Ból kolana — leczenie zachowawcze i profilaktyka
Najpowszechniejszymi schorzeniami stawu kolanowego są:
- przeciążenia
- zerwane więzadła krzyżowe
- rozerwania i pęknięcia łąkotek
- chondromalacja i ubytki chrząstki
Wszystkie te zaburzenia, jeśli nie zostaną na czas zdiagnozowane i leczone, w końcu doprowadzą do nieodwracalnych zmian zwyrodnieniowych w kolanie. Jeśli uszkodzenia w kolanie nie są duże, czasami wystarczy odpoczynek, a następnie wprowadzenie odpowiednich ćwiczeń wzmacniających siłę mięśniową, stabilność i propriocepcję (czucie głębokie).
Można wprowadzić do diety niewielkie zmiany. Warto spożywać produkty zawierające kolagen (np. zimne nóżki, zupy z kurzych łapek) oraz zażywać suplementy diety w postaci tabletek lub proszku, zawierające siarczan glukozaminy lub chondroityny, kwas hialuronowy czy hydrolizowany kolagen typu II.
Czasami lekarze dodatkowo stosują tzw. wiskosuplementację, polegającą na podaniu metodą iniekcji bezpośrednio do kolana stężonego kwasu hialuronowego, który poprawia jakość płynu stawowego i „naoliwia” wnętrze stawu, co zmniejsza tarcie i stan zapalny oraz spowalnia proces zwyrodnieniowy.
Terapia komórkami macierzystymi kolana — na czym polega?
Od niedawna w świecie medycyny zaczęto stosować komórki macierzyste, tzw. Stem Cells (SC), które pobierane są ze szpiku kostnego, z krwi pępowinowej lub obwodowej. Ich nadrzędną cechą jest zdolność dzielenia się, różnicowania i specjalizacji w kierunku typu komórek, które je otaczają. W ortopedii duże nadzieje wiąże się z komórkami mezenchymalnymi (MSC), jedną z odmian komórek macierzystych.
W praktyce wiele procedur nie polega na podaniu „czystych” komórek macierzystych, ale koncentratów złożonych z różnych typów komórek i mediatorów. Są relatywnie łatwo dostępne, a preparaty autologiczne zmniejszają ryzyko reakcji immunologicznych.
Komórki macierzyste kolana – rodzaje i źródła
W praktyce klinicznej dotyczącej stawu kolanowego zwykle wykorzystuje się autologiczne komórki/stromalne mezenchymalne (MSC) pozyskiwane z:
- szpiku kostnego– w formie zagęszczonego koncentratu (BMAC), zawierającego mieszaninę komórek oraz czynników bioaktywnych;
- tkanki tłuszczowej– jako frakcję stromalno‑naczyniową (SVF), również będącą mieszaniną komórek i składników towarzyszących.
Preparaty allogeniczne
Sporadycznie rozważa się preparaty allogeniczne (np. z tkanek okołoporodowych), jednak ich zastosowanie wiąże się z dodatkowymi uwarunkowaniami prawnymi i kontrolą jakości.
Mechanizm działania MSC w stawie kolanowym
Współczesne badania podkreślają, że ich głównym działaniem jest modulacja stanu zapalnego i wsparcie procesów naprawczych (działanie parakrynne), a nie wyłącznie bezpośrednie przekształcanie się w dojrzałą chrząstkę szklistą.
Skuteczność, ograniczenia i koszty terapii komórkowej:
- brak standaryzacji preparatów i dawek,
- duża zmienność jakości między ośrodkami,
- niejednoznaczne wyniki badań,
- wyższe koszty i najczęściej brak refundacji,
- konieczność rzetelnego poinformowania pacjenta o charakterze procedury.
Bezpieczeństwo, przeciwwskazania i aspekty prawne
Możliwe działania niepożądane:
- ból,
- obrzęk lub krwiak w miejscu pobrania i iniekcji,
- przejściowe nasilenie dolegliwości po podaniu do stawu,
- rzadziej zakażenie,
- w przypadku preparatów nieautologicznych – potencjalne reakcje immunologiczne.
