Czym jest soczewka asferyczna z filtrem światła niebieskiego?
Soczewka asferyczna z filtrem światła niebieskiego jest soczewką jednoogniskową wszczepianą po operacji zaćmy, która łączy dwie ważne cechy: asferyczny kształt optyki oraz filtr ograniczający działanie światła z pasma niebieskiego. Taki implant zastępuje usuniętą soczewkę naturalną, ale nie przywraca akomodacji, dlatego po zabiegu zwykle nadal potrzebna jest korekcja okularowa do czytania.
Istotą tej soczewki nie jest wyłącznie sama obecność filtra. Równie ważny pozostaje jej profil asferyczny, czyli kształt zbliżony do naturalnej soczewki oka człowieka. Ma to znaczenie dla jakości obrazu, kontrastu widzenia i komfortu w trudniejszych warunkach oświetleniowych. W praktyce może to sprzyjać lepszemu widzeniu w słabym oświetleniu oraz mniejszym olśnieniom, na przykład podczas jazdy po zmroku lub przy świetle samochodów jadących z naprzeciwka.
Drugim ważnym elementem jest filtr światła niebieskiego. Jego obecność ma ograniczać ekspozycję siatkówki na światło z tego pasma i dlatego taki typ soczewki bywa wybierany z myślą o jej ochronie. Z tego powodu taki typ soczewki jest polecany zwłaszcza pacjentom ze zmianami zwyrodnieniowymi siatkówki.
Najważniejsze cechy tej soczewki to:
jednoogniskowy charakter,
potrzeba okularów do czytania po operacji,
asferyczny profil optyczny,
filtr światła niebieskiego,
nacisk na jakość obrazu i komfort widzenia w trudniejszym oświetleniu.
Dla kogo taka soczewka przy operacji zaćmy będzie odpowiednia?

Soczewka asferyczna z filtrem światła niebieskiego będzie odpowiednia przede wszystkim dla pacjentów, u których poza samym usunięciem zaćmy istotna jest dobra jakość obrazu oraz uwzględnienie ochronnej roli filtra światła niebieskiego. Taki implant poleca się osobom ze zmianami zwyrodnieniowymi siatkówki.
To także propozycja dla pacjentów aktywnych, zwłaszcza tych, którzy dużo funkcjonują w zmiennych warunkach oświetleniowych. Dotyczy to między innymi osób prowadzących samochód, szczególnie wtedy, gdy znaczenie ma komfort widzenia o zmierzchu, nocą albo przy oślepiającym świetle z zewnątrz.
Do grup, dla których taki typ soczewki może być szczególnie korzystny, należą:
pacjenci ze zmianami zwyrodnieniowymi siatkówki,
osoby aktywne na co dzień,
kierowcy,
osoby zwracające uwagę na jakość widzenia w słabym oświetleniu.
Trzeba jednak pamiętać, że ostateczny dobór soczewki zawsze powinien wynikać z kwalifikacji przedoperacyjnej. Znaczenie mają nie tylko oczekiwania pacjenta, ale także budowa oka, stan siatkówki i cele leczenia ustalone przed zabiegiem.
Kiedy wybiera się soczewkę z filtrem światła niebieskiego?
Soczewkę z filtrem światła niebieskiego wybiera się wtedy, gdy przy planowaniu operacji zaćmy bierze się pod uwagę nie tylko usunięcie zmętniałej soczewki, ale także cechy implantu istotne dla ochrony siatkówki i jakości widzenia po zabiegu. Taki typ soczewki poleca się zwłaszcza pacjentom ze zmianami zwyrodnieniowymi siatkówki.
Wybór tej soczewki może być również uzasadniony wtedy, gdy pacjentowi zależy na dobrej jakości obrazu w codziennym funkcjonowaniu oraz komforcie widzenia w trudniejszych warunkach oświetleniowych. Ma to znaczenie szczególnie u osób aktywnych i tych, które często prowadzą samochód.
Decyzja o zastosowaniu takiego implantu nie powinna jednak wynikać wyłącznie z ogólnej preferencji. Dobór soczewki odbywa się w trakcie kwalifikacji przedoperacyjnej.
Dobór soczewki powinien uwzględniać:
stan siatkówki,
oczekiwania pacjenta po zabiegu,
styl życia,
warunki, w których wzrok jest najczęściej wykorzystywany.
