Na czym polega operacja zaćmy z soczewką o wydłużonej głębi ostrości widzenia?
Operacja zaćmy z soczewką o wydłużonej głębi ostrości widzenia (EDOF) metodą fakoemulsyfikacji polega na usunięciu zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną soczewką wewnątrzgałkową. Zabieg rozpoczyna się od wykonania niewielkiego cięcia, które umożliwia wprowadzenie końcówki aparatu do wnętrza oka. Następnie zmętniała soczewka zostaje rozbita przy użyciu ultradźwięków na drobne fragmenty, a potem usunięta przez głowicę urządzenia na zewnątrz.
Po usunięciu naturalnej soczewki w oku pozostaje stan określany jako bezsoczewkowość. To właśnie dlatego w kolejnym etapie operator wszczepiaimplant wewnątrzgałkowy, który przejmuje funkcję optyczną usuniętej soczewki. W zależności od konstrukcji taka soczewka może odpowiednio skupiać albo rozpraszać promienie światła wpadające do oka.
Soczewka o wydłużonej głębi ostrości widzenia jest wszczepiana po to, aby poszerzyć zakres użytecznego widzenia po operacji. Zabieg przeprowadza się podobnie jak inne operacje tego typu, w znieczuleniu miejscowym, dlatego pacjent przez cały czas pozostaje świadomy i współpracuje z lekarzem. Znieczulenie może mieć postać kropli do oczu albo zastrzyku. Cała procedura trwa zwykle około 20–30 minut, a pacjent najczęściej opuszcza oddział jeszcze tego samego dnia.
Dla kogo fakoemulsyfikacja z soczewką EDOF będzie dobrym wyborem?

Fakoemulsyfikacja z soczewką EDOF będzie dobrym wyborem przede wszystkim dla osób, które chcą uzyskać bardziej naturalne widzenie na różne odległości i ograniczyć zależność od okularów po operacji zaćmy. Tego typu implanty są często wybierane przez pacjentów aktywnych zawodowo oraz osoby pracujące przy komputerze, ponieważ duże znaczenie ma u nich komfort widzenia w codziennych sytuacjach.
Nie oznacza to jednak, że taka soczewka będzie najlepsza dla każdego. Dużo zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta, jego trybu życia i charakteru wykonywanej pracy. Wybór implantu powinien zawsze uwzględniać nie tylko samą zaćmę, ale również oczekiwania dotyczące jakości widzenia po zabiegu.
Soczewki EDOF bywają także rozważane wtedy, gdy podczas operacji planuje się jednoczesną korekcję wybranych wad refrakcji, takich jak krótkowzroczność czy dalekowzroczność. To sprawia, że dla części pacjentów ich atrakcyjność nie ogranicza się wyłącznie do usunięcia zmętnienia soczewki, ale wiąże się również z większą swobodą w codziennym funkcjonowaniu.
Jak działa soczewka o wydłużonej głębi ostrości widzenia?
Soczewka o wydłużonej głębi ostrości widzenia została zaprojektowana tak, aby poszerzyć zakres użytecznego widzenia po operacji zaćmy i zapewnić bardziej płynne widzenie na różnych odległościach. To właśnie ta cecha sprawia, że implanty EDOF są uznawane za nowoczesną opcję dla pacjentów, którzy chcą poprawić komfort codziennych aktywności.
W porównaniu z tradycyjnymi soczewkami jednoogniskowymi implanty EDOF mają umożliwiać lepsze widzenie w zakresie odległości pośrednich. Dzięki temu wielu pacjentów odczuwa większą swobodę podczas pracy, prowadzenia samochodu czy korzystania z komputera. U części osób zmniejsza się też zależność od okularów, zwłaszcza do dali i odległości pośrednich.
Na korzyść tego typu soczewek przemawia również to, że ich odbiór bywa opisywany jako bardziej naturalny niż w przypadku klasycznych soczewek wieloogniskowych. W nowszych modelach stosuje się dodatkowo technologie mające poprawiać jakość widzenia nocnego i ograniczać aberracje chromatyczne, co może sprzyjać lepszej ostrości obrazu przy słabszym oświetleniu.
