Pod anglojęzycznym skrótem PRP (Platelet Rich Plasma) kryją się preparaty osocza bogatopłytkowego – koncentratu płytek krwi w niewielkiej objętości osocza, pozyskanego metodą odwirowania w specjalnej wirówce laboratoryjnej. Terapia autologiczna (autologic therapy) oznacza, że preparat pochodzi z własnej krwi pacjenta, co eliminuje ryzyko jego odrzucenia przez układ odpornościowy organizmu.
Prawidłowo pobrana i odwirowana krew oraz profesjonalnie wykonany zabieg nie niosą ze sobą istotnego ryzyka powikłań. Osocze bogatopłytkowe nie jest źródłem zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby, HIV ani innymi chorobami przenoszonymi przez krew.
W ostatnich latach terapia PRP pozostaje przedmiotem intensywnych badań klinicznych, a jej zastosowania są systematycznie doprecyzowywane w zaleceniach towarzystw naukowych. Współczesne protokoły kładą nacisk na standaryzację sposobu pobrania krwi, przygotowania preparatu oraz techniki podania, ponieważ parametry te mają istotny wpływ na skuteczność leczenia.
Osocze bogatopłytkowe PRP – skład i działanie
Najważniejszym elementem osocza bogatopłytkowego jest wysoka zawartość czynników wzrostu (m.in. PDGF, TGF-β1, TGF-β2, VEGF oraz EGF) oraz białek strukturalnych, takich jak fibryna, fibronektyna i witronectyna. Substancje te odgrywają kluczową rolę w procesach naprawczych organizmu, wpływając na regenerację tkanek, angiogenezę oraz komunikację międzykomórkową.
Aktywacja terapii komórkowej poprzez wstrzyknięcie preparatu PRP inicjuje lokalny napływ komórek macierzystych oraz nasilenie procesów odbudowy w miejscu podania. Efektem jest przyspieszona regeneracja tkanek, poprawa ich struktury oraz funkcji, co ma znaczenie zarówno w leczeniu urazów, jak i w procedurach estetycznych.
Mechanizm działania osocza bogatopłytkowego PRP można w uproszczeniu przedstawić następująco:
- stymulacja proliferacji i różnicowania keratynocytów naskórka,
- aktywacja fibroblastów odpowiedzialnych za syntezę kolagenu i elastyny,
- pobudzanie angiogenezy i poprawa mikrokrążenia,
- działanie antyoksydacyjne poprzez neutralizację wolnych rodników,
- aktywacja komórek macierzystych zdolnych do różnicowania w wyspecjalizowane komórki,
- inicjowanie procesów regeneracyjnych podobnych do fizjologicznego gojenia ran.
Zastosowanie terapii PRP w medycynie zabiegowej
Działanie osocza bogatopłytkowego PRP jest znane i wykorzystywane w medycynie od ponad 30 lat. W ortopedii terapia autologiczna PRP znajduje zastosowanie w leczeniu urazów kości, stawów, więzadeł i ścięgien, a także jako wsparcie rekonwalescencji po zabiegach operacyjnych.
W chirurgii PRP stosuje się m.in. w leczeniu trudno gojących się ran oraz oparzeń tkanek miękkich. Czynniki wzrostu zawarte w preparacie inicjują i podtrzymują naturalne procesy naprawcze organizmu, co może skracać czas rekonwalescencji i poprawiać jakość regenerowanej tkanki.
Stosowanie osocza bogatopłytkowego PRP pozwla uzyskać m.in.:
- szybsze gojenie i przebudowę tkanek,
- zmniejszenie ryzyka powikłań pooperacyjnych,
- redukcję blizn,
- łagodniejsze dolegliwości bólowe po zabiegu.
PRP w dermatologii i medycynie estetycznej
W dermatologii i medycynie estetycznej autologiczna terapia osoczem bogatopłytkowym jest stosowana u pacjentów wymagających rewitalizacji skóry twarzy, szyi, dekoltu lub dłoni, a także korekcji zmarszczek i fałdów skórnych. Preparaty PRP mogą wspomagać regenerację skóry po zabiegach chirurgicznych i laserowych.
Osocze bogatopłytkowe bywa również wybierane przez osoby poszukujące metod opartych na naturalnych, biokompatybilnych substancjach. Aktualne doniesienia naukowe wskazują, że efekty terapii mają charakter stopniowy i zależą od indywidualnych predyspozycji pacjenta oraz liczby wykonanych zabiegów.
Najczęstsze wskazania do zastosowania PRP w medycynie estetycznej obejmują:
- poprawę objętości i konturu wybranych partii twarzy,
- redukcję zmarszczek mimicznych i oznak starzenia skóry,
- poprawę jakości skóry szyi, dekoltu i dłoni,
- terapię blizn potrądzikowych,
- wspomaganie leczenia łysienia androgenowego.
Bezpieczeństwo i skuteczność terapii PRP
PRP jest uznawane za metodę o wysokim profilu bezpieczeństwa, ponieważ wykorzystuje materiał autologiczny. Skuteczność terapii zależy jednak od wielu czynników, takich jak jakość preparatu, technika podania oraz ogólny stan zdrowia pacjenta.
Efekty kliniczne pojawiają się zazwyczaj stopniowo i mogą wymagać serii zabiegów. Współczesne badania koncentrują się na porównywaniu różnych typów PRP (np. leukocytarnego i bezleukocytarnego) oraz na łączeniu osocza bogatopłytkowego z innymi metodami regeneracyjnymi, co pozwala lepiej dopasować terapię do konkretnych wskazań i zwiększyć przewidywalność rezultatów.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Autologic Therapy PRP - co to jest" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (07:02 minuty)
Źródła:
- Zifeng Ye, Yiwei Yuan, Gaoyan Kuang, i in., "Platelet-rich plasma and corticosteroid injection for tendinopathy: a systematic review and meta-analysis", BMC musculoskeletal disorders, 2025
- Joshua Asubiaro, Felix Avajah, "Platelet-Rich Plasma in Aesthetic Dermatology: Current Evidence and Future Directions", Curēus, 2024
- Gregory T. Gallanis, Ghada M. Sharif, Marcel O. Schmidt, i in., "Stromal Senescence following Treatment with the CDK4/6 Inhibitor Palbociclib Alters the Lung Metastatic Niche and Increases Metastasis of Drug-Resistant Mammary Cancer Cells", Cancers, 2023
-
4.3/5 (opinie 9)