Innowacyjny zabieg rekonstrukcji tkanki kostnej żuchwy z wykorzystaniem komórek macierzystych

Implanty zębowe stanowią jedną z korzystniejszych metod odtwarzania brakujących zębów - osadzane są na stałe, cechują się długoletnią trwałością - to tylko przykłady ich zalet. Aby jednak móc zastosować je u pacjenta, muszą zostać spełnione określone kryteria. Jednym z nich jest odpowiednia jakość tkanki kostnej w miejscu, w którym to implanty miałyby być osadzone.

Zęby można utracić już w trakcie życia, można jednak też po prostu urodzić się bez nich. Tak jest w przypadku pacjentów z tzw. oligodoncją, czyli brakiem więcej niż kilku zawiązków zębowych. Kiedy wspomnianych nie ma, nie rozwija się w tym miejscu również i kość. Teoretycznie stanowi to barierę do odtworzenia zębów - pokonali ją jednak lekarze z Gdańska.

Współczesna stomatologia i chirurgia szczękowo-twarzowa coraz częściej wykorzystują rozwiązania z zakresu medycyny regeneracyjnej. Jednym z najbardziej obiecujących kierunków są właśnie terapie z użyciem komórek macierzystych.

Rekonstrukcja kości żuchwy i przygotowanie pod implanty

Chirurg plastyczny, szczękowo-twarzowy oraz stomatolog - to swego rodzaju dość niecodzienne połączenie medycznych specjalistów pozwoliło po raz pierwszy w Polsce przeprowadzić rekonstrukcję kości żuchwy przy użyciu komórek macierzystych. Doszło do tego 7 lipca 2016 r. w gdańskiej klinice Vivadental. Zespołem kierowała dr n. med. Violetta Szycik, specjalista chirurgii stomatologicznej, a sam zabieg przeprowadzono u 22-letniej pacjentki, cierpiącej na wrodzony brak zawiązków zębowych.

Operację, po uprzednim znieczuleniu pacjentki, rozpoczęto od pobrania komórek macierzystych. Pochodziły one z brzusznej tkanki tłuszczowej, pobranej od chorej metodą liposukcji. Ten etap zabiegu przeprowadzony został przez specjalistę chirurgii plastycznej. Kolejnym krokiem było wyizolowanie komórek macierzystych przy użyciu specjalistycznego separatora. Cały proces pozyskiwania materiału do przeszczepiania odbywał się w sali operacyjnej, co znacząco ograniczało ryzyko zanieczyszczenia biologicznego.

Po uzyskaniu wyizolowanych komórek macierzystych do stołu operacyjnego dołączyli specjaliści stomatologii. Do rekonstrukcji tkanki kostnej żuchwy pacjentki zostały użyte nie tylko komórki macierzyste, ale i materiały kościozastępcze, takie jak bloczki hydroksyapatytowe oraz preparaty wapnia. Dodatkowo zastosowano fibrynę bogatopłytkową, wspomagającą proces gojenia i regeneracji. Wykonanie całej operacji zajęło specjalistom cztery godziny.

Elementy wykorzystane w trakcie zabiegu:

• komórki macierzyste z tkanki tłuszczowej,
• materiały kościozastępcze,
• preparaty wapnia,
• fibryna bogatopłytkowa.

Proces odbudowy kości po zabiegu nie jest natychmiastowy. Wymaga on czasu, odpowiedniego ukrwienia oraz aktywności biologicznej komórek. Komórki macierzyste odgrywają tu kluczową rolę w regeneracji, ponieważ mają zdolność różnicowania się w komórki tkanki kostnej oraz stymulowania procesów regeneracyjnych.

Komórki macierzyste w stomatologii i chirurgii szczękowej

Innym przykładem zastosowania komórek macierzystych w stomatologii był zabieg przeprowadzony w 2018 roku w Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie. Zastosowano innowacyjną metodę wspomagania rekonstrukcji szczęki i gojenia kości u dziecka. Wyjątkowość procedury polegała na wykorzystaniu komórek macierzystych pobranych z tkanki tłuszczowej pacjenta oraz ich natychmiastowym użyciu podczas jednego zabiegu.

Takie podejście eliminuje konieczność transportu materiału biologicznego i jego hodowli w warunkach laboratoryjnych, a to zmniejsza ryzyko powikłań i skraca czas leczenia. Kolejnym etapem terapii było wstawienie implantów zębowych, co znacząco poprawiło funkcję żucia oraz komfort życia pacjenta.

Coraz częściej łączy się komórki macierzyste z biomateriałami oraz technikami inżynierii tkankowej, co pozwala uzyskać bardziej przewidywalne i trwałe efekty leczenia. Badania naukowe wskazują również na potencjał regeneracyjny komórek macierzystych w regeneracji nie tylko kości, ale i innych struktur jamy ustnej.

Efekty leczenia i znaczenie dla implantów zębowych

Opisane terapie komórkami macierzystymi to dopiero początek leczenia. Cała procedura została przeprowadzona po to, aby stworzyć podłoże pod implanty stomatologiczne, które pozwolą pacjentom cieszyć się pięknym uśmiechem. W ciągu następnych miesięcy chorzy znajdowali się pod opieką lekarzy, którzy kontrolowali przebieg procesu odbudowy tkanki kostnej żuchwy.

Korzyści zastosowania komórek macierzystych:

• regeneracja tkanki kostnej,
• możliwość uniknięcia przeszczepów kostnych,
• lepsze przygotowanie pod implanty,
• poprawa funkcji żucia i estetyki.

Zastosowane komórki macierzyste miały dzięki swojemu dużemu potencjałowi do namnażania, powielać się i odtworzyć kość, co w wielu przypadkach pozwala uniknąć bardziej inwazyjnych metod leczenia, takich jak przeszczepy kostne z innych części ciała.

W rozmowie z radiogdansk.pl dr n. med. Violetta Szycik mówi: "Przeszczepy komórek macierzystych to absolutny przełom i technologiczny skok w przyszłość stomatologii. Daje możliwość uzyskania naturalnej materii kostnej, ukrwionej i unerwionej".