Czym jest soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego?
Soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego to implant wewnątrzgałkowy wszczepiany po usunięciu zaćmy, który działa jako soczewka jednoogniskowa. Oznacza to, że po zabiegu soczewka koryguje widzenie w jednym głównym zakresie odległości, a nie na kilku dystansach jednocześnie. Najczęściej planuje się ją tak, aby pacjent dobrze widział do dali, natomiast do czytania potrzebował dodatkowych okularów. Jej charakter pozostaje więc dość prosty i przewidywalny. Nie jest to soczewka nastawiona na wielozakresowe widzenie, ale implant, który ma przejąć funkcję usuniętej soczewki naturalnej i zapewnić wyraźny obraz w jednym głównym punkcie ustawienia ostrości.
Filtr światła niebieskiego stanowi tu dodatkową cechę, uwzględnianą przy wyborze rodzaju implantu.
Taki typ soczewki łączy:
sferyczną budowę optyczną,
jednoogniskowy sposób działania,
korekcję jednej odległości,
potrzebę okularów w drugim zakresie widzenia,
obecność filtra światła niebieskiego.
Nie zmienia to jednak podstawowej cechy tego implantu: po operacji pacjent zwykle nie odzyskuje swobody widzenia na każdą odległość bez dodatkowej korekcji.
Czym soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego różni się od soczewki asferycznej?

Soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego różni się od soczewki asferycznej przede wszystkim geometrią powierzchni i tym, jak wpływa ona na jakość obrazu po operacji.
Implant sferyczny ma klasyczny, kulisty profil, natomiast soczewka asferyczna korzysta z bardziej zaawansowanej optyki. Ta różnica ma znaczenie praktyczne.
Soczewki sferyczne od lat pozostają standardem, ale to soczewki asferyczne częściej zapewniają lepszy kontrast widzenia i większy komfort w trudnych warunkach, takich jak noc, mgła czy nagłe oświetlenie. Z kolei implant sferyczny jest konstrukcją prostszą i bardziej podstawową.
Najważniejsze różnice można sprowadzić do kilku punktów:
soczewka sferyczna ma klasyczny profil optyczny,
soczewka asferyczna ma budowę bardziej zbliżoną do naturalnej soczewki oka,
implant asferyczny lepiej ogranicza aberracje sferyczne,
soczewka asferyczna częściej daje lepszy kontrast i mniejsze olśnienia,
soczewka sferyczna nadal pozostaje częstym wyborem w podstawowych wariantach leczenia.
Czy po wszczepieniu soczewki sferycznej z filtrem światła niebieskiego potrzebne są okulary?
Po wszczepieniu soczewki sferycznej z filtrem światła niebieskiego okulary zwykle są potrzebne, ponieważ jest to soczewka jednoogniskowa. Koryguje ona widzenie tylko w jednej wybranej odległości, więc jeśli zostanie ustawiona pod dobre widzenie do dali, pacjent najczęściej korzysta później z okularów do czytania. To ważny element kwalifikacji przedoperacyjnej, bo sam filtr światła niebieskiego nie zmienia faktu, że implant pozostaje jednoogniskowy. Nie daje więc ostrego widzenia na wszystkie odległości jednocześnie.
Najczęściej wygląda to tak:
soczewka ustawiona jest pod widzenie do dali,
do czytania potrzebna jest dodatkowa korekcja,
do bliży lub pracy przy komputerze mogą być potrzebne osobne okulary.
Dla kogo soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego będzie dobrym wyborem?
Soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego będzie dobrym wyborem dla pacjentów, u których ważny jest przewidywalny efekt po operacji zaćmy oraz implant o klasycznej, jednoogniskowej konstrukcji. Taki typ soczewki bierze się pod uwagę wtedy, gdy celem jest korekcja widzenia w jednym głównym zakresie odległości, a jednocześnie znaczenie ma obecność filtra światła niebieskiego.
Może to być odpowiednia opcja dla osób, które oczekują soczewki o prostszej, jednoogniskowej konstrukcji, a jednocześnie chcą, aby implant uwzględniał obecność filtra światła niebieskiego. W tym przypadku znaczenie ma więc nie tylko sam sposób ogniskowania obrazu, ale także właściwości materiału i charakter soczewki po zabiegu.
