Terapia Orthokine w ortopedii i medycynie sportowej

Choroba zwyrodnieniowa stawów, zwana również osteoartrozą, jest przewlekłym schorzeniem stawów, w przebiegu którego dochodzi m.in. do zaburzeń syntezy tkanki chrzęstnej, powstawania tzw. wyrośli kostnych (osteofitów) czy rozwoju procesu zapalnego w strukturach błony maziowej stawu i okolicznych tkanek. Do uszkodzeń stawów i w konsekwencji zaburzeń ich prawidłowej funkcji dochodzi także w przebiegu innych chorób, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów czy toczeń rumieniowaty układowy.

Przewlekła dysfunkcja stawów może rozwinąć się również jako konsekwencja stanów zapalnych mięśni czy ścięgien.

Jedną z najnowocześniejszych nieoperacyjnych metod leczenia stanów zapalnych i choroby zwyrodnieniowej stawów jest terapia Orthokine, która stopniowo coraz bardziej zyskuje na popularności i zainteresowaniu, zarówno ze strony pacjentów, jak i lekarzy.

Metoda Orthokine została opracowana i opatentowana przez niemieckiego biologa molekularnego dr. Julio Reinecke'go i chirurga dr. Petera Wehlinga w Düsseldorfie. Dwuletnie badanie dotyczące osteoartrozy stawu kolanowego, opublikowane w sierpniu 2008 roku w czasopiśmie medycznym "Osteoarthritis and Cartilage", potwierdziło bezpieczeństwo i skuteczność terapii Orthokine.

Jedną z metod, która w swoim przebiegu i założeniach wykazuje pewne podobieństwa do terapii Orthokine, jest zabieg ostrzykiwania z wykorzystaniem tzw. osocza bogatopłytkowego (ang. Platelet-rich plasma; PRP), który w swoich założeniach polega najogólniej na pobraniu od pacjenta określonej objętości krwi, jej odwirowaniu i wstrzyknięciu choremu zawartych w niej czynników wzrostowych, które pobudzają odnowę, wzrost i rozwój określonych tkanek.

Mechanizm działania terapii Orthokine

Orthokine jest terapią, która najogólniej polega na wprowadzeniu do organizmu pacjenta składników przeciwzapalnych, wyekstrahowanych z jego własnej krwi. W tym celu, dzięki specjalnemu przygotowaniu pobranej od pacjenta próbki krwi, możliwe jest uzyskanie w preparacie podwyższonego stężenia m.in. tzw. antagonistów receptora interleukiny-1 (ang. interleukin; IL).

Interleukiny są związkami chemicznymi, obecnymi naturalnie w naszej krwi, które m.in. pośredniczą w komunikacji i oddziaływaniach pomiędzy poszczególnymi komórkami, wchodzącymi w skład układu odpornościowego. W prawidłowych warunkach interleukiny umożliwiają chociażby prawidłową reakcję i obronę organizmu na wnikający do ciała czynnik zakaźny.

Antagonistami z kolei nazywamy takie substancje, które w swoim działaniu wykazują blokujący wpływ na pracę danego receptora. Antagoniści receptora dla interleukiny-1 wpływają zatem na ograniczenie i zahamowanie toczącej się w rejonie naszego ciała reakcji zapalnej.

Korzyści z terapii Orthokine obejmują:

• ograniczenie przewlekłych doznań bólowych,
• zahamowanie dalszej destrukcji i degradacji powierzchni stawowych,
• poprawę codziennego komfortu,
• zwiększenie zdolności funkcjonalnych chorego,
• możliwość łączenia z fizjoterapią,
• potencjalne długoterminowe zmniejszenie bólu.

Konsekwencją podania pacjentowi preparatu z podwyższoną zawartością interleukiny-1 jest zatem ograniczenie przewlekłych doznań bólowych, dalszej destrukcji i degradacji powierzchni stawowych oraz poprawa codziennego komfortu i zdolności funkcjonalnych chorego, cierpiącego na osteoartrozę czy inne choroby stawów, w przebiegu których dochodzi do powstania i rozwoju przewlekłego stanu zapalnego.

Warto zauważyć, że terapia Orthokine jest często stosowana jako uzupełnienie innych form leczenia. Może być łączona z fizjoterapią, co może dodatkowo wspierać proces regeneracji stawów i poprawiać ich funkcjonalność. W związku z rosnącym zainteresowaniem tą metodą, prowadzone są kolejne badania mające na celu lepsze zrozumienie jej mechanizmów działania oraz długoterminowej skuteczności.

Choć długoterminowe efekty terapii Orthokine nie są jeszcze w pełni określone, wstępne badania sugerują, że mogą one obejmować długotrwałe zmniejszenie bólu i poprawę funkcji stawów.

Zastosowanie terapii Orthokine

Poza omówionymi powyżej wskazaniami, dotyczącymi stanów zapalnych czy choroby zwyrodnieniowej stawów, terapia Orthokine znajduje zastosowanie u osób aktywnie i od wielu lat uprawiających niektóre rodzaje sportu.