Przed kwalifikacją należy wziąć pod uwagę choroby współistniejące i potencjalne przeciwwskazania (np. aktywne zakażenia czy zaburzenia krzepnięcia) oraz omówić z pacjentem realistyczne oczekiwania co do skuteczności terapii.
Regeneracja chrząstki kolana komórkami macierzystymi
Krew najczęściej pobierana jest ze szpiku kostnego lub z talerza biodrowego, a następnie odwirowywana. Po tym zabiegu pozostaje kilka mililitrów płynu zawierającego komórki multipotencjalne, które przy użyciu metody AMIC (ang. Autologous Matrix Induced Chondrogenesis) umieszczane są na specjalnej kolagenowej błonie, zwanej Chondro-Gide.
Następnie macierz ta umieszczana jest w miejscu ubytku chrząstki w kolanie. Komórki macierzyste mogą wspierać wypełnienie ubytku i przebudowę tkanki, jednak powstająca tkanka bywa różna (często włóknisto‑chrzęstna), a efekt zależy od wielu czynników, takich jak wielkość ubytku, oś kończyny, wiek i aktywność pacjenta.
Nowe kierunki i inżynieria tkankowa
Jednym z najnowszych odkryć w badaniach nad terapiami regeneracyjnymi jest możliwość łączenia terapii komórkami macierzystymi z biologicznie aktywnymi cząsteczkami, takimi jak czynniki wzrostu lub inżynieria tkankowa. Rozwiązania te pozostają jednak głównie w obszarze badań i nie stanowią standardu postępowania klinicznego.
Skuteczność i dowody naukowe
W przypadku ogniskowych ubytków chrząstki wyniki badań są zróżnicowane. Część prac wskazuje na poprawę bólu i funkcji po procedurach takich jak AMIC wspieranych komórkami/stężonymi koncentratami komórkowymi, ale długoterminowa jakość nowej chrząstki oraz przewaga nad innymi metodami (np. mikrozłamania, przeszczepy chrząstki) nie są jednoznacznie potwierdzone i wymagają dalszych badań.
Uszkodzenia łąkotki — leczenie komórkami macierzystymi
Do niedawna przyjmowano, że każde uszkodzenie łąkotki można usunąć, nawet jeśli konieczna była całkowita meniscektomia. Obecnie ortopedzi, wiedząc, że łąkotka jest bardzo ważnym elementem stawu, starają się ją ratować. Najczęstszą metodą leczenia rozerwania jest jej zszycie przy użyciu nici kolagenowych.
Niektórzy lekarze wprowadzają nici, które wcześniej zostały namoczone w płynie zawierającym komórki macierzyste pacjenta. Zauważono, że znacznie przyspiesza to okres rekonwalescencji.
Inną metodą jest artroskopowe pozszywanie, a następnie owinięcie substancji białej łąkotki specjalną membraną kolagenową. Następnie wstrzykuje się w nią pobrane wcześniej z kości komórki macierzyste. Według ortopedy, dr Tomasza Piontka z Poznania, proces przekształcania się komórek w łąkotkę trwa ok. 3 miesięcy, ale pacjent może wrócić do aktywności ruchowej już po miesiącu. Metoda ta pomogła ponad 90 proc. jego pacjentów. Technika zabiegowa nie jest droga i obejmuje ją punktacja NFZ.
Komórki macierzyste w chorobie zwyrodnieniowej kolana
Zmiany zwyrodnieniowe to proces stopniowego niszczenia chrząstki stawowej w kolanie, spowodowany stanem zapalnym wywołanym urazem lub przeciążeniem (np. nadwagą). Istnieją dwie metody leczenia tych zmian komórkami macierzystymi.
Pierwsza to podanie komórek w miejsce uszkodzenia stawu w trakcie zabiegu artroskopowego. Drugim sposobem jest podanie do kolana zastrzyku z komórkami macierzystymi, które wypełniają wnętrze stawu, aktywując czynniki fizjologiczne o działaniu przeciwzapalnym i wspomagającym gojenie uszkodzonej tkanki.