Do najczęściej podkreślanych zalet soczewek EDOF należą:
zwiększenie zakresu ostrego widzenia,
częsta możliwość ograniczenia zależności od okularów do dali i odległości pośrednich,
bardziej naturalny odbiór obrazu niż przy niektórych soczewkach wieloogniskowych,
zwykle lepsza tolerancja w gorszych warunkach oświetleniowych.
Trzeba jednak pamiętać, że nie są to implanty pozbawione ograniczeń. U części pacjentów może pojawić się halo, olśnienia albo pogorszenie komfortu widzeniaw trudniejszych warunkach świetlnych. Zdarzają się też trudności z rozróżnianiem kontrastu, dlatego kwalifikacja do takiej soczewki powinna być bardzo dokładna.
Jakie badania przed operacją zaćmy z soczewką EDOF? Jak się przygotować?
Przed operacją zaćmy z soczewką EDOF wykonuje się badania, które mają potwierdzić rozpoznanie, ocenić stan oka i umożliwić dobór odpowiedniego implantu. Pierwszym etapem jest wizyta kwalifikacyjna, podczas której lekarz sprawdza stan zdrowia pacjenta i wyklucza ewentualne czynniki, które mogłyby utrudniać przeprowadzenie zabiegu lub wpływać na efekt widzenia po operacji. Znaczenie ma również dokładna ocena stopnia zmętnienia soczewki i zaawansowania zaćmy. To ważne nie tylko w kontekście samej operacji, ale również dlatego, że wybór soczewki o wydłużonej głębi ostrości widzenia powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb oraz warunków anatomicznych oka.
Przed wyborem takiej soczewki wykonuje się między innymi:
- pomiary biometryczne,
- ocenę topografii rogówki,
- badanie siatkówki,
- analizę jakości filmu łzowego.
Każde z tych badań ma konkretne znaczenie. Biometria jest potrzebna do określenia parametrów soczewki, topografia rogówki pozwala ocenić powierzchnię oka, badanie siatkówki pomaga wykryć schorzenia mogące ograniczyć efekt widzenia, a analiza filmu łzowego ma znaczenie dla jakości obrazu i komfortu po zabiegu. Badania przedoperacyjne nie są więc tylko formalnością, ale jednym z najważniejszych etapów planowania leczenia.
Samo przygotowanie do operacji obejmuje również zalecenia praktyczne. Na kilka dni przed zabiegiem nie powinno się samodzielnie zmieniać dawkowania leków przyjmowanych na stałe. W dniu operacji zaleca się lekki posiłek oraz wygodny ubiór, który nie będzie krępował ruchów. Dobrze jest także przyjść z osobą towarzyszącą, która zapewni wsparcie i pomoże tuż po zabiegu.
Jak przebiega fakoemulsyfikacja z wszczepieniem soczewki EDOF?

Fakoemulsyfikacja z wszczepieniem soczewki EDOF przebiega jako precyzyjny, małoinwazyjny zabieg wykonywany w znieczuleniu miejscowym. Procedura rozpoczyna się od podania kropli znieczulających, dzięki czemu pacjent nie odczuwa bólu, ale przez cały czas pozostaje przytomny i może współpracować z lekarzem.
Po uzyskaniu odpowiedniego znieczulenia chirurg wykonuje niewielkie nacięcie w rogówce, zwykle o długości od 2 do 3 milimetrów. Przez to mikronacięcie wprowadzana jest sonda ultradźwiękowa, która rozbija zmętniałą soczewkę na bardzo drobne fragmenty. Następnie rozdrobnione masy są odsysane z oka w sposób precyzyjny i kontrolowany, tak aby ograniczyć ryzyko uszkodzenia innych struktur.
Kiedy naturalna soczewka zostaje całkowicie usunięta, lekarz przechodzi do implantacji sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. Soczewka EDOF zostaje wprowadzona przez to samo niewielkie nacięcie i umieszczona w worku torebkowym. Jej właściwe położenie ma kluczowe znaczenie, ponieważ to właśnie ten implant ma później odpowiadać za zakres widzenia po operacji.