Jak działa soczewka asferyczna po operacji zaćmy?
Soczewka asferyczna po operacji zaćmy działa w taki sposób, aby ograniczać dodatnią aberrację sferyczną układu optycznego oka. Ma to znaczenie przede wszystkim dla jakości widzenia, zwłaszcza kontrastu obrazu i komfortu w słabszym oświetleniu. Soczewki asferyczne mogą przekładać się na lepsze widzenie kontrastowe i mniejsze olśnienia niż soczewki sferyczne, szczególnie wtedy, gdy warunki oświetleniowe są mniej korzystne. Jednocześnie ostrość widzenia w wysokim kontraście, na przykład podczas standardowego badania w gabinecie, może być podobna jak po wszczepieniu soczewki sferycznej.
Ważne jest również to, że sama asferyczność nie przywraca akomodacji. Oznacza to, że soczewka nie odzyskuje naturalnej zdolności oka do ostrego widzenia na różne odległości. Z tego powodu po operacji nadal może być potrzebna korekcja okularowa do bliży.
Nowoczesne soczewki wewnątrzgałkowe coraz częściej mają profil asferyczny dobrany do przeciętnej aberracji rogówki albo kompensujący jej właściwości. Taki dobór można indywidualizować na podstawie pomiarów wykonanych przed zabiegiem.
Przy doborze profilu asferycznego uwzględnia się między innymi:
wielkość źrenicy,
aberracje rogówki,
styl życia pacjenta,
oczekiwania dotyczące jakości widzenia,
potrzeby osób prowadzących pojazdy nocą.
Jakie zalety ma soczewka asferyczna z filtrem światła niebieskiego?

Zaletą soczewki asferycznej z filtrem światła niebieskiego jest połączenie cech optycznych wpływających na jakość widzenia z obecnością filtra stosowanego z myślą o ochronie siatkówki. Taki implant nie tylko zastępuje usuniętą soczewkę naturalną, ale też wnosi określone właściwości ważne dla codziennego funkcjonowania po operacji.
Jedną z najważniejszych korzyści jest jakość obrazu. Asferyczny profil soczewki ma znaczenie dla kontrastu widzenia oraz ograniczania olśnień, szczególnie w warunkach słabego oświetlenia. Dlatego taki typ implantu może sprzyjać lepszemu komfortowi widzenia w nocy, o zmierzchu i w sytuacjach nagłego oświetlenia.
Drugą istotną cechą jest filtr światła niebieskiego – element chroniący siatkówkę przed szkodliwym działaniem światła z tego pasma. Z tego powodu taki implant jest szczególnie polecany osobom ze zmianami zwyrodnieniowymi siatkówki.
Do najważniejszych zalet tej soczewki należą:
jednoogniskowa, przewidywalna optyka,
asferyczny profil optyczny ograniczający dodatnią aberrację sferyczną,
dobra jakość obrazu,
lepszy komfort widzenia w trudniejszym oświetleniu,
filtr światła niebieskiego,
szczególne znaczenie u pacjentów z AMD i innych osób ze zmianami siatkówki,
przydatność dla osób aktywnych i kierowców.
Na czym polega operacja zaćmy z soczewką asferyczną z filtrem światła niebieskiego?
Operacja zaćmy z soczewką asferyczną z filtrem światła niebieskiego polega na usunięciu zmętniałej soczewki naturalnej i zastąpieniu jej odpowiednio dobranym implantem wewnątrzgałkowym. Sam przebieg zabiegu nie różni się zasadniczo od innych operacji zaćmy metodą fakoemulsyfikacji – różnica dotyczy przede wszystkim rodzaju wszczepianej soczewki.
Pierwszym etapem jest usunięcie zniszczonej soczewki oka. Najczęściej wykonuje się to metodą fakoemulsyfikacji, czyli z użyciem ultradźwięków, które rozdrabniają zmętniałą soczewkę, a następnie umożliwiają jej usunięcie. Po tym etapie lekarz wszczepia implant mający przejąć jej funkcję optyczną.
Najważniejsze elementy zabiegu to:
usunięcie zmętniałej soczewki naturalnej,
fakoemulsyfikacja z użyciem ultradźwięków,
wszczepienie dobranej soczewki wewnątrzgałkowej,
znieczulenie miejscowe,
krótki czas trwania zabiegu, zwykle około 20–30 minut.
