Czym jest Esperal i jak działa?
Esperal to lek stosowany podczas terapii osoby uzależnionej od alkoholu. Sam w sobie nie leczy on jednak alkoholizmu, a jego zadaniem jest powstrzymywanie uzależnionego przed piciem.
Esperal to handlowa nazwa preparatu zawierającego disulfiram. Związek ten zaburza metabolizm alkoholu w organizmie. Z powodu zablokowania grupy enzymów alkohol nie może być przekształcony w kwas octowy i zaczyna gromadzić się w organizmie w postaci aldehydu octowego.
U osoby, która stosuje lek zawierający disulfiram, stężenie aldehydu octowego może być nawet 10-krotnie większe niż u innej spożywającej alkohol osoby. To właśnie ten związek odpowiada za nieprzyjemne odczucia (czyli potocznie kaca).
Przyjmujący disulfiram po ok. kwadransie od wypicia alkoholu zaczyna mieć:
nasilone nudności,
wymioty,
bóle, zawroty głowy,
zaczerwienienie twarzy,
obfite pocenie.
Objawy utrzymują się nawet do 10 godzin od spożycia alkoholu.
Właściwości disulfiramu pozwoliły na wykorzystanie go w terapii wspomagającej leczenie uzależnienia od alkoholu. Po tę substancję sięgano już w pierwszej połowie XX wieku. Początkowo lek podawany był w formie doustnej, wymagającej od pacjenta konsekwentnego przyjmowania. Potem jednak zaczęto „implantować” pacjentowi podskórnie tę substancję. Disulfiram przez dłuższy czas regularnie uwalniał się do organizmu, zniechęcając do picia alkoholu.

Esperal należy stosować wyłącznie pod kontrolą lekarza. Objawy, które występują po spożyciu alkoholu w trakcie stosowania leku, mogą być realnym zagrożeniem dla zdrowia pacjenta. U chorego może dojść do gwałtownych spadków ciśnienia tętniczego, zaburzeń pracy serca oraz trudności w oddychaniu.
Uznanym wskazaniem do stosowania disulfiramu jest wspomaganie utrzymania abstynencji u osób z rozpoznanym uzależnieniem od alkoholu, które wyraziły świadomą zgodę i pozostają w terapii. Poza tym kontekstem lek nie jest rutynowo zalecany. U pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi ryzyko ciężkich powikłań podczas reakcji po alkoholu (np. groźne zaburzenia rytmu, spadki ciśnienia) jest szczególnie istotne, dlatego w tych sytuacjach jego stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga bardzo ostrożnej, indywidualnej oceny lekarza.
Preparat poleca się szczególnie osobom, które podjęły świadomą decyzję o leczeniu swojego uzależnienia. Jednocześnie powinny uczestniczyć one w psychoterapii. Warto pamiętać, że nadwrażliwość na alkohol może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po zakończeniu działania preparatu.
Rola psychoterapii w leczeniu uzależnienia
Psychoterapia jest kluczowym elementem w procesie leczenia uzależnienia od alkoholu. Sama wszywka Esperalu nie rozwiąże problemu, jeżeli pacjent nie podejmie również terapii psychologicznej. Terapia ta pozwala pacjentowi na lepsze zrozumienie swojej choroby, źródeł uzależnienia oraz mechanizmów, które go powodują.
Podczas psychoterapii pacjenci uczą się nowych metod radzenia sobie ze stresem i kryzysami emocjonalnymi, które wcześniej były katalizatorem do sięgania po alkohol. Budowanie umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach jest niezbędne do trwałego uwolnienia się od nałogu.
Edukacyjne przygotowanie do wszycia obejmuje omówienie celów terapii, możliwych korzyści i ryzyk, realistycznych oczekiwań oraz zasad bezpieczeństwa. Pomocne bywa przygotowanie wraz z terapeutą lub lekarzem krótkiego planu działania (np. jak radzić sobie z „głodem”, co zrobić w sytuacjach wysokiego ryzyka, do kogo zadzwonić w kryzysie) oraz włączenie bliskich do psychoedukacji.
