Podanie do stawu biodrowego osocza bogatopłytkowego z tłuszczem bogatym w komórki macierzyste

Współcześnie istnieje wiele metod leczenia zwyrodnień stawu biodrowego, od diety, rehabilitacji mięśni, przez niesterydowe leki przeciwzapalne, po wiskosuplementację i terapie z wykorzystaniem komórek mezenchymalnych.

PRP i komórki mezenchymalne – na czym polega terapia?

Komórki mezenchymalne (często nazywane komórkami macierzystymi) mogą różnicować się w komórki tkanki chrzęstnej. W leczeniu choroby zwyrodnieniowej ich działanie wiąże się z efektami parakrynnymi i przeciwzapalnymi, które u niektórych pacjentów mogą łagodzić ból oraz poprawiać funkcję stawu.

Osocze bogatopłytkowe (PRP) to autologiczny koncentrat płytek krwi i czynników wzrostu pozyskiwany z krwi pacjenta. Bywa stosowane w terapii dolegliwości stawowych w celu modulacji stanu zapalnego. PRP samo w sobie nie wymaga nośnika, jednak często łączy się je z przetworzoną tkanką tłuszczową bogatą w komórki mezenchymalne, aby wzmocnić efekt biologiczny i wydłużyć czas kontaktu preparatu ze strukturami stawu.

Kwalifikacja i przebieg zabiegu PRP z tłuszczem

Wiele klinik oferuje leczenie zwyrodnień stawu biodrowego, polegające na podaniu do chorego stawu osocza bogatopłytkowego z tłuszczem bogatym w komórki macierzyste. Terapia trwa kilka godzin i wymaga hospitalizacji. W zabiegach bierze udział zespół złożony z 7 osób: anestezjologa, radiologa, lekarza i pielęgniarek.

Niekiedy, przy pacjencie z dużą otyłością, przy stole znajduje się 8 osób. Podczas zabiegów lekarz z pielęgniarkami odpowiednio układają pacjenta, by móc podawać komórki macierzyste w chore miejsca. Zakres personelu, miejsce i tryb (ambulatoryjny czy hospitalizacja) mogą się jednak różnić w zależności od ośrodka i stanu pacjenta.

Pobranie krwi i przygotowanie PRP

Przed terapią pacjent przechodzi kwalifikację i szereg badań, które mają na celu potwierdzenie, że jego stan zdrowia jest odpowiedni do terapii. W klinice spędza cały dzień i pozostaje w niej na noc. Zabiegi trwają ok. 5–6 godzin, przeprowadza się je w krótkim dożylnym znieczuleniu.

Pierwszym krokiem jest pobranie od pacjenta ok. 250 ml krwi i jej opracowanie w celu jak największego zagęszczenia cytokin w niewielkiej ilości osocza – uzyskania 5–6 ml koncentratu osocza.

Pozyskanie i przygotowanie tkanki tłuszczowej

Kolejny etap to pobranie tłuszczu z okolic brzucha metodą liposukcji. Pozyskaną tkankę poddaje się mechanicznemu rozdrobnieniu i płukaniu, aby uzyskać materiał bogaty w frakcję zrębowo-naczyniową, w tym komórki mezenchymalne, oraz naturalną matrycę tkankową.

W efekcie uzyskuje się zwykle 15–20% objętości wyjściowej w postaci wysokoskoncentrowanego materiału – przygotowanego koncentratu osocza i tłuszczu bogatego w komórki mezenchymalne.

Mikrofragmentowana tkanka tłuszczowa działa jak nośnik, w którym czynniki z PRP mogą utrzymywać się dłużej. Właściwości lepko-sprężyste tłuszczu ułatwiają rozprowadzenie i retencję preparatu w stawie oraz mogą działać jak amortyzator zmniejszający tarcie.

Podanie dostawowe pod kontrolą RTG

Podczas zabiegu wykonuje się serię iniekcji osocza z tłuszczem bogatym w komórki macierzyste. W trakcie jednego podania osocza wykonuje się kilkanaście zdjęć RTG, dzięki czemu lekarz ma pełną kontrolę nad kaniulą.

Skopia pozwala precyzyjnie potwierdzić podanie dostawowe i zmniejszyć ryzyko pozastawowego umieszczenia preparatu.

Skuteczność, korzyści i rehabilitacja

Podczas zabiegu choremu podaje się zagęszczone osocze bogatopłytkowe, tłuszcz bogaty w komórki mezenchymalne oraz żywe komórki tłuszczowe. Połączenie to może działać synergistycznie: komórki i matryca z tkanki tłuszczowej zwiększają retencję preparatu i wspierają procesy naprawcze.

Czynniki wzrostu z PRP modulują stan zapalny. Skuteczność terapii zależy jednak od wielu czynników (m.in. stopnia zaawansowania zmian, protokołu podania, rehabilitacji po zabiegu).

Efekty zabiegu:

• zmniejszenie bólu,
• poprawa zakresu ruchu i funkcji,
• redukcja stanu zapalnego,
• opóźnienie progresji objawów.

Rehabilitacja po zabiegu biodra

Po zabiegach pacjent powinien rozpocząć rehabilitację – proste ćwiczenia bez obciążeń, np. stretching, rower, basen. Ich celem jest rozprowadzenie mazi po stawie i budowa struktury mięśniowej.

By stopniowo zwiększać zakres pracy stawu, po ok. 2 miesiącach przechodzi się do ćwiczeń siłowych. Rehabilitacja odgrywa kluczową rolę w procesie regeneracji i powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Wskazania i bezpieczeństwo leczenia biodra PRP

Terapia osoczem bogatopłytkowym z tłuszczem bogatym w komórki mezenchymalne należy do nowoczesnych metod biologicznych stosowanych w leczeniu dolegliwości stawu biodrowego. Stopień złożoności i czas jej trwania, użyte technologie oraz wstępne wyniki kliniczne plasują ją wśród rozwijanych opcji terapeutycznych.

Ważne jest, aby proces leczenia był wspierany odpowiednią diagnostyką przed- i pooperacyjną, kontynuowany rehabilitacją i zmianami w stylu życia pacjenta, a decyzja o kwalifikacji była podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem innych dostępnych metod.