Objawy choroby De Quervaina

Zespół de Quervaina został zdefiniowany po raz pierwszy przez szwajcarskiego lekarza Fritza de Quervaina w 1895 r. Opisał on wówczas 5 przypadków zachorowań. Natomiast w 1912 r. opisał kolejnych 8 osób, u których wystąpiły te same objawy chorobowe. U podłoża zespołu de Quervaina leży stan zapalny pochewki ścięgnistej obejmującej ścięgna mięśnia prostownika krótkiego kciuka i mięśnia odwodziciela długiego kciuka. Bezpośrednią przyczyną stanu zapalnego jest zaburzenie pracy między pochewką a poruszającymi się wewnątrz niej ścięgnami mięśni prostownika krótkiego kciuka i odwodziciela długiego kciuka.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Zespół de Quervaina to schorzenie ścięgien, na które najczęściej chorują osoby wykonujące prace manualne, w których cyklicznie powtarzane są ruchy dłoni, takie jak chwytanie i odwodzenie. Narażone grupy zawodowe to np. muzycy, stolarze, rzeźnicy lub sportowcy grający w tenisa lub golfa. Wg badań dr K. Walker-Bone’a problem ten częściej dotyczy kobiet, bo ok. 1,3% populacji, niż mężczyzn, ok. 0,5%. Zaobserwowano również częstsze występowanie choroby u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

Typowe czynniki ryzyka zespołu de Quervaina:

• powtarzalne ruchy ręką i nadgarstkiem
• praca fizyczna z użyciem siły dłoni
• noszenie dziecka (u młodych mam)
• uprawianie sportów takich jak tenis, golf
• ciąża i karmienie piersią
• wiek 50–60 lat

Przyczynami zaburzenia między ścięgnami a pochewką są przeciążenia i mikrourazy struktury ścięgna, które zaczyna drażnić i wysuszać pochewkę ścięgnistą. Pojawia się stan zapalny oraz objawy bólowe, typowe dla zespołu de Quervaina.

Objawy choroby de Quervaina

Pierwszymi objawami zespołu de Quervaina są ból oraz tkliwość okolicy wyrostka rylcowatego kości promieniowej, czasem promieniujące do kciuka, nadgarstka, przedramienia, a nawet do ramienia. Ból nasila się przy palpacyjnym ucisku – szczególnie przy naciśnięciu nadgarstka ok. 1 cm nad wyrostkiem rylcowatym, na bocznej powierzchni kości promieniowej. Objawy pogarszają się przy odwiedzeniu ręki i kciuka. Niekiedy ból jest tak silny, że utrudnia wykonywanie podstawowych czynności manualnych.

Dodatkowym objawem może być obrzęk oraz wzrost temperatury tkanek, który powoduje powiększenie obrysu nasady przedramienia w okolicy wyrostka rylcowatego. To lokalne zapalenie może ograniczać funkcję ręki.

Ciągłe drażnienie ścięgna prowadzi do pogrubienia pochewki i zwężenia światła tunelu, co znacznie utrudnia poruszanie się ścięgna. Może dojść do objawu palca trzaskającego, czyli zablokowania ruchu kciuka przy nagłym przeskoku.

W niektórych przypadkach dochodzi do podrażnienia nerwu promieniowego, co skutkuje parestezjami, czyli uczuciem drętwienia lub mrowienia w okolicy kciuka i nadgarstka. Objawy neurologiczne nasilają się nocą lub przy przeciążeniu.

Rozpoznanie i badania diagnostyczne

Diagnoza zespołu de Quervaina opiera się na badaniu przedmiotowym oraz wywiadzie lekarskim. Jednym z głównych testów diagnostycznych jest test Finkelsteina, wprowadzony w 1930 r. przez lekarza o tym nazwisku. Test polega na schowaniu kciuka do wnętrza dłoni i objęciu go resztą palców. Następnie czynnie lub biernie nadgarstek jest odwodzony w kierunku łokciowym. Silny ból oznacza pozytywny wynik testu, czyli obecność stanu zapalnego. Drugim testem jest test Muckarda, kiedy pacjent łączy wszystkie wyprostowane palce i wykonuje zgięcie nadgarstka. Ostry ból świadczy o stanie zapalnym.

Diagnostyka obrazowa

W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie RTG, aby wykluczyć inne przyczyny bólu, takie jak złamania lub zwyrodnienia. Badanie RTG może ujawnić zmiany kostne, które są częstsze u osób starszych. USG to kolejne narzędzie diagnostyczne – umożliwia ocenę struktury ścięgna, jego pogrubienia i ewentualnego stanu zapalnego. Specjaliści potwierdzają skuteczność USG w ocenie zespołu de Quervaina.