Czym jest krioterapia szyjki macicy?
Krioterapia szyjki macicy to metoda leczenia, która polega na miejscowym zamrażaniu zmienionych chorobowo komórek przy użyciu bardzo niskich temperatur. W praktyce ginekologicznej stosuje się ciekły azot lub podtlenek azotu, które powodują niszczenie tkanek poprzez ich zamrożenie i naturalne złuszczenie.
Zabieg ten, znany również jako kriokoagulacja, wykorzystywany jest głównie w leczeniu nadżerek oraz łagodnych i przednowotworowych zmian szyjki macicy (np. CIN 1). Znajduje także zastosowanie w terapii kłykcin kończystych wywołanych przez wirusa HPV. Proces zamrażania trwa zaledwie kilka bądź kilkanaście minut i odbywa się z użyciem specjalnej sondy kriogenicznej.
Kiedy lekarz zaleca kriochirurgię przy nadżerce?

Kriochirurgia jest zalecana, gdy zmiany na szyjce macicy mają charakter łagodny lub niskiego stopnia i zostały potwierdzone badaniami, takimi jak cytologia czy kolposkopia. Metoda ta jest preferowana u kobiet, które nie wymagają bardziej inwazyjnych procedur oraz u pacjentek planujących ciążę. Kriochirurgii nie wykonuje się u kobiet w ciąży, z podejrzeniem raka szyjki macicy, aktywnymi stanami zapalnymi dróg rodnych lub niejednoznacznymi zmianami wymagającymi dalszej diagnostyki (np. polipy, mięśniaki).
Jak wygląda zabieg wymrażania nadżerki szyjki macicy?
Zabieg krioterapii polega na precyzyjnym zamrażaniu zmienionej chorobowo tkanki przy użyciu sondy, która emituje gaz chłodzący. Proces ten prowadzi do obumarcia komórek, które następnie są usuwane przez organizm, a w ich miejscu odbudowuje się zdrowa błona śluzowa. Procedura wykonywana jest w gabinecie ginekologicznym, na fotelu zabiegowym. Lekarz wprowadza wziernik, a następnie aplikuje sondę kriogeniczną bezpośrednio na powierzchnię szyjki macicy. Zabieg składa się z 2–3 cykli zamrażania i rozmrażania, trwających łącznie od 1 do 3 minut. Zabieg jest zazwyczaj bezbolesny. Niektóre kobiety mogą odczuwać delikatne skurcze, uczucie zimna lub mrowienia w podbrzuszu. W rzadkich przypadkach stosuje się miejscowe znieczulenie.
Jak przygotować się do kriochirurgii nadżerki?
Przed wykonaniem zabiegu krioterapii konieczna jest konsultacja ginekologiczna i wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych, takich jak cytologia, kolposkopia oraz test HPV. Celem jest potwierdzenie wskazań i wykluczenie przeciwwskazań. Zabieg najlepiej przeprowadzić w pierwszej połowie cyklu, po zakończeniu miesiączki, ale przed owulacją. Pozwala to ograniczyć ryzyko krwawienia oraz sprzyja prawidłowej regeneracji nabłonka.
Jakie są zalecenia po kriochirurgii nadżerki szyjki macicy?