Przebieg zabiegu można ująć w kilku głównych etapach:
podanie znieczulenia miejscowego,
wykonanie mikronacięcia w rogówce,
wprowadzenie sondy ultradźwiękowej,
rozbicie zmętniałej soczewki,
odessanie jej fragmentów,
wszczepienie soczewki EDOF,
sprawdzenie położenia implantu,
zabezpieczenie oka po operacji.
Cała procedura trwa zazwyczaj od 15 do 30 minut. Po jej zakończeniu pacjent otrzymuje zalecenia dotyczące dalszego postępowania i najczęściej opuszcza klinikę jeszcze tego samego dnia. Pełna stabilizacja widzenia następuje później, zwykle w ciągu kilku tygodni, dlatego po operacji konieczne są regularne wizyty kontrolne.
Jak wygląda rekonwalescencja po fakoemulsyfikacji zaćmy?
Rekonwalescencja po fakoemulsyfikacji zaćmy trwa zwykle kilka tygodni i wymaga spokojnego trybu życia oraz regularnych kontroli okulistycznych. Choć sam zabieg jest małoinwazyjny, oko po operacji potrzebuje czasu, aby się wygoić i ustabilizować jakość widzenia.
W pierwszym okresie po zabiegu pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego i chronić oko przed zanieczyszczeniami. Równie ważne jest systematyczne stosowanie przepisanych kropli, ponieważ wspierają one proces gojenia i pomagają ograniczyć ryzyko powikłań. W większości przypadków powrót do normalnej aktywności jest możliwy po konsultacji z lekarzem, a pełniejsza rekonwalescencja zajmuje kilka tygodni.
Po operacji bardzo istotne są także wizyty kontrolne. Zwykle odbywają się one w ciągu kilku dni po zabiegu, a następnie w ustalonych odstępach czasu przez kolejne tygodnie lub miesiące. To właśnie podczas nich okulista ocenia przebieg gojenia i może wcześnie wychwycić ewentualne nieprawidłowości.
W pierwszych dniach po zabiegu może pojawić się uczucie dyskomfortu, łzawienie, oraz przejściowe zaburzenia widzenia. Takie objawy zwykle ustępują w ciągu kilku dni, ale jeśli utrzymują się dłużej albo się nasilają, należy skontaktować się z lekarzem.
Jakie powikłania po operacji zaćmy z soczewką EDOF?
Po operacji zaćmy z soczewką EDOF mogą wystąpić zarówno klasyczne powikłania chirurgiczne, jak i ograniczenia widzenia związane z właściwościami optycznymi implantu. Sam zabieg jest uznawany za bezpieczny, ale jak każda operacja wewnątrzgałkowa nie jest całkowicie wolny od ryzyka.
Do możliwych powikłań operacji należą:
infekcje,
krwawienie,
obrzęk rogówki,
odwarstwienie siatkówki.
Osobno trzeba uwzględnić zjawiska wzrokowe związane z właściwościami optycznymi soczewki, które nie muszą oznaczać klasycznego powikłania chirurgicznego, ale mogą wpływać na komfort widzenia po zabiegu.
U części pacjentów mogą pojawiać się:
problemy z rozróżnianiem kontrastu,
trudności w widzeniu przy słabym świetle,
efekt halo,
blaski podczas nocnej jazdy.
To właśnie dlatego kwalifikacja do implantacji soczewki EDOF powinna być bardzo dokładna i uwzględniać styl życia pacjenta, jego potrzeby wzrokowe oraz charakter pracy. Dla jednych osób zalety takiej soczewki będą wyraźnie większe niż ograniczenia, u innych proporcje mogą wyglądać inaczej.
Operacja zaćmy z soczewką EDOF – ograniczenia i przeciwwskazania

Operacja zaćmy z soczewką EDOF ma pewne ograniczenia i przeciwwskazania, mimo że sama fakoemulsyfikacja jest odpowiednia dla większości pacjentów z zaćmą. Ocena kwalifikacji do zabiegu nie kończy się więc na potwierdzeniu zmętnienia soczewki, ale obejmuje również analizę stanu całego oka.