Wyniki części badań, w tym publikowanych w recenzowanych czasopismach ortopedycznych, sugerują, że podanie komórek/stężonych koncentratów komórkowych może przynieść krótkoterminową poprawę bólu i funkcji u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową kolana. Jednocześnie dane są heterogeniczne, a wpływ na trwałą odbudowę chrząstki i wyniki długoterminowe pozostaje niepewny, dlatego ta metoda leczenia wymaga dalszych badań.
Rehabilitacja po podaniu komórek macierzystych do kolana
Rehabilitacja po podaniu komórek macierzystych do kolana jest ważnym elementem procesu leczenia, ponieważ pomaga w maksymalizacji korzyści wynikających z terapii komórkowej. Ma ona na celu przywrócenie ruchomości i siły stawu kolanowego, a także zmniejszenie bólu w kolanie i zapobieganie powtórnym urazom.
W pierwszych dniach po zabiegu pacjenci powinni ograniczyć aktywność fizyczną i unikać obciążania uszkodzonego kolana. Następnie, w zależności od stopnia uszkodzenia kolana i procesu gojenia, fizjoterapeuci mogą zalecić różne ćwiczenia i techniki rehabilitacyjne.
Wczesna rehabilitacja kolana po podaniu komórek macierzystych zazwyczaj obejmuje ćwiczenia zakresu ruchu, ćwiczenia siłowe i ćwiczenia równoważne. Ćwiczenia te pomagają w przywracaniu elastyczności i ruchomości stawu kolanowego, a także wzmocnieniu mięśni wokół stawu.
Późniejsza rehabilitacja po podaniu komórek macierzystych do kolana może obejmować bardziej zaawansowane ćwiczenia, takie jak ćwiczenia plyometryczne, które pomagają w poprawie koordynacji i siły mięśniowej. Ponadto fizjoterapeuci mogą zalecić noszenie ortezy lub stabilizatora stawu kolanowego, aby zwiększyć stabilność i zapobiec dalszym urazom.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Komórki macierzyste w leczeniu stawu kolanowego" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (11:26 minuty)
Źródła:
- Craig Tifford, "Can Stem Cell Therapy Repair Damaged Knees?" (www.healthline.com), Healthline, 2020
- Cade Hildreth, "Stem Cell Therapy For Knees" (bioinformant.com), https://bioinformant.com/, 2023
- DANIEL E. MURPHY, "Stem Cell Therapy for Knee Pain: What Patients Should Know" (www.floridamedicalclinic.com), Florida Medical Clinic, 2020
- Kristin Uth and Dimitar Trifonov, "Stem cell application for osteoarthritis in the knee joint: A minireview" (www.ncbi.nlm.nih.gov), National Library of Medicine, 2014
- Gaurav Goswami, "Stem Cell Therapy for Arthritis" (www.arthritis-health.com), https://www.arthritis-health.com/
- Janine McKay,a, Kristian Frantzen, Neeltje Vercruyssen i inni, "Rehabilitation following regenerative medicine treatment for knee osteoarthritis-current concept review" (www.ncbi.nlm.nih.gov), 2019
Witam jestem po trzecim zastrzyku z krwi (komórek macierzystych) jest poprawa ,stwierdzono u mnie Artroze kolana prawego. Za zabiegi zapłacił fundusz.
Witam serdecznie! Przeczytałam komentarz basiap i jestem bardzo zainteresowana szczegółami,mam to samo schorzenie,jestem po zastrzykach z kwasu hialuronowego,które działaly pół roku.Proszę o kontakt.Krystyna
Proszę mi napisac jak załapał się Pan na ten zastrzyk z funduszu i gdzie był robiony. Z góry dziękuję
Poszłam na wizytę do ortopedy ,który skierował mnie na zastrzyki z krwi . Zastrzyki wykonane były w szpitalu.
