Kanał Nucka jako przyczyna przepukliny pachwinowej

Mianem przepukliny pachwinowej określa się stan, w którym dochodzi do patologicznego przemieszczenia się zawartości jamy brzusznej (najczęściej jelita lub sieci większej) przez osłabione miejsce w powłokach brzusznych, jakim jest kanał pachwinowy. Jest to najczęściej występujący rodzaj przepukliny, stanowiący około 70% wszystkich przypadków. Znacznie częściej, bo nawet 7-krotnie, dotyka mężczyzn, co wynika z różnic w budowie anatomicznej tej okolicy.

W większości przypadków powstaje ona po stronie prawej, co jest związane z późniejszym procesem zstępowania prawego jądra w życiu płodowym i nieco wolniejszym zarastaniem kanału pachwinowego po tej stronie.

Rodzaje, objawy i diagnostyka przepukliny pachwinowej

Biorąc pod uwagę mechanizm powstawania, wyróżnia się dwa główne rodzaje przepukliny pachwinowej:

• Przepuklina pachwinowa skośna (boczna): Jest częstsza, często wrodzona. Worek przepuklinowy wnika do kanału pachwinowego przez jego naturalny otwór (pierścień pachwinowy głęboki) i może schodzić aż do moszny u mężczyzn lub warg sromowych większych u kobiet.
• Przepuklina pachwinowa prosta (przyśrodkowa): Jest to przepuklina nabyta, wynikająca z osłabienia tylnej ściany kanału pachwinowego w tzw. trójkącie Hesselbacha. Worek przepuklinowy "wypycha" osłabioną ścianę brzucha i rzadko schodzi do moszny.

Głównym objawem jest miękkie, niebolesne lub lekko bolesne uwypuklenie w okolicy pachwiny, które pojawia się lub powiększa podczas kaszlu, wysiłku fizycznego czy parcia, a znika lub zmniejsza się w pozycji leżącej (tzw. przepuklina odprowadzalna). Z czasem może pojawić się uczucie ciągnięcia, dyskomfortu lub ból. Rozpoznanie jest zazwyczaj stawiane na podstawie badania fizykalnego. W przypadkach wątpliwych pomocne jest badanie USG, które pozwala na dokładną ocenę zawartości worka przepuklinowego.

Kanał Nucka i przepuklina u kobiet

U kobiet odpowiednikiem męskiego powrózka nasiennego jest więzadło obłe macicy, biegnące w kanale pachwinowym. Jego pozostałością z życia płodowego jest tzw. kanał Nucka. Jeśli kanał ten nie zarośnie prawidłowo, może stać się miejscem powstawania przepukliny pachwinowej, do której mogą przemieszczać się pętle jelitowe, a nawet jajnik. W niezarośniętym kanale Nucka może również gromadzić się płyn, tworząc tzw. wodniaka kanału Nucka, który objawia się jako torbielowaty guz w pachwinie.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Przepukliny powstają w miejscach naturalnie osłabionej oporności ściany brzucha. Do ich rozwoju przyczynia się wszystko, co powoduje wzrost ciśnienia wewnątrzbrzusznego.

Do najważniejszych czynników ryzyka należą:

• ciężki wysiłek fizyczny, zwłaszcza związany z podnoszeniem ciężarów,
• przewlekły, uporczywy kaszel (np. u palaczy, w przebiegu POChP),
• przewlekłe zaparcia i problemy z oddawaniem moczu (np. przy przeroście prostaty),
• otyłość,
• wcześniejsze operacje brzuszne,
• uwarunkowania genetyczne związane z osłabieniem tkanki łącznej.

W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia przepukliny pachwinowej zaleca się unikanie nadmiernego wysiłku, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, leczenie przewlekłego kaszlu i zaparć oraz rzucenie palenia.

Leczenie przepukliny pachwinowej i możliwe powikłania

Jedyną skuteczną metodą leczenia przepukliny pachwinowej jest operacja chirurgiczna. Stosowanie pasów przepuklinowych nie leczy problemu i jest jedynie rozwiązaniem tymczasowym dla pacjentów, którzy z różnych przyczyn nie mogą być operowani. Zwlekanie z operacją jest niebezpieczne, ponieważ grozi uwięźnięciem przepukliny.

Uwięźnięcie to stan nagły, w którym zawartość worka przepuklinowego (np. jelito) zostaje zakleszczona w wąskich wrotach przepukliny. Powoduje to silny ból, nudności, wymioty i zatrzymanie gazów i stolca. Brak dopływu krwi do uwięźniętego jelita prowadzi do jego martwicy i perforacji, co jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Wymaga to natychmiastowej operacji w trybie pilnym.

Nowoczesne metody operacyjne

Współczesna chirurgia oferuje dwie główne techniki operacyjne:

• Metody napięciowe (klasyczne): Polegają na zszyciu własnych tkanek pacjenta w celu wzmocnienia osłabionej ściany brzucha. Obecnie stosowane są rzadziej ze względu na większe napięcie tkanek i wyższe ryzyko nawrotu.
• Metody beznapięciowe: Są złotym standardem. Polegają na wzmocnieniu ściany brzucha za pomocą specjalnej, syntetycznej siatki. Zapewnia to znacznie mniejszy ból pooperacyjny, szybszy powrót do aktywności i radykalnie niższe ryzyko nawrotu przepukliny (poniżej 1%). Operację można przeprowadzić metodą "otwartą" (np. operacja Lichtensteina) lub laparoskopowo (TAPP, TEP), co dodatkowo skraca czas rekonwalescencji.

Wybór metody zależy od wielu czynników, m.in. rodzaju przepukliny, wieku i ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Chirurgiczne leczenie przepukliny pachwinowej jest zazwyczaj bardzo skuteczne i pozwala na pełne wyleczenie.