczny i dobrze integruje się z otaczającymi tkankami.
Trwałość efektów
- Część przeszczepionego tłuszczu (ok. 50–70%) utrzymuje się na stałe.
- Ostateczny rezultat widoczny po kilku miesiącach, kiedy obrzęk ustępuje, a przeszczep się stabilizuje.
Źródła:
- Amy L. Strong, Paul S. Cederna, J. Peter Rubin, Sydney R. Coleman, Benjamin Levi, "The Current State of Fat Grafting: A Review of Harvesting, Processing, and Injection Techniques", Plastic and Reconstructive Surgery, 136(4), 897–912, 2015
- Macarena Vizcay , Shivangi Saha, Arbab Mohammad i inni, "Current Fat Grafting Practices and Preferences: A Survey from Members of ISPRES", Plastic and Reconstructive Surgery, 11(3), 2023
- Harsha Vardhan, Shaji Mathew, V. G. Aniljith, Anto Francis, "Autologous Fat Grafting with or without Processing: A Study in an Indian Clinical Context", Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery, 14(2), 208-214, 2021
- Razvan-George Bogdan, Alina Helgiu, Anca-Maria Cimpean i inni, "Assessing Fat Grafting in Breast Surgery: A Narrative Review of Evaluation Techniques" (www.mdpi.com), 2024
-
4.1/5 (opinie 7)