Witam. Od kilku lat zmagam się z tą samą jednostką chorobową. Jestem młodą osobą.Stosowałam wiele metod jednak bezskutecznie. Czy mogę uzyskać od Pani informację w jakim ośrodku były podawane komórki na nfz i ewentualnie nazwisko lekarza u którego pani się leczy. Pozdrawiam
Witam, dostałam skierowanie od lekarza rodzinnego do ortopedy. Lekarz zrobił prześwietlenie i okazało że czeka mnie operacja bo na zastrzyki z kwasu już za późno . Ale możemy spróbować zastrzyków z krwi i uprzedził żeby nie spodziewać się cudów ale mogą pomóc . Zdecydowałam się na zastrzyki bo przecież zoperować można później po wykorzystaniu innych możliwości. Na obecną chwilę jest troszeczkę lepiej ,ale to trzeba poczekać na ostateczny rezultat. Zastrzyki miałam podane w szpitalu. Życzę zdrówka.
Dr Kamiński lub dr Zawadzki ze szpitala Grucy w Otwocku, terapia komórkami macierzystymi na NFZ
Witam , w czrewcu 2016 miałam robioną artroskopię stawu kolanowego, uszkodzona łąkotka i zwyrodnienia ,odleżyny IV stopnia, proponują mi komórki macierzyste ,ale za pieniądze.(: . a ja jestem na emeryturze .Jeśli jest możliwe gdzieś zrobić komórki macierzyste na Fundusz , to bardzo proszę o kontakt i drogę jaką się mam poruszać. Pozdrawiam Ania.
gdzie był robiony zabieg
Witam Czy można prosić o namiary gdzie Pani wykonywała zabieg na nf
Witam, Jestem kolejną osobą, która się naprzykrza, ale czy mogę prosić o namiary na lekarza. Sprawa bardzo pilna. Z góry dziękuję
witam ja też mam te chorobe prosze mi napisac w ktorym szpitalu pani miala ten zabieg na fundusz bardzo prosze
Jak Pani to zrobiła ze zapłacił fundusz?!?!?!
NFZ przecież prawdziwych komórek macierzystych nie refunduje! Chyba mówicie o jakis innych metodach np prp a to zupełnie coś innego.
Jak można załatwić refundacje z NFZ na zastrzyk z komórek macierzystych - mam pękniętą łękotkę szczelina 12 mm. Prywatnie jeden zastrzyk 250,00 zł - czy takie zastrzyki pomogą ?
250 zl za komorki macierzyste? To nie możliwe.bto jak za darmo. Mam chore oba kolana (gonartroza 4 stopnia, niestabilne rzepki). W cenach zorientowałam sie juz chyba wszędzie. Zabieg wstrzykniecia komorek macierzystych kosztuje od 4500zl nawet do 15 tys. Plus koszt ich pobrania, tez liczony w tysiacach. 250 to moze kosztowac kwas hialuronowy. Polecane sa tez wstrzykniecia z osocza bogatoplytkowego z krwi pacjenta. Tu koszt bardziej przystępny kolo 800-1200zl.