Po operacji większość pacjentów wraca do domu tego samego dnia. W pierwszych dniach po zabiegu stosuje się krople przeciwzapalne i przeciwbakteryjne zgodnie z zaleceniami lekarza, a poprawa widzenia zwykle pojawia się szybko, choć pełna stabilizacja refrakcji i jakości widzenia może zająć kilka tygodni.
Jakie badania wykonuje się przed zabiegiem? Jak się przygotować?

Przed zabiegiem wykonuje się badania kwalifikacyjne, które mają potwierdzić rozpoznanie zaćmy, ocenić stan oka i umożliwić dobór odpowiedniej soczewki. To ważny etap, ponieważ skuteczność leczenia zależy nie tylko od samej operacji, ale także od prawidłowego przygotowania.
Podstawą jest konsultacja okulistyczna, podczas której lekarz ocenia stan zdrowia pacjenta i sprawdza, czy nie występują czynniki utrudniające albo wykluczające zabieg. Konieczne są również badania pozwalające określić stopień zmętnienia soczewki i zaawansowanie choroby.
Na kilka dni przed operacją nie powinno się samodzielnie zmieniać dawkowania leków przyjmowanych na stałe. W dniu zabiegu zaleca się lekki posiłek i wygodny ubiór, który nie będzie krępował ruchów. Dobrze jest również przyjść z osobą towarzyszącą, która pomoże bezpośrednio po zabiegu.
Przygotowanie do operacji obejmuje zwykle:
wizytę kwalifikacyjną,
ocenę stanu zdrowia i oka,
badania diagnostyczne związane z zaćmą,
ustalenie rodzaju soczewki,
przestrzeganie zaleceń przedoperacyjnych dotyczących leków, jedzenia i organizacji dnia zabiegu.
Jak wygląda rekonwalescencja po operacji zaćmy? Jakie są zalecenia?
Rekonwalescencja po operacji zaćmy zwykle przebiega dość szybko, ale pełna stabilizacja widzenia wymaga czasu i przestrzegania zaleceń pooperacyjnych. Choć sam zabieg jest krótki i małoinwazyjny, operowane oko przez pewien okres pozostaje wrażliwe i potrzebuje ochrony.
Bezpośrednio po operacji trzeba stosować zalecone krople do oczu, które wspierają gojenie i ograniczają ryzyko stanu zapalnego. W pierwszych dniach należy też unikać pocierania oka, zabrudzenia operowanej okolicy i większego wysiłku fizycznego. Kluczowa jest także ochrona przed silnym światłem – zaleca się noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem, także w pochmurne dni.
Najważniejsze zalecenia po zabiegu obejmują:
regularne stosowanie przepisanych kropli,
niepocieranie operowanego oka przez około 2–3 tygodnie,
unikanie intensywnego wysiłku fizycznego,
ochronę oka przed zabrudzeniem,
ograniczenie ekspozycji na ostre światło,
noszenie okularów przeciwsłonecznych z filtrem.
Poprawa widzenia zwykle pojawia się szybko, ale pełna stabilizacja refrakcji i jakości obrazu może zająć kilka tygodni. Powrót do całkowicie normalnego trybu życia sprzed operacji następuje zwykle po około 8 tygodniach.
Jakie powikłania mogą wystąpić po zabiegu?
Po zabiegu mogą wystąpić powikłania, choć fakoemulsyfikacja jest uznawana za procedurę bezpieczną i obarczoną niskim ryzykiem działań niepożądanych. Dotyczą one niewielkiego odsetka pacjentów.
Do możliwych powikłań po operacji zaćmy należą między innymi:
zakażenie wewnątrzgałkowe,
obrzęk plamki,
wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego,
odwarstwienie siatkówki,
dysfotopsje.
Szczególne znaczenie ma odwarstwienie siatkówki u osób z dużą krótkowzrocznością, ponieważ w tej grupie ryzyko może być większe. Trzeba też pamiętać, że niektóre dolegliwości pooperacyjne nie muszą oznaczać ciężkiego powikłania, ale wymagają obserwacji i kontroli lekarskiej.
Jakie są przeciwwskazania do wszczepienia takiej soczewki?