Esperal a picie alkoholu i możliwe konsekwencje
Reakcję zachodzącą pomiędzy Esperalem a alkoholem można określić reakcją disulfiramową. Polega ona właśnie na gromadzeniu się w organizmie dużych ilości aldehydu octowego, uznanego za truciznę dużo silniejszą od alkoholu. Poprzez nasilenie nieprzyjemnych doznań Esperal ma zniechęcić uzależnionego do sięgnięcia po kolejny kieliszek. Stąd tak ważne jest łączenie terapii farmakologicznej z psychoterapią.
Wielu pacjentów powstrzymuje się od picia z powodu strachu przed wystąpieniem objawów. Potęguje to ryzyko powrotu do nałogu tuż po odstawieniu Esperalu. Znaczenie ma więc podtrzymywanie w pacjencie świadomej chęci trwania w trzeźwości. Jeśli stronienie od alkoholu spowodowane jest wyłącznie lękiem przed dolegliwościami, powrót do choroby alkoholowej wydaje się realny.
Okres działania leku w postaci „wszywki” wynosi średnio około ośmiu miesięcy (w praktyce może być nieco dłuższy).
Dla bezpieczeństwa należy unikać wszelkich produktów zawierających alkohol, w tym niektórych syropów i kropli leczniczych, nalewek, płynów do płukania jamy ustnej czy preparatów kosmetycznych stosowanych na duże powierzchnie skóry. W razie wątpliwości co do składu leku lub suplementu warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą i dokładnie czytać ulotki.
Objawy po spożyciu alkoholu przez osobę z wszywką
Pierwsze efekty kumulacji wspomnianego aldehydu octowego pojawiają się u uzależnionego pacjenta już w ciągu 10-15 minut od wypicia alkoholu.
Wśród nich wyliczyć można:
- bóle i zawroty głowy,
- duszności,
- nudności i wymioty,
- nadmierne pocenie się,
- pokrzywkę,
- skoki ciśnienia,
- zaczerwienienie twarzy,
- tachykardię (czyli przyspieszone bicie serca),
- nasilający się lęk, obejmujący nawet poczucie strachu przed śmiercią.
Powyższe dolegliwości występujące po spożyciu alkoholu przez osobę ze wszywką alkoholową mogą trwać od czterech do dziesięciu godzin. W najpoważniejszych przypadkach odnotowywano nawet atak drgawek czy zawał serca.
Kwalifikacja do wszycia Esperalu

Kwalifikacja do zabiegu wszycia Esperalu wymaga przeprowadzenia dokładnego wywiadu medycznego oraz oceny stanu zdrowia pacjenta. Kluczowe jest, aby pacjent podjął świadomą decyzję o chęci leczenia uzależnienia i wyraził zgodę na zabieg. Lekarz oceni, czy nie istnieją przeciwwskazania medyczne związane z chorobami serca, układu krążenia, zaburzeniami psychicznymi lub innymi stanami zdrowia, które mogłyby stanowić ryzyko podczas stosowania Esperalu.
W procesie kwalifikacji uwzględnia się także czynniki psychospołeczne (np. dostęp do wsparcia bliskich, motywację do terapii, ryzyko przemocy/koercji), a w razie potrzeby zleca dodatkowe konsultacje (np. psychiatryczne). Z medycznego punktu widzenia ważna jest ocena funkcji wątroby przed rozpoczęciem terapii oraz plan jej okresowego monitorowania w trakcie stosowania leku.
Wszycie środka awersyjnego powinno być całkowicie dobrowolne, bez przymusu ze strony bliskich czy pracodawcy. Pacjent powinien mieć zapewnioną pełną informację o alternatywach leczenia, możliwych korzyściach i ryzykach oraz prawo do wycofania zgody. Celem jest wzmocnienie sprawczości pacjenta, a nie kara.
Jak przebiega zabieg wszycia Esperalu?