Taki implant może być rozważany szczególnie u pacjentów:
oczekujących stabilnego i przewidywalnego efektu refrakcyjnego,
wybierających soczewkę o prostszej konstrukcji optycznej,
chcących skorygować widzenie w jednej wybranej odległości,
zainteresowanych implantem z filtrem światła niebieskiego.
Ostateczny wybór nie powinien jednak wynikać wyłącznie z samej nazwy soczewki. Dobór implantu zawsze wymaga kwalifikacji okulistycznej, oceny stanu oka i ustalenia, jaki efekt widzenia po operacji będzie dla pacjenta najważniejszy.
Jak dobiera się soczewkę sferyczną z filtrem światła niebieskiego przed operacją zaćmy?

Jednym z najważniejszych etapów kwalifikacji pozostaje biometria optyczna. To właśnie ona pozwala wyliczyć moc soczewki, która ma zostać wszczepiona. Równocześnie lekarz ocenia rogówkę, w tym obecność i nasilenie astygmatyzmu, bada dno oka oraz sprawdza stan filmu łzowego i powierzchni oka. Dopiero zestawienie tych informacji daje podstawę do zaplanowania odpowiedniego implantu.
Zakres kwalifikacji przed wyborem takiej soczewki obejmuje najczęściej:
biometrię optyczną,
ocenę rogówki i astygmatyzmu,
badanie dna oka,
ocenę filmu łzowego i powierzchni oka,
zaplanowanie oczekiwanego efektu refrakcyjnego.
Wyniki tych badań mają bezpośrednie znaczenie praktyczne. Zależy od nich nie tylko moc soczewki, ale też to, czy implant będzie dobrze dopasowany do oka i czy efekt pooperacyjny będzie zgodny z planem leczenia. Dlatego kwalifikacja przed operacją nie powinna być traktowana jako formalność, ale jako etap, który realnie wpływa na późniejsze widzenie.
Jak przygotować się do fakoemulsyfikacji?
Do fakoemulsyfikacji trzeba przygotować się przede wszystkim tak,aby operowane oko było czyste, niepodrażnione i wolne od stanu zapalnego. Przed zabiegiem szczególnie ważna staje się higiena okolic oczu i przestrzeganie prostych zaleceń zmniejszających ryzyko problemów w dniu operacji.
Kilka dni przed zabiegiem należy zwrócić większą uwagę na pielęgnację powiek i okolicy oka. Oko nie powinno być zaczerwienione ani wykazywać objawów stanu zapalnego, zwłaszcza ropnej wydzieliny. Jeśli pojawiają się niepokojące objawy, trzeba zgłosić to lekarzowi prowadzącemu.
Przygotowanie do zabiegu obejmuje zwykle:
dokładną higienę powiek i okolic oczu przez kilka dni przed operacją,
upewnienie się, że oko nie jest w stanie zapalnym,
stosowanie preparatu do higieny okolicy oka, jeśli takie zalecenie zostało wydane,
rezygnację z makijażu twarzy i oczu na 2 dni przed zabiegiem,
niestosowanie kremów na twarz i okolice oczu przez 24 godziny przed operacją,
umycie włosów i wykonanie kąpieli lub prysznica dzień przed zabiegiem albo rano w dniu operacji.
Specjaliści zalecają też stosowanie wskazanego preparatu do higieny okolicy oka – 2 razy dziennie przez 3–5 dni przed zabiegiem. Najważniejsza pozostaje jednak sama zasada, czyli staranna pielęgnacja tej okolicy i niedopuszczenie do podrażnienia lub zakażenia przed planowaną operacją.
Jak przebiega fakoemulsyfikacja z wszczepieniem takiej soczewki?
Fakoemulsyfikacja z wszczepieniem soczewki sferycznej z filtrem światła niebieskiego polega na usunięciu zmętniałej soczewki oka i wprowadzeniu w jej miejsce sztucznego implantu dobranego wcześniej na etapie kwalifikacji. Jest to podstawowa metoda leczenia zaćmy i to właśnie ona stanowi najczęściej standard współczesnej chirurgii tego schorzenia.
W trakcie zabiegu do oka wprowadza się niewielką sondę, która rozdrabnia zmętniałą soczewkę na małe fragmenty, a następnie umożliwia ich usunięcie. Po oczyszczeniu torebki soczewki chirurg umieszcza w jej wnętrzu nową soczewkę wewnątrzgałkową. W tym przypadku jest to implant sferyczny z filtrem światła niebieskiego, wybrany wcześniej na podstawie badań i planowanego efektu widzenia po operacji.
