Polipy szyjki macicy są dość częstą patologią. Występują u kobiet w wieku od 30 do 50 lat. Polipy zwykle nie dają objawów i wykrywane są podczas rutynowych badań ginekologicznych. Mogą być jednak przyczyną krwawień z dróg rodnych i nieswoistych stanów zapalnych pochwy. U kobiet cierpiących na polipy znacznie częściej pojawiają się nieregularne krwawienia miesięczne, plamienia i upławy. Ból jest odczuwalny, jeśli polipy osiągną znaczne rozmiary.
Przyczyny polipów szyjki macicy
Polipy powstają z powodu przerostu nabłonka gruczołowego. Zwykle występują pojedynczo, ale może ich być więcej. Najczęściej są uszypułowane, co oznacza, że większy fragment tkanki połączony jest wąskim pasmem unaczynionego nabłonka ze śluzówką szyjki macicy.
Zaliczane są do guzów łagodnych, które charakteryzują się niskim ryzykiem zezłośliwienia. Ich wzrost stymulowany jest przez zaburzenia gospodarki hormonalnej, a konkretnie podwyższony poziom estrogenów. Jeśli u danej pacjentki raz wykryto polip, prawdopodobieństwo nawrotu tej patologii jest znacznie wyższe niż u zdrowych kobiet.
Oprócz czynników hormonalnych, przyczyną powstawania polipów mogą być także przewlekłe stany zapalne oraz urazy mechaniczne szyjki macicy. Warto zaznaczyć, że choć ryzyko zezłośliwienia polipów jest niskie, regularne badania ginekologiczne odgrywają kluczową rolę w ich wykrywaniu i skutecznym leczeniu.
Usuwanie polipów szyjki macicy
Leczeniem z wyboru polipów szyjkowych jest ich usunięcie. Przed zabiegiem ważne jest, aby wyleczyć wszystkie stany zapalne pochwy, a na zabieg zgłosić się w pierwszej fazie cyklu – zaraz po ustąpieniu krwawienia miesięcznego.
Czynniki, które mogą zwiększać ryzyko powikłań lub wymagać odroczenia/indywidualnej kwalifikacji to m.in.:
- aktywne zakażenie pochwy lub szyjki macicy,
- zaburzenia krzepnięcia krwi,
- przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych,
- ciężkie niekontrolowane choroby przewlekłe,
- ciąża (wymaga oceny lekarza).
Przed zabiegiem należy poinformować personel o wszystkich przyjmowanych lekach oraz znanych uczuleniach (np. na leki znieczulające, środki antyseptyczne, lateks).
Przebieg zabiegu
W pierwszym etapie uszypułowany polip wykręca się, a następnie łyżeczkuje kanał szyjki macicy, aby usunąć szypułę polipa. Niekiedy istnieje konieczność poszerzenia kanału szyjki macicy. Zabieg jest krótki – trwa do 15 minut.
Znieczulenie
Usunięcie polipa jest niebolesne, choć łyżeczkowanie może być nieprzyjemne, dlatego wykonywane jest w znieczuleniu miejscowym lub w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym.
Histeroskopia operacyjna
W przypadku większych polipów lub gdy są one trudniej dostępne, może być konieczne użycie histeroskopii operacyjnej. Histeroskopia pozwala na wprowadzenie przez szyjkę macicy do jej wnętrza cienkiego, oświetlonego przyrządu z kamerą, co umożliwia lekarzowi dokładne obejrzenie polipa i jego usunięcie za pomocą narzędzi operacyjnych.
Histopatologia i powikłania
Pomimo że polipy są zmianami łagodnymi, to pobrany podczas zabiegu materiał musi zostać obowiązkowo przesłany do badania histopatologicznego, aby wykluczyć obecność komórek rakowych. Usunięcie polipów określane jest mianem zabiegu diagnostyczno-leczniczego.
Zabieg wykonywany jest w ramach chirurgii jednego dnia i po dwugodzinnej obserwacji pacjentka może udać się do domu. Wynik badania histopatologicznego dostępny jest na wizycie kontrolnej po dwóch tygodniach.
Jest niezwykle istotne, aby zrozumieć, że choć polipy są generalnie łagodne, histopatologia jest kluczowym elementem diagnozy i dokładnego wykluczenia ewentualnych złośliwych zmian. Tym samym zwiększa się bezpieczeństwo pacjentki, a także komfort psychiczny po zabiegu.