Komórki macierzyste nie są refundowane...chyba, że zabieg połączony jest z inną, refundowaną procedurą (tylko kilka miejsc w Polsce z tego co wiem, ale zaznaczam, że mogę się mylić). Pani Basia zapewne pomyliła komórki macierzyste z osoczem bogatopłytkowym (PRP), które pozyskuje się właśnie z krwi. Padają tu pytania czy warto zainwestować w komórki kilka-kilkanaście tys zł. Pytania tego typu nic nie wnoszą jak i próba odpowiedzi na nie ponieważ każdy organizm jest inny i jest kwestią indywidualną czy zabieg poskutkuje czy też nie. Ostatnimi czasy stwierdzono u mnie chondro obydwu kolan i niedługo po tym poddałem się zabiegowi podania komórek macierzystych pozyskanych z tkanki tłuszczowej (w wybranej przeze mnie klinice 9500 zł + dochodzą koszty wizyt, badań więc trzeba liczyć w sumie ok 11 tys zł). Teraz z utęsknieniem czekam na pozytywne efekty. Nie szukajcie odpowiedzi czy warto tylko po prostu zdobądźcie pieniądze i to zróbcie. Przynajmniej dacie sobie szanse, bo bez tego nic nie pomoże tylko stan będzie się pogarszał jak u mnie. Sam zabieg, o ile wykonany poprawnie nie jest specjalnie poważny, szybko dochodzi się do optymalnego stanu. Pozdrawiam
a czy ktoś leczył pęknięcie łękotki przyśrodkowej - szczelina 12 mm zastrzykami z osocza bogatopłytkowego - czy sa efekty, czy pozwala to uniknąć artoskomii - zostałam skierowana na zabieg przez ortopedę - bede wdzięczna za pomoc
Mnie pomogły komórki macierzyste z tłuszczu z brzucha (7000 zł + badania i kilka wizyt). Nie mogłam ani siedzieć ani długo stać - bolało. Chondromalacja oraz przesunięta łąkotka i prawdopodobny duży stan zapalny. Po kilku miesiącach po zabiegu - nie ma żądnego bólu. Nie robiłam co prawda drugi raz RM ze względów finansowych. Być może zrobię i zobaczę jak się zagoiło...
zastrzyk z krwi to nie komórka ,tylko PRP osocze bogatopłtkowe
ja mam pęknięte łąkotki w obu kolanach od lat (częśc przyśrodkowa tylna). Bolą po bieganiu jak diabli. Udało mi się zrzucic nadwagę ale z kolanami coraz gorzej. Jak kucne to nie mogę wstac. Nie blokuje mi kolan ale ten stan jest juz od lat, Nyślicie że uda się bez artroskopii?? zna ktoś ortopedę w okoolicach KRK lub Katowic który by mi dał takie zastrzyki??
Witam Witam. Tak znam Ordynatora Chirurga Ortopedę w Starachowicach, który dokonuje w zespole takich operacji/zabiegow korzystając z metody leczenia komorkami macierzystym, moja małżonka jest po takim zabiegu(stawy barkowego). Mogę podać więcej danych jesli będzie Pan bliżej zainteresowany. Kontakt na maila [email protected]. pozdrawiam i życzę zdrowia Stanisław Ryłko Starachowice
super ortopeda , wizyta prywatna potem w szpitalu na NFZ leczenie komorkami macierzystymi Pozdrawiam więcej informacji pod e-mail [email protected]
Mam duży ból kolan w dzień i w nocy też. Proszę o informację o terapii komórkami macierzystymi na NFZ. Prywatnie nie stać mnie(emerytura),pozdrawiam.
Witam jestem po operacji kolana interesuje mnie leczenie komórkami macierzystymi na NFZ
Witam mam pytanko mam ubytek chrząstki stawowej w lewym kolanie proszę o radę czy leczenie komórkami macierzystym to dobry pomysł a może już ktoś ratował kolanko z takim urazem tą właśnie metodą?
Mam ten sam problem + chondromalacja 2 st. Po lekach, zastrzykach z kwasu hialuronowego poprawa była ale nie na tyle, żeby mieć pełną sprawność. Za kilka dni mam przyjąć proponowane PRP. Powinno bardzo pomóc. Ale to dopiero przede mną.
Dzień dobry, czy zrobił Pan już zabieg ? Czy może Pan napisać, jak się udał? Mem również chondromalacje, kwas pomógł na pol roku i nie wiem co dalej robić. Będę wdzięczna za odpowiedź. Pozdrawiam
Kochani koszt takiego zabiegu to 7 tysięcy złoty i nikt nie gwarantuje ze poskutkuje. Komórki macierzyste pobierane sa z krwi lub z tłuszczu na brzuchu. Mam zamiar poddac sie temu zabiegowi bo pozostało mi jedynie zablokowanie stawu.
Witaj...chciałbym zapytać czy jesteś już po zabiegu podania komórek macierzystych do kolana ,ponieważ mam podobny problem i zastanawiam się czy warto zainwestować taką sumę .