Zaszycie alkoholowe zaleca się pacjentom, którzy chcą walczyć z nałogiem, są do tej walki zmotywowani, jednak sądzą, że bez takiego rozwiązania mogą nie podołać wyzwaniu. Wszywki nie mogą być jedyną metodą terapii uzależnienia alkoholowego, a wyłącznie jej uzupełnieniem. Esperal nie zmniejsza bowiem chęci sięgnięcia po alkohol ani nie leczy uzależnienia. Wywołuje natomiast lęk przed nieprzyjemnymi skutkami spożycia alkoholu.
Pacjent zdecydowany na terapię przy pomocy wszywki alkoholowej powinien zgłosić się do klinik chirurgicznych oferujących taki zabieg. Niektóre z nich wykonują zabieg wszycia Esperalu nawet w domu pacjenta.
Disulfiram nie jest refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Przygotowanie obejmuje zwykle wywiad, badanie lekarskie i – w razie wskazań – podstawowe badania laboratoryjne (m.in. ocena funkcji wątroby), omówienie zasad bezpieczeństwa oraz podpisanie świadomej zgody. Po zabiegu pacjent otrzymuje instrukcję pielęgnacji rany i plan dalszych wizyt kontrolnych.
Alternatywy dla wszycia Esperalu
Istnieje kilka alternatyw dla wszycia Esperalu, które można rozważyć w leczeniu uzależnienia od alkoholu.
Do najbardziej popularnych metod należą:
Farmakoterapia: Leki takie jak naltrekson czy akamprozat mogą być stosowane w terapii uzależnień, wspierając redukcję objawów głodu alkoholowego i zmniejszając ryzyko nawrotów.
Psychoterapia: Terapie poznawczo-behawioralne, motywacyjne czy grupowe terapie wsparcia takie jak grupy AA mogą być skuteczne w długoterminowym leczeniu uzależnienia.
Detoksykacja: Czasowy pobyt w ośrodku leczenia uzależnień oferujący medyczną interwencję w początkowych etapach trzeźwości.
Wybór specjalisty / kliniki
Decyzja o wyborze specjalisty lub kliniki do przeprowadzenia zabiegu wszycia Esperalu jest istotna. Ważne jest, aby wybrać placówkę z doświadczeniem w leczeniu uzależnień, posiadającą wykwalifikowany personel medyczny. Przeczytaj opinie innych pacjentów, skorzystaj z rekomendacji i zweryfikuj certyfikaty oraz kwalifikacje specjalistów przed podjęciem decyzji.
Zapytaj również o standardy aseptyki, dostępność kontroli po zabiegu i jasny plan monitorowania (w tym opiekę w razie działań niepożądanych czy problemów z raną).
Czym jest Zespół Uzależnienia Alkoholowego?
Zespół Uzależnienia Alkoholowego (ZUA) to najczęstsza toksykomania na świecie. Według statystyk co roku przybywa średnio 23 mln osób uzależnionych od alkoholu. Liczba uzależnionych się nie zmniejsza, bowiem choroba ta pozostaje na całe życie.
Należy zaznaczyć, że alkoholizm stanowi poważny problem społeczny, wpływający na wszystkie sfery życia osoby uzależnionej: psychiczną, duchową, fizyczną, a także społeczną.
Jak rozpoznać uzależnienie od alkoholu?
Formalne prawo do diagnozy nozologicznej (czyli rozpoznania choroby) ma w Polsce lekarz. Uzależnienie od alkoholu jest zaburzeniem psychicznym i zaburzeniem zachowania, najczęściej rozpoznaje je więc psychiatra. W diagnozowaniu uczestniczą też specjaliści psychoterapii uzależnień i psychologowie. Wyspecjalizowane w leczeniu osób uzależnionych placówki można znaleźć na stronie internetowej Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych: parpa.pl.
Rozpoznanie uzależnienia nie jest zadaniem łatwym. Osoby diagnozujące muszą zweryfikować istnienie objawów uzależnienia na podstawie tego, co mówi pacjent o swoim nałogu. Jego obraz problemów alkoholowych jest często mocno zniekształcony. Prawidłowo ustalone rozpoznanie jest podstawą przedstawienia pacjentowi oferty skutecznej pomocy.
