W przypadku wielu osób, zwłaszcza zmagających się z dużą nadwagą i otyłością, dieta i ćwiczenia nie przynoszą pożądanych efektów. Dlatego współczesna medycyna szuka coraz efektywniejszych rozwiązań problemu otyłości. Obecnie dużą popularnością cieszą się nieoperacyjne zabiegi bariatryczne, w tym leczenie otyłości balonem żołądkowym Orbera.
Balon żołądkowy Orbera – co to jest i jak działa?
źródło: www.orbera.com
Balon żołądkowy Orbera jest wykonany z delikatnego elastomeru silikonowego. Jego implantacja jest uznaną metodą leczniczą, którą praktykuje się w wielu ośrodkach medycznych. Polega ona na wprowadzeniu balonu Orbera do żołądka, co powoduje zmniejszenie jego objętości. Dzięki temu pacjent przyjmuje mniejszą ilość jedzenia. Obecny w żołądku balon zapewnia pacjentowi stałe uczucie sytości.
Zmiana stylu życia i trwałe efekty
Chociaż balon Orbera jest skutecznym narzędziem w walce z nadwagą, nie jest magicznym rozwiązaniem i wymaga zaangażowania pacjenta w długoterminowe zmiany stylu życia. Kluczowe znaczenie ma zrozumienie, że balon jest czasowym rozwiązaniem wspomagającym proces utraty wagi. Należy go połączyć z pełnym podejściem do zdrowego stylu życia w celu utrzymania efektów po jego usunięciu. Jako małoinwazyjna procedura endoskopowa wspiera leczenie otyłości i utraty masy ciała, ale nie zastępuje trwałej modyfikacji nawyków.
Zabieg zakładania i usuwania balonu Orbera
Balon Orbera jest zakładany w pracowni endoskopowej pod kontrolą gastroskopu, a sam zabieg trwa jedynie około 20 minut. Podczas zabiegu stosowane są leki przeciwbólowe oraz uspokajające, które podawane są dożylnie. Do żołądka wprowadzony zostaje pusty balon, który następnie wypełnia się płynem o objętości 500-750 ml.
Balon może pozostać w żołądku przez okres 6 miesięcy, po czym musi zostać usunięty. Procedura ta polega na przebiciu balonu oraz odessaniu z jego wnętrza płynu. Następnie opróżniony balon usuwany jest przez usta.
Rekonwalescencja i opieka po zabiegu
Po zabiegu pacjent może odczuwać nudności, wymioty lub ból brzucha, co jest zwykle przejściowe i łagodnieje w ciągu kilku dni. Dlatego ważne jest, aby pacjent pozostawał pod opieką specjalistów i regularnie monitorował stan zdrowia w okresie, gdy balon jest umieszczony w żołądku.
W trakcie noszenia balonu konieczne są regularne kontrole lekarskie, a w razie potrzeby także modyfikacja zaleceń (np. dostosowanie leków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego czy leków przeciwwymiotnych). Kluczowe jest równoległe wsparcie dietetyczne i psychologiczne, które pomaga bezpiecznie i trwale zmieniać nawyki żywieniowe, pracować nad mechanizmami jedzenia emocjonalnego oraz zapobiegać nawrotowi dawnych przyzwyczajeń.
Wskazania i przeciwwskazania
Leczenie balonem żołądkowym Orbera wskazane jest dla osób cierpiących z powodu nadwagi i otyłości oraz dla pacjentów, u których leki odchudzające i diety niskokaloryczne nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Metody nie należy natomiast stosować u osób będących w ciężkim stanie ogólnym, borykających się z ciężką chorobą wrzodową żołądka bądź cierpiących z powodu zaburzeń krzepnięcia krwi lub dużej przepukliny rozworu przełykowego.
Kwalifikacja do zabiegu
Przed podjęciem decyzji o implantacji balonu Orbera pacjent musi przejść dokładną ocenę medyczną, aby wykluczyć jakiekolwiek przeciwwskazania. Ważne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego oraz badań diagnostycznych, które pomogą określić, czy pacjent jest odpowiednim kandydatem do tej procedury.