Po zabiegu krioterapii mogą wystąpić wodniste upławy – to naturalna reakcja organizmu, który w ten sposób usuwa martwą tkankę. Upławy te są obfite, ale nie powinny budzić niepokoju – zwykle ustępują w ciągu 2–3 tygodni. W okresie rekonwalescencji szczególną uwagę należy zwrócić na higienę intymną. Nie ma przeciwwskazań do wykonywania codziennych czynności, jednak niektóre aktywności powinny zostać ograniczone.
Zalecenia po krioterapii:
- nie korzystaj z solarium,
- unikaj kąpieli w wannie i na basenie,
- powstrzymaj się od współżycia (najlepiej przez 3 tygodnie),
- nie stosuj tamponów ani globulek dopochwowych.
Po około 4 tygodniach należy zgłosić się na wizytę kontrolną w celu oceny efektów leczenia i stopnia regeneracji błony śluzowej szyjki macicy.
Rekonwalescencja po krioterapii
Proces rekonwalescencji po krioterapii szyjki macicy zazwyczaj przebiega łagodnie i nie wymaga specjalistycznej opieki szpitalnej. Odbudowa nabłonka szyjki macicy następuje stopniowo – w miejscu usuniętej tkanki tworzy się nowa, zdrowa błona śluzowa. Całkowite wygojenie zajmuje zazwyczaj od kilku do kilkunastu tygodni, jednak pierwsze etapy regeneracji widoczne są już w ciągu 2–4 tygodni po zabiegu.
Po zabiegu warto zwrócić uwagę na ogólny stan organizmu. Ciało potrzebuje czasu, aby odbudować uszkodzony nabłonek – regeneracja odbywa się na poziomie komórkowym, dlatego kluczowe znaczenie ma nie tylko przestrzeganie zaleceń higienicznych, ale także wspieranie naturalnych procesów odpornościowych. Dobrze zbilansowana dieta, odpowiednia ilość snu i unikanie stresu sprzyjają szybszemu powrotowi do zdrowia.

Niezwykle istotnym etapem rekonwalescencji jest wizyta kontrolna, która zwykle odbywa się po około 4–6 tygodniach od zabiegu. Lekarz ocenia stopień zagojenia szyjki macicy oraz skuteczność krioterapii. W razie potrzeby wykonywana jest także cytologia lub kolposkopia.
Dla kobiet planujących ciążę ważną informacją jest to, że starania o dziecko mogą rozpocząć się zazwyczaj po 2–3 miesiącach od zabiegu, po wcześniejszym potwierdzeniu przez lekarza pełnego zagojenia szyjki. Dzięki temu możliwe jest zmniejszenie ryzyka komplikacji w czasie ciąży i porodu.
Czy po kriochirurgii można zajść w ciążę?
Kriochirurgiczne leczenie nadżerki nie wpływa negatywnie na płodność kobiety. Metoda ta nie powoduje blizn ani zwężenia kanału szyjki macicy, dzięki czemu nie utrudnia zajścia w ciążę ani przebiegu porodu.
Jakie są możliwe skutki uboczne po kriochirurgicznym leczeniu nadżerki?
Kriochirurgia, choć bezpieczna, może wiązać się z pewnymi skutkami ubocznymi.
Najczęstsze z nich to:
- wodniste upławy (do 3 tygodni),
- skurcze podbrzusza,
- lekkie plamienia.
Rzadkie powikłania:
- infekcje intymne,
- krwawienie,
- alergia na gaz chłodzący.
Kriochirurgia może być mniej skuteczna w przypadku głębokich lub rozległych zmian – w takich przypadkach konieczne może być powtórzenie zabiegu lub zastosowanie alternatywnych metod (np. LEEP).
Ile kosztuje zabieg kriochirurgiczny nadżerki szyjki macicy? Czy jest refundowany? }
Koszt zabiegu kriochirurgii szyjki macicy w Polsce waha się od 200 do 1000 zł – średnio ok. 500 zł. Cena zależy od miasta, renomy placówki i zakresu usług dodatkowych (np. badania kontrolne).
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Leczenie nadżerki szyjki macicy kriochirurgicznie" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (10:08 minuty)
Źródła:
- Gabryś M.S., Popiela A., "Wskazania do krioterapii w ginekologii” [W:] „Krioterapia w medycynie"", Urban&Partner, Wrocław, 2003
- Narkiewicz T., "Kriochirurgia w ginekologii", Forum Położnictwa i Ginekologii, 9, 50-52, 2013
- Serwatka E., Sadłowska D., "Krioterapia w chorobach ginekologicznych – ogólne zastosowanie", Forum Położnictwa i Ginekologii, 5, 47-48, 2012

4.3/5 (opinie 4)