Przeciwwskazania i działania niepożądane wszycia Esperalu

Zabieg jest bardzo prosty. Nie trwa dłużej niż pół godziny. Przeprowadza się go w znieczuleniu miejscowym. Całość polega na wszyciu odpowiedniej liczby (1 tabletka na 10 kg masy ciała pacjenta) sterylnych tabletek Esperalu pod skórę, najczęściej w okolicach pośladka. Wszywka alkoholowa umieszczona jest tak, by nie było jej widać w żadnej sytuacji.
Na życzenie pacjenta tabletka może zostać wszyta w innym miejscu. Zabieg kończy się założeniem pojedynczych szwów i opatrunku. Przez kilka dni nie wolno go moczyć i zdejmować. Potem pacjent może wziąć prysznic bez opatrunku. Po kąpieli należy przemywać ranę bezalkoholowym środkiem do dezynfekcji i naklejać plaster z opatrunkiem.
Przez minimum dobę przed planowanym zabiegiem wszycia Esperalupacjent nie może spożywać alkoholu. Stosowanie się do tego zalecenia lekarz sprawdzi przed zaszyciem alkoholowym.
Wszywka aktywna jest przez około 8 miesięcy. Po tym terminie zabieg może zostać powtórzony.
Esperal można wszyć wyłącznie uzależnionemu, który wyrazi zgodę na piśmie i jest świadomy działania leku oraz ewentualnych konsekwencji, jeśli nie zastosuje się do zaleceń zachowania trzeźwości.
Dawkowanie i liczba tabletek są ustalane indywidualnie przez lekarza zgodnie z charakterystyką stosowanego preparatu i stanem pacjenta; praktyki mogą się różnić między placówkami.
Monitorowanie po zabiegu
Zalecana jest kontrola gojenia rany (z ewentualnym zdjęciem szwów zgodnie z zaleceniem lekarza) oraz okresowe wizyty kontrolne w trakcie działania wszywki, obejmujące m.in. ocenę tolerancji leku, stanu psychicznego i – w razie wskazań – parametrów wątrobowych. W razie niepokojących objawów (np. nasilona senność, zażółcenie skóry, ciemny mocz, drętwienia kończyn, zaburzenia nastroju lub myśli samobójcze) należy pilnie skontaktować się z lekarzem.
Kiedy nie stosować Esperalu i jakie są działania niepożądane?
Esperalu nie należy stosować, gdy występują:
- nadwrażliwość na tiokarbaminiany lub jakikolwiek składnik preparatu,
- stan upojenia alkoholowego,
- niewydolność serca,
- choroba niedokrwienna serca,
- nadciśnienie tętnicze,
- zaburzenia psychiczne,
- psychozy (z wyjątkiem przebytych ostrych psychoz alkoholowych),
- przebyta niewydolność krążenia obwodowego lub próby samobójcze,
- ciężka choroba wątroby lub aktywne zapalenie wątroby,
- ciąża i okres karmienia piersią – o ewentualnym zastosowaniu decyduje lekarz po analizie korzyści i ryzyk.
Esperalu nie wolno stosować bez świadomej zgody pacjenta.
Interakcje z innymi lekami i substancjami:
Alkohol we wszelkich postaciach (w tym w lekach, kroplach, syropach, nalewkach, płynach do płukania ust) – ryzyko ciężkiej reakcji disulfiramowej.
Metronidazol – nie łączyć z disulfiramem ze względu na ryzyko ostrych reakcji neuropsychiatrycznych (m.in. splątanie, zaburzenia świadomości).
Warfaryna – możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego; konieczne monitorowanie INR i ewentualna korekta dawki przez lekarza.
Fenytoina – ryzyko zwiększenia stężenia i działań niepożądanych; wymagane monitorowanie kliniczne/stężeń.
Teofilina – możliwe zwiększenie stężenia; wskazana kontrola kliniczna.
Diazepam i inne benzodiazepiny metabolizowane w wątrobie – ryzyko nasilonej sedacji; może być potrzebna modyfikacja dawki.