Bezpieczeństwo, ryzyko i powikłania
Aby ograniczyć ryzyko powikłań, balon powinien zostać usunięty w przewidzianym terminie.
Możliwe powikłania związane z obecnością balonu obejmują:
- nasilenie lub pojawienie się refluksu żołądkowo-przełykowego (zgaga), przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i przełyku;
- owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy, nadżerki i krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego;
- rzadko: samoistne opróżnienie balonu (deflacja) i przemieszczenie z ryzykiem niedrożności jelita, wymagającej pilnej interwencji;
- bardzo rzadko: perforacja żołądka lub przełyku, zapalenie trzustki, nadmierne (niezamierzone) powiększenie objętości balonu;
- powikłania z odwodnienia przy utrzymujących się wymiotach oraz powikłania związane z szybką utratą masy ciała (np. kamica żółciowa).
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?
W przypadku utrzymujących się wymiotów, nasilającego się bólu brzucha, smolistych stolców, trudności z połykaniem, gorączki lub objawów odwodnienia należy pilnie skontaktować się z lekarzem.
Efekty, skuteczność i korzyści
Dzięki zmniejszeniu objętości żołądka przy zastosowaniu balonu Orbera pacjenci przyjmują znacznie mniejsze ilości jedzenia, co prowadzi do znacznej redukcji masy ciała. Metoda ta daje zatem lepsze efekty niż stosowanie samej diety niskokalorycznej. Warto pamiętać, że nadwaga to nie tylko problem estetyczny – przede wszystkim wiąże się z licznymi, groźnymi dla życia powikłaniami.
U pacjentów po założeniu balonu żołądkowego Orbera zauważono znaczną poprawę w zakresie cukrzycy, zaburzeń oddychania oraz nadciśnienia tętniczego. Pacjenci zgłaszają również zmniejszenie bólów stawowych. Jednak skuteczność balonu Orbera zależy w dużej mierze od współpracy pacjenta w trzymaniu się zaleceń dotyczących diety i aktywności fizycznej.
Po usunięciu balonu istotne jest kontynuowanie zdrowego stylu życia, aby uniknąć efektu jojo.
Jak uniknąć efektu jojo?
Istnieje ryzyko nawrotu masy ciała po usunięciu balonu (tzw. efekt jojo), zwłaszcza jeśli wraca się do wcześniejszych nawyków. Aby temu zapobiec, warto:
- utrzymać plan żywieniowy wypracowany z dietetykiem i stopniowo zwiększać objętość posiłków, zachowując kontrolę kalorii;
- regularnie podejmować aktywność fizyczną dostosowaną do możliwości zdrowotnych i kontynuować ją długoterminowo;
- pozostać pod opieką zespołu medycznego po usunięciu balonu (kontrole i ewentualne modyfikacje zaleceń);
- pracować nad nawykami i czynnikami psychologicznymi (np. jedzenie emocjonalne, impulsywne), korzystając z wsparcia psychologicznego;
- monitorować masę ciała i zachowania żywieniowe (samokontrola, dzienniczek), a także leczyć choroby współistniejące mogące utrudniać utrata masy ciała.
Takie kompleksowe podejście, łączące procedurę endoskopową z edukacją żywieniową i wsparciem psychologicznym, zwiększa szanse na trwałe efekty leczenia otyłości.
Źródła:
- Issam Merdan, "ORBERA INTRAGASTRIC BALLOON SYSTEM" (www.researchgate.net), 2015
- Joana Ribeiro da Silva et al., "Intragastric Balloon for Obesity Treatment: Safety, Tolerance, and Efficacy" (www.researchgate.net), Portuguese Journal of Gastroenterology
- Anna Wiechowska-Kozłowska, "Jak długo balon żołądkowy może pozostać w żołądku pacjenta", 2018
- U.S. Food and Drug Administration (FDA), "Summary of Safety and Effectiveness Data (SSED) – ORBERA™ Intragastric Balloon System (PMA P140008)", 2015
-
3.9/5 (opinie 24)