Leczenie migrenowych bólow głowy szyną NTI

Migrena to jeden z najczęściej występujących napadowych bólów głowy, na który według polskich neurologów cierpi prawie 10% populacji naszego kraju. Charakterystyczne objawy to m.in. ból pojawiający się w postaci napadu w odstępach od kilku dni do kilku tygodni i trwający zwykle od 4 do 72 godzin.

W typowych przypadkach ból umiejscowiony jest jednostronnie za gałką oczną, w czole i skroni, ale bywa on również obustronny lub naprzemienny. Jego natężenie bywa czasami bardzo duże, że wyłącza chorego z codziennego życia. Jeżeli częstotliwość napadów bólu w ciągu miesiąca przekracza 14 dni mówić możemy o migrenie przewlekłej (chronic migraine – CM).

Przyczyny migreny i rola parafunkcji

Migrena jest złożoną chorobą neurologiczną, której rozwój wiąże się z predyspozycjami genetycznymi oraz zaburzeniami funkcjonowania układu nerwowego. Uważa się, że istotną rolę odgrywa aktywacja układu trójdzielno-naczyniowego oraz uwalnianie substancji odpowiedzialnych za powstawanie bólu i stanu zapalnego. Napady migreny mogą być wywoływane przez różne czynniki, m.in. stres, zaburzenia snu, zmiany hormonalne, niektóre produkty spożywcze czy intensywny wysiłek fizyczny.

U części pacjentów współistnieją również zaburzenia narządu żucia, takie jak bruksizm lub dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych. Choć nie są one uznawane za bezpośrednią przyczynę migreny, mogą nasilać bóle głowy, zwiększać napięcie mięśni twarzy i karku oraz wpływać na częstotliwość lub intensywność napadów. Z tego względu u wybranych pacjentów diagnostyka migreny może obejmować także ocenę stomatologiczną i funkcji stawów skroniowo-żuchwowych.

Jakie mogą być skutki bruksizmu?

Nieleczony bruksizm może prowadzić nie tylko do uszkodzenia zębów, ale także do przewlekłych dolegliwości bólowych oraz zaburzeń funkcjonowania stawów skroniowo-żuchwowych. Objawy często rozwijają się stopniowo i początkowo mogą być trudne do powiązania z nieświadomym zaciskaniem lub zgrzytaniem zębami.

Najczęstsze skutki bruksizmu:

• przewlekłe bóle głowy i migreny,

• zaburzenia funkcji stawu skroniowo-żuchwowego,

• napięcie mięśni karku, szyi i barków,

• zgrzytanie i ścieranie zębów,

• bóle uszu i uczucie zatkania.

Jak diagnozuje się migrenę?

Rozpoznanie migreny opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie lekarskim oraz ocenie charakterystycznych objawów. Lekarz analizuje częstotliwość napadów, czas ich trwania, lokalizację bólu oraz występowanie objawów towarzyszących, takich jak nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło czy dźwięki. Podstawą rozpoznania są kryteria opracowane przez Międzynarodowe Towarzystwo Bólów Głowy (ICHD-3).

Badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografia komputerowa (TK), wykonuje się wyłącznie wtedy, gdy istnieje podejrzenie innej przyczyny bólu głowy lub występują tzw. objawy alarmowe.

Jak wygląda kwalifikacja do zastosowania szyny NTI?

Przed wykonaniem szyny NTI konieczna jest konsultacja stomatologiczna oraz ocena narządu żucia. Specjalista sprawdza stan uzębienia, zgryzu oraz funkcjonowanie stawów skroniowo-żuchwowych, aby ustalić, czy taka forma terapii będzie odpowiednia.

Podczas kwalifikacji oceniane są między innymi:

• obecność objawów bruksizmu,

• zakres ruchomości stawów skroniowo-żuchwowych,

• napięcie mięśni żucia,

• stopień starcia zębów i ewentualne uszkodzenia zgryzu,

• przeciwwskazania do stosowania szyny.

Szyna NTI – działanie i skuteczność

Z bruksizmem i migreną borykał się stomatolog, który opracował szynę NTI (Nociceptive Trigeminal Inhibition) – nocyceptywne hamowanie nerwu trójdzielnego. Przetestował ją z powodzeniem na sobie. Istotą jej działania jest redukcja aktywności mięśni w trakcie zaciskania i zgrzytania zębami, szczególnie nocą.