Sam zabieg ma przebieg małoinwazyjny. Cięcie rogówki jest niewielkie, dlatego w większości przypadków zamyka się samoistnie i nie wymaga szycia. To jedna z przyczyn, dla których fakoemulsyfikacja wiąże się z krótszym okresem dochodzenia do siebie niż starsze techniki operacyjne.
Najważniejsze etapy procedury obejmują:
wykonanie małego nacięcia w obrębie rogówki,
rozdrobnienie zmętniałej soczewki,
usunięcie jej fragmentów,
wszczepienie sztucznej soczewki do oczyszczonej torebki,
zakończenie zabiegu bez potrzeby zakładania szwów w większości przypadków.

Operacja trwa zazwyczaj około 20–30 minut i jest wykonywana w znieczuleniu miejscowym. Pacjent przez cały czas pozostaje przytomny, ale nie wymaga narkozy. To ważne zwłaszcza dlatego, że zabieg przeprowadza się zwykle w trybie jednego dnia, więc po jego zakończeniu pacjent nie musi pozostawać w szpitalu na dłuższej hospitalizacji.
Po operacji większość osób wraca do domu tego samego dnia. W pierwszym okresie po zabiegu trzeba stosować krople przeciwzapalne i przeciwbakteryjne zgodnie z zaleceniami lekarza oraz chronić operowane oko przed podrażnieniem i zabrudzeniem.
Fakoemulsyfikacja – zalecenia i ograniczenia
Po fakoemulsyfikacji najważniejsze jest spokojne gojenie się operowanego oka i dokładne stosowanie się do zaleceń otrzymanych po zabiegu. Choć pacjent zwykle wraca do domu tego samego dnia, przez pierwszy okres po operacji trzeba zachować ostrożność i nie wracać zbyt szybko do pełnej aktywności.
Bezpośrednio po zabiegu obowiązuje pierwsza kontrola, najczęściej następnego dnia rano. Do tego czasu trzeba utrzymać opatrunek i nie zamaczać oka. Po wizycie kontrolnej rozpoczyna się stosowanie przepisanych leków, dlatego ważne jest wcześniejsze wykupienie recepty i późniejsze przestrzeganie schematu zakraplania.
W pierwszych dniach po operacji trzeba pamiętać o kilku podstawowych zasadach:
nie pocierać ani nie uciskać operowanego oka,
nie manipulować przy opatrunku,
stosować krople dokładnie według zaleceń,
osłaniać oko przed wiatrem,
unikać zadymionych pomieszczeń,
zachować ostrożność przy codziennych czynnościach higienicznych.
Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do czytania i oglądania telewizji, ale w pierwszym okresie po zabiegu zalecany jest umiar. Aktywności wzrokowe warto więc zwiększać stopniowo, obserwując, jak reaguje operowane oko. Jeśli pojawia się światłowstręt, można korzystać z okularów przeciwsłonecznych.
Ograniczenia pooperacyjne obejmują również bardziej obciążające czynności. Przez około miesiąc należy powstrzymać się od większego wysiłku fizycznego, uprawiania sportu, jazdy na rowerze, pływania i współżycia. Przez tydzień nie powinno się także korzystać z sauny ani gorących kąpieli. Bardzo ważne pozostaje unikanie sytuacji, w których mogłoby dojść do urazu, upadku albo uderzenia w głowę.
Po zabiegu trzeba też uważać na kontakt oka z wodą. Głowę można myć zwykle po 48 godzinach, najlepiej w pozycji odchylonej do tyłu, tak aby szampon nie dostał się do operowanego oka. Leki ogólne pacjent przyjmuje zwykle tak jak dotychczas, podobnie jak krople przeciwjaskrowe, jeśli były wcześniej stosowane i lekarz nie zalecił inaczej.
Dobór nowej korekcji okularowej jest możliwy dopiero po odpowiednim czasie, najwcześniej po około 6 tygodniach. Do tego momentu można korzystać z dotychczasowych okularów, jeśli rzeczywiście poprawiają komfort widzenia i nie wywołują dodatkowych dolegliwości, takich jak ból głowy, zmęczenie oczu czy uczucie przeciążenia.