Przeciwwskazania do wszczepienia takiej soczewki należy rozpatrywać łącznie z przeciwwskazaniami do samej operacji zaćmy. Ostateczna kwalifikacja zależy od oceny okulistycznej, stanu ogólnego pacjenta i bezpieczeństwa planowanego zabiegu.
Do głównych przeciwwskazań do fakoemulsyfikacji zalicza się:
stan zapalny oka,
zaburzenia krzepliwości krwi,
choroby zakaźne,
świeżo przebyty udar,
świeżo przebyty zawał serca.
Oznacza to, że przed wszczepieniem soczewki asferycznej z filtrem światła niebieskiego lekarz musi najpierw ocenić, czy operacja może zostać bezpiecznie przeprowadzona. Dopiero po tym etapie można podejmować decyzję o rodzaju implantu.
Ile kosztuje operacja zaćmy z soczewką asferyczną z filtrem światła niebieskiego?
Koszt operacji zaćmy z soczewką asferyczną z filtrem światła niebieskiego zależy od placówki i zakresu całego leczenia. Średnia cena wynosi około 4483 zł, najniższe podawane kwoty zaczynają się od około 2800 zł, a najwyższe sięgają około 10 000 zł.
Na ostateczny koszt mogą wpływać między innymi:
rodzaj zastosowanej soczewki,
zakres badań przedoperacyjnych,
kwalifikacja do zabiegu,
opieka pooperacyjna,
liczba wizyt kontrolnych.
Przy porównywaniu ofert dobrze sprawdzić, czy podana cena obejmuje tylko sam zabieg, czy także badania, wizyty kontrolne i opiekę po operacji.
FAQ - czyli najczęściej zadawane pytania na temat Operacji zaćmy metodą fakoemulsyfikacji z wszczepieniem soczewki asferycznej z filtrem światła niebieskiego
Czy soczewka asferyczna z filtrem światła niebieskiego jest refundowana przez NFZ?
W większości przypadków refundacja NFZ obejmuje podstawowe soczewki, a dodatkowe funkcje, takie jak filtr światła niebieskiego, mogą wymagać dopłaty.
Jak długo trwa operacja zaćmy metodą fakoemulsyfikacji?
Zabieg trwa zwykle około 20–30 minut i często wykonywany jest ambulatoryjnie.
Kiedy nie warto decydować się na wszczepienie soczewki asferycznej z filtrem światła niebieskiego?
Jeśli pacjent nie ma problemów z jakością widzenia w słabym oświetleniu lub nie ma ryzyka zmian zwyrodnieniowych siatkówki, można rozważyć inne opcje.
Dlaczego warto rozważyć soczewkę z filtrem światła niebieskiego przy zmianach zwyrodnieniowych siatkówki?
Filtr światła niebieskiego pomaga chronić siatkówkę, co jest szczególnie ważne przy obecności takich zmian.
Czy po operacji zaćmy nadal będę potrzebować okularów?
Tak, po zabiegu często potrzebne są okulary do czytania, ponieważ soczewka nie przywraca zdolności akomodacji.
Czy soczewka z filtrem światła niebieskiego wpływa na postrzeganie kolorów?
Filtry światła niebieskiego są zaprojektowane tak, aby minimalizować wpływ na postrzeganie kolorów, zachowując naturalność obrazu.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Operacja zaćmy metodą fakoemulsyfikacji z wszczepieniem soczewki asferycznej z filtrem światła niebieskiego" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (16:30 minuty)
Źródła:
- Blackmore-Wright S., Eperjesi F., "Blue-light filtering intraocular lenses", European Ophthalmic Review, 104–107, 2012
- Deshpande R. i in., "Effects on ocular aberration and contrast sensitivity after implantation of spherical and aspherical monofocal intraocular lens - A comparative study", Indian Journal of Ophthalmology, 70(8), 2022
- Downie L.E., Busija L., Keller P.R., "Blue-light filtering intraocular lenses (IOLs) for protecting macular health", The Cochrane database of systematic reviews, 2018
- Downie L.E., Wormald R., Evans J. i in., "Analysis of a Systematic Review About Blue Light–Filtering Intraocular Lenses for Retinal Protection", JAMA ophthalmology, 694–697, 2019
- Kanclerz P., Toto F., Grzybowski A., Alio J.L., "Extended Depth-of-Field Intraocular Lenses", Asia Pac J Ophthalmol (Phila)., 9(3), 194–202, 2020

5.0/5 (opinie 2)