Mechanizm działania szyny NTI

Szyna NTI zakładana jest tylko na zęby przednie, co uniemożliwia kontakt zębów tylnych i wyeliminowanie siły nacisku, która najbardziej szkodzi stawowi skroniowo-żuchwowemu. Można to porównać do zaciskania przednich zębów na ołówku. Mechanika działania szyny NTI relaksuje mięśnie twarzy i głowy oraz stawy skroniowo-żuchwowe, co przekłada się na zmniejszanie dolegliwości bólowych.

Szyna NTI może przynosić korzyści u wybranych pacjentów z bruksizmem lub zaburzeniami stawów skroniowo-żuchwowych, u których dolegliwości te współistnieją z bólami głowy. Należy jednak pamiętać, że nie zastępuje ona standardowego leczenia migreny.

Współczesna neurologia dysponuje wieloma skutecznymi metodami terapii, obejmującymi leczenie doraźne oraz profilaktyczne, w tym nowoczesne leki ukierunkowane na szlak CGRP czy toksynę botulinową stosowaną u wybranych pacjentów z migreną przewlekłą. O wyborze odpowiedniej metody leczenia zawsze decyduje lekarz po ustaleniu przyczyny dolegliwości.

Od 1998 r. szyna NTI jest oficjalnie zaaprobowana w USA do leczenia napięciowych bólów głowy oraz od 2001 r. jako profilaktyka migreny. Posiada atest FDA oraz unijny certyfikat CE.

Indywidualne podejście do terapii NTI

Szyna NTI nie jest rozwiązaniem uniwersalnym. Zastosowanie jej powinno być poprzedzone dokładną diagnostyką, obejmującą badanie stawów skroniowo-żuchwowych i ocenę zgryzu.

U niektórych pacjentów konieczne może być wdrożenie terapii wspomagającej, takiej jak fizjoterapia, psychoterapia lub leczenie farmakologiczne.

Możliwe elementy terapii wspomagającej:

• zindywidualizowana fizjoterapia mięśni żucia i karku,

• techniki relaksacyjne i redukcja stresu,

• psychoterapia poznawczo-behawioralna,

• leki wspierające układ nerwowy,

• regularna kontrola stomatologiczna i neurologiczna.

Nowoczesne rozwiązania i badania nad NTI

W ostatnich latach rozwijane są nowe typy szyn NTI. Stosuje się technologie CAD/CAM oraz skanery wewnątrzustne, co umożliwia indywidualne dopasowanie szyny do pacjenta i podnosi komfort jej użytkowania.

Nowe badania pokazują korzystny wpływ szyny NTI na jakość snu. Redukcja aktywności mięśniowej nocą sprzyja poprawie struktury snu i zmniejszeniu wybudzeń, co pozytywnie wpływa na samopoczucie i zmniejsza ryzyko nawrotów migreny.

W tym kontekście szyna NTI wspomaga zdrowie psychofizyczne, nie tylko redukując ból.

Aktualne wytyczne AHS i EAN wskazują, że urządzenia mechaniczne typu NTI są rekomendowaną opcją wspomagającą leczenie przewlekłej migreny, zwłaszcza u pacjentów z objawami bruksizmu nocnego.

Jakie są inne metody leczenia migreny?

Leczenie migreny nie ogranicza się wyłącznie do terapii stomatologicznej. W zależności od rodzaju migreny, częstości napadów oraz ich nasilenia lekarz może zalecić leczenie doraźne lub profilaktyczne.

Najczęściej stosowane metody obejmują:

• leki przeciwbólowe i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),

• tryptany stosowane podczas napadu migreny,

• leczenie profilaktyczne, m.in. wybranymi lekami neurologicznymi,

• toksynę botulinową u części pacjentów z migreną przewlekłą,

• nowoczesne leki ukierunkowane na peptyd CGRP lub jego receptor.

U pacjentów, u których współistnieje bruksizm lub zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego, leczenie stomatologiczne może stanowić cenne uzupełnienie terapii prowadzonej przez neurologa.