Do głównych przeciwwskazań lub sytuacji wymagających odroczenia operacji zaćmy z użyciem fakoemulsyfikatora zalicza się:
stan zapalny oka,
zaburzenia krzepliwości krwi,
choroby zakaźne,
świeżo przebyty udar lub zawał serca.
Znaczenie mogą mieć aktywne infekcje oka, ciężkie stany zapalne oraz niektóre choroby siatkówki, w tym odwarstwienie siatkówki. U części pacjentów z określonymi zaburzeniami anatomicznymi oka, takimi jak bardzo płytka komora przednia, konieczna może być szczególnie ostrożna kwalifikacja i indywidualna ocena techniki zabiegu.
W kontekście samej soczewki EDOF ważne są również ograniczenia funkcjonalne. W przypadku tego typu implantów mogą pojawić się określone skutki uboczne, dlatego wybór powinien uwzględniać nie tylko stan narządu wzroku, ale też tryb życia, wymagania zawodowe i oczekiwania pacjenta dotyczące jakości widzenia.
Ile kosztuje operacja zaćmy z soczewką o wydłużonej głębi ostrości?
Koszt operacji zaćmy z soczewką o wydłużonej głębi ostrości zależy od placówki, rodzaju zastosowanego implantu i zakresu opieki okołooperacyjnej. Średnia cena wynosi około 6967 zł, najniższe podawane kwoty zaczynają się od około 4000 zł, a najwyższe sięgają około 10 000 zł.
Na ostateczny koszt wpływa nie tylko sam zabieg, ale również:
rodzaj soczewki,
zakres badań przedoperacyjnych,
przebieg kwalifikacji,
wizyty kontrolne,
poziom opieki pooperacyjnej.
Przy porównywaniu ofert dobrze więc patrzeć nie tylko na cenę końcową, ale też na to, jaki zakres świadczeń i jaki typ soczewki są w nią wliczone.
FAQ - najczęstsze pytania na temat operacji zaćmy metodą fakoemulsyfikacji z wszczepieniem soczewki o wydłużonej głębi ostrości widzenia
Czy soczewki EDOF są odpowiednie dla każdego pacjenta?
Soczewki EDOF nie są odpowiednie dla każdego, kwalifikacja zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz jego stanu zdrowia i oczu.
Jaka jest różnica między soczewką EDOF a tradycyjną?
Soczewki EDOF poszerzają zakres użytecznego widzenia, umożliwiając lepsze widzenie na różne odległości w porównaniu z soczewkami jednoogniskowymi.
Czy operacja zaćmy z soczewką EDOF jest refundowana?
Refundacja zależy od systemu opieki zdrowotnej i konkretnej placówki - warto zapytać o możliwość refundacji bezpośrednio w wybranej klinice.
Kiedy nie warto decydować się na soczewki EDOF?
Nie warto decydować się na te soczewki, jeśli cierpisz na zaburzenia siatkówki lub inne choroby oczu, które mogą wpływać na jakość widzenia.
Jakie są potencjalne efekty uboczne soczewek EDOF?
Możliwe efekty uboczne to halo, olśnienia oraz problemy z rozróżnianiem kontrastu, szczególnie w słabym oświetleniu.
Czy po operacji zaćmy z soczewką EDOF będę mógł całkowicie zrezygnować z okularów?
Soczewki EDOF mogą znacząco ograniczyć potrzebę noszenia okularów po operacji zaćmy, jednak u części pacjentów okulary do czytania drobnego druku nadal mogą być okresowo potrzebne.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Operacja zaćmy metodą fakoemulsyfikacji z wszczepieniem soczewki o wydłużonej głębi ostrości widzenia" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (16:18 minuty)
Źródła:
- Blavakis E., Panos G.D., Kecik M. i in., "Real-life visual acuity outcomes following extended depth of focus intraocular lens implantation post-phacoemulsification targeting very mild myopia", Journal Français d'Ophtalmologie, 2025
- Brian G., Taylor H., "Cataract blindness – challenges for the 21st century", Bulletin of the World Health Organization, 79, 249–256, 2001
- Woźniak B.M., Szaflik J.P., "Soczewki EDOF – najnowocześniejsza soczewka do korekcji starczowzroczności", Ophthalmology, 1, 17-19, 2023

4.0/5 (opinie 1)