Fakoemulsyfikacja – powikłania i przeciwwskazania
Fakoemulsyfikacja jest metodą bezpieczną, ale jak każda operacja wewnątrzgałkowa wiąże się z możliwymi powikłaniami i wymaga właściwej kwalifikacji do zabiegu. Ryzyko jest niewielkie, jednak nie można go całkowicie wykluczyć.
Do najważniejszych powikłań należą:
zakażenie wewnątrzgałkowe,
obrzęk plamki,
wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego,
odwarstwienie siatkówki,
dysfotopsje.
Trzeba też pamiętać o zaćmie wtórnej, czyli odległym następstwie operacji polegającym na zmętnieniu torebki tylnej, które może pojawić się po czasie i pogarszać jakość widzenia.
Szczególnej ostrożności przy kwalifikacji do określonego typu soczewki wymagają przede wszystkim pacjenci z:

zwyrodnieniem plamki,
zaawansowaną jaskrą,
nieregularnym astygmatyzmem,
stożkiem rogówki,
przebytymi zabiegami laserowej chirurgii refrakcyjnej.
Nie zawsze są to bezwzględneprzeciwwskazania do samej operacji zaćmy, ale sytuacje, które mogą wpływać na dobór implantu i oczekiwany efekt widzenia po zabiegu.
Ile kosztuje fakoemulsyfikacja z soczewką sferyczną z filtrem światła niebieskiego?
Koszt fakoemulsyfikacji z soczewką sferyczną z filtrem światła niebieskiego zależy od placówki i zakresu świadczenia. Średnia cena wynosi około 3951 zł, najniższe podawane kwoty zaczynają się od około 2800 zł, a najwyższe sięgają około 7900 zł.
Na ostateczny koszt mogą wpływać przede wszystkim:
rodzaj zastosowanej soczewki,
zakres badań przedoperacyjnych,
kwalifikacja do zabiegu,
opieka pooperacyjna,
liczba wizyt kontrolnych.
Przy porównywaniu ofert dobrze sprawdzić, czy cena obejmuje wyłącznie sam zabieg, czy także badania, kontrole i opiekę po operacji.
FAQ - najczęściej zadawane pytania na temat operacji zaćmy metodą fakoemulsyfikacji z wszczepieniem soczewki sferycznej z filtrem światła niebieskiego
Czy soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego chroni przed chorobami siatkówki?
Filtr światła niebieskiego ma za zadanie ograniczać przenikanie części światła o krótszej długości fali, jednak nie gwarantuje ochrony przed chorobami siatkówki.
Czy po wszczepieniu takiej soczewki można prowadzić samochód?
Tak, po zakończeniu okresu rekonwalescencji i uzyskaniu odpowiedniej ostrości wzroku większość pacjentów może wrócić do prowadzenia pojazdów.
Jak długo działa soczewka sferyczna z filtrem światła niebieskiego?
Soczewka wewnątrzgałkowa jest implantem przeznaczonym do pozostania w oku przez całe życie i nie wymaga regularnej wymiany.
Czy operacja zaćmy z wszczepieniem soczewki sferycznej jest bolesna?
Nie, zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym i zwykle nie powoduje bólu podczas operacji.
Kiedy można wrócić do codziennych aktywności po fakoemulsyfikacji?
Większość pacjentów wraca do podstawowych codziennych czynności już po kilku dniach, przestrzegając zaleceń okulisty dotyczących gojenia oka.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Operacja zaćmy metodą fakoemulsyfikacji z wszczepieniem soczewki sferycznej z filtrem światła niebieskiego" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (17:11 minuty)
Źródła:
- Blackmore-Wright S., Eperjesi F, „Blue-light filtering intraocular lenses”, European Ophthalmic Review, 104–107, 2012, "Blue-light filtering intraocular lenses", European Ophthalmic Review, 104–107, 2012
- Deshpande R. i in., "Effects on ocular aberration and contrast sensitivity after implantation of spherical and aspherical monofocal intraocular lens - A comparative study", Indian Journal of Ophthalmology, 70(8), 2022
- Downie L.E., Busija L., Keller P.R., "Blue-light filtering intraocular lenses (IOLs) for protecting macular health", The Cochrane database of systematic reviews, 2018

5.0/5 (opinie 1)