Nadmierne przeciążenia poszczególnych stawów czy ich urazy i mikrourazy wykazują znamienny wpływ na wzrost ryzyka rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów. Sytuacje takie mają m.in. miejsce, kiedy osoby na co dzień nieuprawiające sportu decydują się np. w trakcie urlopu na podjęcie nagłego, gwałtownego i obciążającego stawy wysiłku fizycznego, co dla przykładu ma miejsce podczas jazdy na nartach.

Niestety, również wieloletnie dźwiganie ciężarów, czy to podczas pracy, czy rekreacyjnej aktywności fizycznej, wykazuje negatywny wpływ na funkcję stawów.

Dodatkowo terapia Orthokine znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu niektórych postaci bólów pleców i odpowiadającego im odcinka kręgosłupa. W tych przypadkach przyczyną rozwoju nawracających dolegliwości bólowych mogą być przebyte urazy kręgosłupa czy nadwaga lub otyłość, które wpływają na zwiększenie obciążenia poszczególnych kręgów.

W ostatnich latach pojawiły się doniesienia o potencjalnym wykorzystaniu terapii Orthokine w leczeniu innych schorzeń związanych z przewlekłym stanem zapalnym, takich jak niektóre choroby skóry czy przewlekłe zapalenie jelit. Chociaż te zastosowania są na etapie badań, pokazują one potencjalne kierunki rozwoju tej metody w przyszłości.

Procedura i kwalifikacja do terapii Orthokine

Etapy terapii Orthokine związane są z pobraniem krwi i następczym wstrzyknięciem odpowiednio zmodyfikowanego preparatu krwiopochodnego do ciała pacjenta. W tym celu, najczęściej z żyły ramiennej, pobiera się odpowiednią ilość krwi, którą następnie inkubuje się, przez określoną ilość czasu, w temperaturze około 37 stopni.

W tym czasie w pobranej próbce krwi dochodzi do syntezy znacznych ilości czynników przeciwzapalnych, które znajdują się głównie w objętości krwi, zlokalizowanej ponad opadłymi elementami morfotycznymi krwi, czyli w surowicy. Ostatecznie, dzięki dokładnemu oddzieleniu surowicy od elementów morfotycznych krwi, możliwa staje się aplikacja, przy użyciu specjalnych strzykawek, surowicy zawierającej czynniki przeciwzapalne w bezpośrednią okolicę zmienionego zapalnie stawu.

W celu uzyskania jak najlepszego efektu zazwyczaj wykonuje się całą serię wstrzyknięć bogatej w czynniki przeciwzapalne surowicy krwi pacjenta. Najczęściej zabiegi tego typu przeprowadza się 1-2 razy w tygodniu, a czas trwania całej terapii jest ustalany indywidualnie dla każdego chorego. Zazwyczaj pozytywne efekty związane z zastosowaniem terapii Orthokine trwają przeciętnie około dwóch lat.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania

W celu prawidłowego zakwalifikowania pacjenta do leczenia przy wykorzystaniu terapii Orthokine konieczna jest wizyta u lekarza, podczas której m.in. zebrany będzie wywiad dotyczący historii zdrowotnej pacjenta oraz przeprowadzone zostanie badanie przedmiotowe.

Przeciwwskazania do terapii Orthokine obejmują:

• aktywne infekcje w miejscu wstrzyknięcia,
• zaburzenia krzepliwości krwi,
• możliwość wystąpienia reakcji alergicznych.

Jako że zabieg Orthokine związany jest z pobieraniem krwi i parenteralnym (czyli z naruszeniem ciągłości tkanek) wprowadzaniem zmodyfikowanej surowicy krwi pacjenta, najczęściej zleca się dodatkowe badania laboratoryjne, których celem jest m.in. ocena morfologii i parametrów krzepliwości krwi takich jak INR czy APTT.

Sama procedura, z racji faktu, że danemu pacjentowi aplikuje się jego własną, odpowiednio zmodyfikowaną surowicę krwi, uznawana jest za wysoce bezpieczną i obarczoną niewielkim ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych czy powikłań.

Chociaż terapia Orthokine jest generalnie dobrze tolerowana, jak w przypadku każdej interwencji medycznej, możliwe są pewne działania niepożądane.

Do działań niepożądanych należą m.in.:

• miejscowy ból ,
• obrzęk w miejscu wstrzyknięcia.

Dolegliwości te zwykle ustępują samoistnie w krótkim czasie.

W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne, dlatego ważne jest, aby pacjenci byli dokładnie monitorowani podczas i po zabiegu. Skuteczność terapii Orthokine może się różnić w zależności od indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, ogólny stan zdrowia czy stopień zaawansowania choroby. Te czynniki mogą wpływać na odpowiedź organizmu na terapię i jej długoterminowe efekty.