Zabiegi in vitro nie zwiększają ryzyka raka piersi

Do rozwoju raka piersi przyczyniać się mogą mutacje (np. te dotyczące genu BRCA), ale i hormony. Pod uwagę w tym przypadku brane są głównie estrogeny, których nadmiar (związany np. ze stosowaniem środków antykoncepcyjnych) miałby zwiększać ryzyko rozwoju tego schorzenia.

Zabiegi in-vitro były uznawane za potencjalny czynnik zwiększający zagrożenie rakiem piersi właśnie ze względu na związane z nimi zmiany poziomu estrogenów (tj. przejściowe zmiany hormonalne wynikające ze stymulacji jajników). Prawdopodobnie – bazując na odkryciach holenderskich naukowców – można ten związek jednak wykluczyć.

Wyniki dużej holenderskiej kohorty z wieloletnią obserwacją nie wykazały istotnego statystycznie wzrostu ryzyka raka piersi po IVF w porównaniu z innymi metodami leczenia niepłodności ani z populacją ogólną.

Hormony i leczenie niepłodności a rak piersi

Leczenie niepłodności, w tym procedury zapłodnienia pozaustrojowego, wiąże się z czasowym zwiększeniem stężenia hormonów płciowych. Z tego powodu przez lata pojawiały się obawy, że takie interwencje mogą sprzyjać rozwojowi nowotworów hormonozależnych.

Aktualnie naukowcy wskazują jednak, że krótkotrwała stymulacja hormonalna stosowana w procedurach in-vitro różni się istotnie od wieloletniej ekspozycji na estrogeny, która uznawana jest za czynnik ryzyka raka piersi. Coraz więcej badań potwierdza bezpieczeństwo tych metod w długiej perspektywie.

Ryzyko raka piersi po zabiegach in-vitro

Zespół badaczy z Amsterdamu, pod kierownictwem Alexandry W. van den Belt-Dusebout, porównywał częstość występowania nowotworu piersi u pacjentek po zabiegu zapłodnienia pozaustrojowego oraz u tych kobiet, u których problemy z płodnością leczone były innymi sposobami.

Pacjentki znajdowały się pod obserwacją przez różny czas po zabiegu in-vitro, średnia wyniosła w tym przypadku 21 lat. Statystyk dokonano na podstawie danych, które zgromadzono od łącznie ponad 25 tysięcy pacjentek. Okazało się, że w ocenianej grupie na raka piersi zachorowało 3% pacjentek po przebyciu in-vitro oraz 2,9% tych, u których nie wykonywano zabiegu.

Dane z badania można podsumować w kilku kluczowych punktach:

Najważniejsze wnioski z obserwacji

• wieloletnia obserwacja pacjentek po procedurach in-vitro,
• brak istotnej statystycznie różnicy w zachorowalności na raka piersi,
• porównanie z innymi metodami leczenia niepłodności,
• porównanie wyników z populacją ogólną.

Tak niewielka różnica sprawia, że nie można jej uznać za statystycznie istotną. Wyniki te potwierdzają, że procedury  in-vitro nie zwiększają ryzyka rozwoju raka piersi w porównaniu z innymi formami leczenia niepłodności.

Indywidualna ocena ryzyka i aktualne zalecenia

Dostępne dane nie wskazują na związek między lekami stosowanymi w leczeniu niepłodności a rakiem piersi. W aktualnych badaniach zaznacza się, że każda pacjentka powinna być oceniana indywidualnie.

Szczególną uwagę zaleca się u kobiet z obciążonym wywiadem rodzinnym lub nosicielek mutacji genetycznych, takich jak BRCA1 i BRCA2. W takich przypadkach decyzje dotyczące leczenia niepłodności powinny być podejmowane po konsultacji z lekarzem specjalistą.

W praktyce klinicznej zaleca się skupienie na następujących działaniach:

Rekomendowane podejście do profilaktyki

• indywidualną ocenę ryzyka nowotworowego,
• uwzględnienie wywiadu rodzinnego i badań genetycznych,
• regularne badania kontrolne i profilaktyczne,
• konsultacje ze specjalistą przed rozpoczęciem leczenia niepłodności.

Aktualna wiedza naukowa pozwala uznać zabiegi in-vitro za bezpieczne pod względem ryzyka raka piersi. Pozostaje więc skupienie się na znanych czynnikach ryzyka nowotworu oraz na regularnej profilaktyce i badaniach kontrolnych, które odgrywają kluczową rolę we wczesnym wykrywaniu choroby.