Spirala antykoncepcyjna Mirena

Wkładka (spirala) antykoncepcyjna Mirena wprowadzona została na rynek przez koncern farmaceutyczny Bayer pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w. i od tego czasu używana jest przez miliony kobiet w ponad 100 krajach świata.

Ma ona formę wykonanej z polietylenu ramki w kształcie litery "T" o długości ok. 3 cm, do której przymocowany jest niewielki gumowy zbiorniczek zawierający lewonorgestrel, syntetyczny hormon z grupy progestagenów (stosowany powszechnie także w innych hormonalnych środkach antykoncepcyjnych). Na dolnym końcu spirali przymocowane są dwie nitki służące usunięciu jej z macicy.

Spirala antykoncepcyjna Mirena – działanie i skuteczność

Działanie antykoncepcyjne wkładki Mirena polega na miejscowym, codziennym uwalnianiu niewielkiej (ok. 20 mcg, mikrogramów), dawki lewonorgestrelu. Jego stężenie we krwi jest 5 razy niższe niż w czasie stosowania minipigułki oraz średnio około 20 razy niższe niż w czasie stosowania złożonych tabletek doustnych.

Mirena jest jednym z najdłużej działających (ok. 5 lat) i najskuteczniejszych hormonalnych środków antykoncepcyjnych (ryzyko nieplanowanego poczęcia wynosi ok. 0,14 ciąży na 100 kobiet stosujących tę metodę przez 1 rok).

Jak działa wkładka Mirena

Efektem działania wydzielanego miejscowo hormonu są:

• zmiany w śluzówce macicy, utrudniające zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej (widoczne w badaniu USG 3D)
• zagęszczenie śluzu w kanale szyjkowym, utrudniające przedostanie się plemników do macicy
• zmniejszenie ruchliwości plemników
• u niektórych kobiet zostaje także zahamowana owulacja

W wielu krajach wkładkę tę wykorzystuje się także w innych niż antykoncepcja celach - leczenie obfitego i bolesnego miesiączkowania (po roku stosowania czas krwawienia ulega skróceniu do 1-2 dni) oraz endometriozy (obecność błony śluzowej macicy poza macicą).

Aktualne badania kliniczne potwierdzają, że wkładki wewnątrzmaciczne uwalniające lewonorgestrel należą do najskuteczniejszych metod z grupy LARC (ang. long-acting reversible contraception), a ich skuteczność jest porównywalna lub wyższa niż w przypadku sterylizacji przy zachowaniu pełnej odwracalności.

Zakładanie i usuwanie wkładki Mirena

Założenie wkładki Mirena może być przeprowadzone tylko przez wykwalifikowanego lekarza. Przed zabiegiem należy przeprowadzić badania lekarskie, w tym badanie narządów miednicy mniejszej, badanie piersi i wymazu z szyjki macicy. Należy wykluczyć ciążę oraz choroby przenoszone drogą płciową. W ciągu 4-12 tygodni po założeniu systemu przeprowadzane jest badanie kontrolne, powtarzane następnie raz do roku.

Sam proces założenia wkładki jest błyskawiczny. Większość kobiet twierdzi, że zakładanie systemu wiąże się jedynie z niewielkim dyskomfortem. Jeżeli jest on większy istnieje możliwość zastosowania środków przeciwbólowych lub znieczulenia miejscowego. Po założeniu Mireny pacjentka może odczuwać skurcze macicy podobne do miesiączki, które powinny ustąpić po kliku godzinach.

Co po założeniu wkładki Mirena

W pierwszych miesiącach stosowania mogą występować nieregularne krwawienia lub plamienia, które zazwyczaj stopniowo ustępują. U części kobiet dochodzi do znacznego zmniejszenia krwawień miesiączkowych lub ich całkowitego zaniku, co jest efektem działania hormonu na endometrium i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia.

Usunięcie wkładki przeprowadza się najpóźniej po 5 latach od jej założenia w dowolnym dniu cyklu, najlepiej w czasie krwawienia miesiączkowego – nowa może zostać założona w trakcie tej samej wizyty. Jeśli system zostanie usunięty w środku cyklu, a pacjentka odbyła stosunek płciowy w ciągu tygodnia, istnieje możliwość zajścia w ciążę.

Przeciwwskazania i działania niepożądane Mirena

Przeciwwskazania do stosowania wkładki Mirena obejmują:

• ciąża,
• choroby wątroby,
• nowotwory zależne od hormonów,
• infekcje dróg rodnych,
• zaburzenia krzepnięcia,
• alergie lub nadwrażliwość na składniki wkładki,
• historia choroby zapalnej miednicy,
• ryzyko zakłóceń hormonalnych.

Jak każda metoda hormonalna, Mirena może wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak:

• bóle głowy,
• tkliwość piersi,
• zmiany nastroju,
• trądzik.

Objawy te najczęściej mają charakter przejściowy i ustępują po kilku miesiącach stosowania.

Mirena a Jaydess – porównanie wkładek hormonalnych

Porównując działanie wkładek antykoncepcyjnych Mireny i Jaydess, można zauważyć kilka istotnych różnic. Jaydess jest mniejsza od Mireny i zawiera niższą dawkę hormonów. Ma to znaczenie dla kobiet, które preferują mniejsze wkładki lub są wrażliwe na hormony. Jaydess jest przeznaczona do stosowania przez 3 lata, podczas gdy Mirena przez 5 lat. Ma to znaczenie w przypadku pacjentek, które preferują krótszy okres stosowania antykoncepcji. Zarówno Mirena, jak i Jaydess są skuteczne w zapobieganiu ciąży, ale nieznacznie różnią się wskaźnikami efektywności. Dla Mireny wynosi on 99,8% zaś dla Jaydess 99%.

W praktyce klinicznej wybór odpowiedniej wkładki zależy od indywidualnych potrzeb pacjentki, jej wieku, historii chorób oraz tolerancji na hormony. Lekarz pomaga dobrać optymalną metodę antykoncepcji, uwzględniając zarówno skuteczność, jak i komfort stosowania.