Możliwe powikłania po zabiegu
Sam zabieg jest zazwyczaj bezpieczny, ale – jak każda procedura medyczna – wiąże się z pewnym ryzykiem. Poważne powikłania zdarzają się rzadko, jednak warto znać możliwe zagrożenia.
Powikłania, które mogą wystąpić po zabiegu to:
- Krwawienie – zwykle niewielkie, rzadko obfitsze, wymagające dodatkowej interwencji.
- Zakażenie szyjki lub jamy macicy – może objawiać się gorączką, nasilającym się bólem podbrzusza i nieprzyjemnie pachnącą wydzieliną.
- Uszkodzenie tkanek (np. ściany szyjki lub macicy) – bardzo rzadkie, częściej opisywane przy konieczności poszerzania kanału szyjki lub podczas histeroskopii.
- Zwężenie kanału szyjki macicy lub bliznowacenie – rzadkie następstwo gojenia.
- Niedoszczętne usunięcie polipa i nawrót dolegliwości – może wymagać ponownego zabiegu.
- Reakcje na znieczulenie – np. nudności, zawroty głowy, spadek ciśnienia, reakcje alergiczne.
- Reakcja wazowagalna podczas manipulacji w obrębie szyjki – przemijające osłabienie lub omdlenie.
Ryzyko powikłań zmniejsza się dzięki właściwej kwalifikacji do zabiegu, leczeniu infekcji przed procedurą, przestrzeganiu zasad aseptyki oraz kontroli krwawienia w trakcie i po polipektomii.
Rekonwalescencja i zalecenia po zabiegu
Po zabiegu mogą występować niewielkie krwawienia i plamienia do momentu zagojenia się rany po usuniętym polipie. Podczas rekonwalescencji należy przestrzegać zwykłych zasad higieny, unikać kąpieli w basenach, przegrzewania ciała i intensywnego wysiłku fizycznego.
Współżycie można rozpocząć po dwóch tygodniach. Do czasu pełnego wygojenia zaleca się także nieużywanie tamponów oraz unikanie irygacji dopochwowych. Leczenie ewentualnych stanów zapalnych i regularne wizyty kontrolne u ginekologa pomagają ograniczyć ryzyko nawrotu polipów.
Kiedy skontaktować się z lekarzem?
Należy pilnie skontaktować się z lekarzem, gdy wystąpi:
- bardzo obfite krwawienie (np. konieczność zmiany podpaski częściej niż co godzinę przez ponad 2 godziny),
- gorączka (≥38°C),
- nasilający się ból brzucha nieustępujący po lekach przeciwbólowych,
- nieprzyjemnie pachnąca wydzielina z dróg rodnych,
- silne zawroty głowy lub omdlenie.
Gdzie wykonać zabieg i koszt
Zabiegi usunięcia polipów szyjki macicy przeprowadzane są w szpitalach na oddziałach ginekologicznych i w odpowiednio wyposażonych przychodniach. Wykonują je wszystkie ośrodki posiadające umowę z NFZ.
Polipy można też usunąć prywatnie. Zabieg usunięcia polipów wraz z wyłyżeczkowaniem szyjki macicy i badaniem histopatologicznym usuniętej zmiany kosztuje 700-1500 złotych.
W przypadku wykrycia polipów szyjki macicy, ważne jest też ścisłe monitorowanie stanu zdrowia pacjentki po zabiegu i regularne wizyty kontrolne u ginekologa, aby zapobiec ewentualnym nawrotom polipów oraz wczesnemu wykrywaniu innych potencjalnych problemów zdrowotnych.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Usunięcie polipów szyjki macicy" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (09:17 minuty)
Źródła:
- Bhabani Pegu, Bheemanathi Hanuman Srinivas, Thangamuthu Sri Saranya i inni, "Cervical polyp: evaluating the need of routine surgical intervention and its correlation with cervical smear cytology and endometrial pathology: a retrospective study" (www.ncbi.nlm.nih.gov), https://www.ncbi.nlm.nih.gov, 2020
- Cathryn B. Heath, Sandra M. Sulik, "Cervical Polyp Removal", Primary Care Procedures in Women's Health, 93-100, 2020
- Aziza Sesay, "Blog Cervical polyps: What are they and what do they mean?" (www.jostrust.org.uk), https://www.jostrust.org.uk/, 2022
- Anita L Nelson, Rhett R Papa, Julia J Ritchie, "Asymptomatic Cervical Polyps: Can We Just Let them Be?" (journals.sagepub.com), https://journals.sagepub.com, 2015
-
3.9/5 (opinie 204)