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitriptylina, imipramina) – możliwe zwiększenie stężeń i działań niepożądanych.
Izoniazyd – zwiększone ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego i wątroby; unikać skojarzenia lub prowadzić ścisły nadzór lekarski.
Powikłania po wszywaniu wszywki a reakcja organizmu
Skutki uboczne wszycia Esperalu mogą być nie tylko fizyczne, ale i psychiczne. Przyczyną jest to, że Esperal sam w sobie nie jest lekarstwem, które zlikwiduje nałóg. Jest bowiem wyłącznie formą wsparcia w leczeniu i odwyku, a odpowiednie efekty przynosi jedynie w połączeniu z terapią. Może się zdarzyć, że zaszycie alkoholowe uśpi czujność osoby uzależnionej i jej rodziny, zmniejszając motywację do kontynuowania terapii.
Wśród skutków ubocznych wszycia Esperalu wyliczyć można:
- nudności,
- senność i poczucie ciągłego zmęczenia,
- wymioty,
- bóle głowy,
- zapalenie nerwów obwodowych,
- podwyższony cholesterol,
- chwilową impotencję,
- metaliczny posmak w ustach,
- reakcje alergiczne.
Wystąpić mogą również powikłania związane z samym zabiegiem wszycia, jak np. opuchlizna, ropienie czy zaczerwienienie. Gdy się pojawią, należy skonsultować się z lekarzem. Bywa również, że wszyciu Esperalu towarzyszą objawy psychotyczne: mania lub depresja.
Tak naprawdę wyraźne i nieprzyjemne skutki uboczne wszycia Esperalu mają miejsce dopiero po spożyciu alkoholu – taki jest bowiem cel wszycia tego leku.
Do najpoważniejszych powikłań przy stosowaniu Esperalu z alkoholem należą:
- kołatanie serca,
- niewydolność krążeniowo-oddechowa,
- tachykardia,
- uszkodzenia wątroby.
Czasami dochodzi też do reakcji alergicznych w postaci zmian skórnych w miejscu implantacji wszywki.
Psychospołeczne następstwa: u części osób pojawia się lęk przed przypadkową ekspozycją na alkohol w produktach codziennych, napięcia w relacjach (np. wzmożona kontrola ze strony bliskich), wstyd lub obawa przed stygmatyzacją. Może to prowadzić do unikania sytuacji społecznych lub – rzadziej – kompensacyjnych zachowań. Warto omawiać te kwestie w terapii, budować sieć wsparcia i planować bezpieczne strategie radzenia sobie.
Czy można przepić wszywkę Esperalu?

Wiele osób uzależnionych zastanawia się nad tym: czy można przepić Esperal? Wszywka alkoholowa z założenia ma odstraszać nałogowca od picia. Wpływa na funkcjonowanie całego organizmu i w połączeniu z alkoholem może doprowadzić do wystąpienia znacznego uszczerbku na zdrowiu.
Wydaje się więc, że sama świadomość posiadania w swoim ciele Esperalu powinna wystarczyć, by uzależniony stronił od kieliszka. Niektórzy jednak próbują przepić Esperal, co jest niezwykle niebezpieczne.
Nie da się przepić prawidłowo wszytej wszywki. Zlekceważenie przez pacjenta dolegliwości występujących po spożyciu alkoholu może doprowadzić nawet do stanu bezpośredniego zagrożenia życia.
Do najczęściej występujących objawów zatrucia alkoholowego podczas stosowania Esperalu należą zaś nudności, wymioty, bóle i zawroty głowy, zaburzenia ze strony układu krążenia, oddechowego, nerwowego, padaczka alkoholowa oraz zaburzenia pracy serca prowadzące do jego zatrzymania.
W przypadku spożycia alkoholu należy przerwać dalsze picie, nie prowadzić pojazdów i – przy nasilonych objawach (silne kołatanie serca, duszność, omdlenia, drgawki) – niezwłocznie wezwać pomoc medyczną, informując o stosowaniu disulfiramu.