Dwa lata temu miałem robiony zabieg PRP . Pomogło owszem ale ból wrócił niestety. Tak czy siak polecam bo okres 2lat to życie bez bólu a pieniądze w granicy 2tys to nie takie ogromne sumy za komfort życia
Leczyłem pęknięcie łąkotki przyśrodkowej PRP, miałe wykonane iniekcję przygotowane przez najbardziej technicznie zaawansowane urządzenie i nie przyniosło to efektu. Pomogła dopiero operacja. Dolegliwości czyli ból zniknęły na ok 1,5 roku. Teraz zaczęły powracać, zaznaczam ,że jestem osobą aktywną fizycznie. Teraz rozważam wstrzyknięcie komórek macierzystych.
jestem po rekonstrukcji acl, przeszczepie allogenicznym lakotki, osteotomii kolana lewego rok po operacji jest ok, aż chce się życ
Witam szukam informacji na temat komórek macierzystych ; czy można je zastosowac w stawie skokowym po destrókcji chrząstki stawoweji i po zerwaniu więzadeł totalny bałagan lekarz chce mi usztywnic i zespolić na stałe stope żeby nie ganiała ta stopa jak chce
jestem 8 m-cy po artroskopii lego kolana,przy intensywnym trybie życia kolano boli (przy chodzeniu) biorę kwas hliauronowy, który pomaga na 3-4 m-e. mam wrażenie że leczenie komórkami macierzystymi jest bardziej skuteczne i chyba na ten sposób leczenia się zdecyduję. dobrze, że o tym piszecie.
Misio nie napisałeś co konkrtenie masz z tym kolanem. U mnie stwierdzono pod koniec ubiegłego roku pęknięcie łąkotki przyśrodkowej. Kolano pobolewało, blokowało się przy wstawaniu z pozycji kucającej, żadna aktywność fizyczna nie wchodziła w grę. Zostałam zaklasyfikowana do artroskopii ale postanowiłam poszukać nieoperacyjnego rozwiązania i znalazłam. 31.12 wzięłam pierwszy zastrzyk z osocza, trzy dni później następny. Z początku kolano bolało ale po mniej więcej 2, 3 tyg zaczęła chodzić na siłownie celem wzmocnienia mięśni. W tej chwili jest super, nie odczuwam żadnych dolegliwości. Lekarz nie dawał mi 100 %, że się powiedzie ale uważam, że warto spróbować zanim da się człowiek pokroić...
Aga, również stoję wobec perspektywy artroskopii. Stwierdzono pęknięcie łąkotki. Kolano boli mnie cały czas. Z chęcią bym spróbował leczenia komórkami macierzystymi. Czy możesz napisać kto wykonywał Ci ten zabieg? Jakiś adres? Z góry dziękuję i pozdrawiam
Cześć Aga, Też mam pęknięte łąkotki w obu kolanach ból jest potworny biorę środki przeciwbólowe i tylko od lekarzy słyszę operacja. Jeszcze w tygodniu biegłam do autobusu i przewróciłam się lew kolano sine mam aż do ortopedy idę 4 maja. Proszę podaj namiary chętnie skorzystam z zastrzyków o których piszesz Jestem zrozpaczona i bardzo potrzebuję pomocy.
Witaj Aga ja mam ubytek chrząstki stawowej w obu kolanach. Wszyscy tylko artroskopia ja bardzo boję się bólu a iść pod nóż to chyba ostateczność. Mam prośbę czy możesz mi podać namiary gdzie robiłaś zastrzyki z osocza czy na nfz czy prywatnie z góry serdecznie dziękuję.
Mam pęknięta łąkotkę przyśrodkowa w kolanie lewej nogi skierowanie na artroskopie chciałbym tego uniknąć . Ból nie do wytrzymania o ile to możliwe proszę o jakieś namiary na leczenie zastrzykami z osocza . Pozdrawiam
Aga pisałam już doniżej ale nie dostałam od ciebie odpowiedzi. Bardzo proszę o odpowiedz jeśli moźesz pozdrawiam Ilona