Najczęściej zadawane pytania o Esperal
Wszywka alkoholowa – co to?
Wszywka alkoholowa to po prostu tabletka przeznaczona do implantacji podskórnej. Lek, łącząc się z alkoholem, wywołuje liczne negatywne, groźne dla zdrowia (a nawet życia) reakcje organizmu uzależnionego pacjenta. Terapia za pomocą wszywek alkoholowych opiera się na przypuszczeniu, że dana osoba z obawy przez nieprzyjemnymi dolegliwościami powstrzyma się przed sięgnięciem po trunek. Leczenie tą metodą powinno iść w parze z terapią psychologiczną.
Wszywka alkoholowa – gdzie się wszywa?
Esperal najczęściej wszywa się w okolicach pośladka pacjenta. Wszywka alkoholowa umieszczana jest w sposób dyskretny. Nikt z otoczenia nie jest w stanie zorientować się, że dana osoba leczy się z powodu choroby alkoholowej. Oczywiście, na życzenie pacjenta lokalizacja wszczepianych tabletek może zostać zmieniona.
Ile kosztuje wszycie Esperalu?
Cena za wszycie Esperalu wynosi od 350 zł do 2 000 zł (ceny na podstawie danych z 31 klinik oraz od 15 lekarzy). Z kolei średnia cena za wszycie Esperalu w warunkach domowych wynosi 700 zł.
Gdzie można wszyć Esperal?
Tabletki Esperalu wszywa chirurg w znieczuleniu miejscowym. Lekarz nacina skórę, a następnie pod nią umieszcza specyfik. Dlatego też wszycie Esperalu odbywa się zwykle w sali zabiegowej. Niektóre kliniki proponują jednak zabieg w domu.
Esperal a picie alkoholu?
Zadaniem Esperalu jest odstraszanie nałogowca od picia. Sama świadomość, że połączenie Esperalu z alkoholem powoduje poważne dolegliwości, powinna odstręczać od kieliszka. Jeśli jednak to zrobi, do najczęstszych objawów, które wystąpią po napiciu się należą: nudności, wymioty, bóle i zwroty głowy, zaburzenia ze strony układu krążenia, oddechowego, nerwowego, padaczka alkoholowa, zatrzymanie pracy serca.
Wszycie Esperalu – opinie pacjentów
Poniżej przeczytasz opinie pacjentów, którzy zdecydowali się na wszywkę alkoholową. Wszystkie zamieszczone komentarze pochodzą od osób, które zapisały się na zabieg za pośrednictwem naszego portalu, dzięki czemu są one w 100% rzetelne i zweryfikowane.
Dobry i skuteczny zabieg bez komplikacji.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Wszycie Esperalu / Disulfiramu" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (21:59 minuty)
Źródła:
- Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, "Narodowy Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na lata 2011-2015, opracowany na podstawie art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, p"
- Wnuk M., Marcinkowski J.T. (Zakład Higieny, Katedra Medycyny Społecznej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu), "Alkoholizm – przegląd koncepcji oraz metod leczenia", Hygeia Public Health, 47(1), 49-55, 2012, ISSN 1509-1945
- Medycyna Praktyczna, "https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=240" (www.mp.pl)
- Medycyna Praktyczna, "https://www.mp.pl/pacjent/leki/lek/30686,Disulfiram-WZF-tabletki-do-implantacji" (www.mp.pl)
- Jadwiga Fudała, "Leczenie uzależnienia od alkoholu" (www.mp.pl), Medycyna Praktyczna
- McPheeters M., O’Connor E. A., Riley S. i in., "Pharmacotherapy for Alcohol Use Disorder: A Systematic Review and Meta-Analysis", Jama, 2023
- Bahji A., Bach P., Danilewitz M. i in., "Pharmacotherapies for Adults With Alcohol Use Disorders: A Systematic Review and Network Meta-analysis", Journal of Addiction Medicine, 16(6), 630–638, 2022
- New York State Department of Health AIDS Institute, "Treatment of Alcohol Use Disorder", NCBI Bookshelf, 2023

3.9/5 (opinie 49)