Wśród osób dorosłych przepuklina pachwinowa stanowi 60% wszystkich przepuklin brzusznych. Złotym standardem leczenia tej przypadłości jest przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego. Specjalne pasy przepuklinowe są zarezerwowane dla pacjentów w ciężkim stanie ogólnym, którzy nie mogą być zakwalifikowani do operacji.
Przepuklina pachwinowa – przyczyny i powstawanie
Choć przepukliny stanowią poważny problem zdrowotny i dotyczą dużej liczby osób, tak naprawdę mało kto zdaje sobie sprawę, co kryje się pod tym określeniem. W rzeczywistości termin przepuklina (łac. hernia) nie dotyczy jednej konkretnej choroby – odnosi się raczej do stanu, w którym narząd bądź jego fragment ulega przemieszczeniu poza prawidłowy dla niego obszar występowania.
Istotą powstawania przepukliny jest wydostanie się fragmentów narządów wewnętrznych poza obrąb jamy brzusznej, przy czym najczęściej przemieszczeniu ulega fragment jelita. Winne są tu najczęściej osłabione powłoki brzuszne. Wśród czynników ryzyka, które prowadzą do powstawania przepuklin wymienia się przede wszystkim degradację włókien kolagenowych, które zanikają z wiekiem, a także ciężką pracę fizyczną i przerost prostaty u mężczyzn.
Do najważniejszych czynników ryzyka należą:
- duża nadwaga,
- przewlekły kaszel,
- zaparcia,
- długotrwałe zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej.
Szczególną skłonność do przepuklin mają osoby z dużą nadwagą, ponieważ ich tkanka łączna jest słaba i mało sprężysta, mięśnie osłabione, a przeciążone jelita zwiększają ucisk na powłoki brzuszne. Do czynników ryzyka zalicza się także przewlekły kaszel, zaparcia oraz długotrwałe zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej.
Wśród najpopularniejszych przepuklin znajdują się przepuklina pachwinowa, udowa, pępkowa oraz mosznowa. Zdecydowanie najczęściej występującym rodzajem jest przepuklina pachwinowa (70% wszystkich przypadków), na drugim miejscu znajduje się przepuklina udowa (12%), natomiast na trzecim – pępkowa (11%).
Objawy przepukliny pachwinowej i wskazania do leczenia
Typowym objawem przepukliny pachwinowej jest uwypuklenie w okolicy pachwiny, które może się powiększać podczas kaszlu, wysiłku lub długotrwałego stania. Często towarzyszy mu uczucie ciągnięcia lub dyskomfortu, szczególnie pod koniec dnia.
Objawy wymagające konsultacji lekarskiej to przede wszystkim:
- uwypuklenie w okolicy pachwiny,
- ból lub narastający dyskomfort,
- trudności w odprowadzeniu przepukliny,
- powiększanie się zmiany.
W bardziej zaawansowanych przypadkach pojawia się ból oraz trudności w odprowadzeniu przepukliny do jamy brzusznej. Objawy te mogą sugerować powikłania, takie jak uwięźnięcie przepukliny, które wymaga pilnej interwencji medycznej.
Każde podejrzenie przepukliny powinno być skonsultowane z lekarzem, szczególnie gdy zmiana się powiększa, boli lub przestaje być odprowadzalna. Szybka diagnostyka pozwala uniknąć poważnych powikłań i dobrać odpowiednią metodę leczenia.
Leczenie bezoperacyjne przepukliny pachwinowej – kiedy możliwe?
Mimo wytycznych Europejskiego Towarzystwa Przepuklinowego, leczenie przepukliny pachwinowej bez operacji należy do rzadkości. U pacjentów, którzy nie mogą poddać się zabiegowi chirurgicznemu, stosuje się specjalne pasy przepuklinowe. Dotyczy to zwłaszcza osób w podeszłym wieku oraz chorych, którzy źle reagują na znieczulenie ogólne.
W tym miejscu warto wspomnieć, że decyzja o przeprowadzeniu zabiegu powinna być za każdym razem podejmowana z myślą o konkretnym pacjencie, z uwzględnieniem jego masy ciała, ryzyka okołooperacyjnego oraz współistniejących chorób. Przepuklina bez operacji może się powiększać, dlatego elementem leczenia zachowawczego powinny być regularne kontrole.
Na czym polega leczenie zachowawcze
Postępowanie nieoperacyjne obejmuje również modyfikację stylu życia:
- redukcja masy ciała,
- unikanie dźwigania ciężarów,
- leczenie przewlekłego kaszlu i zaparć, które mogą nasilać objawy przepukliny.
Raz powstała przepuklina nie cofa się samoistnie: ucisk na rozerwaną błonę jamy brzusznej jest zbyt duży, by mogła sama się zasklepić. Wręcz przeciwnie: nieleczona przepuklina prowadzi do narastania problemu, co wiąże się z coraz większym dyskomfortem, bólem i poważnymi ograniczeniami możliwości ruchu.
Operacja przepukliny pachwinowej – metody leczenia
Wyróżnia się dwa główne typy operacji przepuklin pachwinowych: metody napięciowe i beznapięciowe. Podczas tradycyjnego zabiegu napięciowego odprowadza się zawartość worka przepuklinowego do jamy brzusznej i zszywa powłoki brzuszne warstwowo.
Najważniejsze metody operacyjne obejmują:
- metody napięciowe,
- metody beznapięciowe,
- technikę klasyczną,
- technikę laparoskopową.
W przebiegu metod beznapięciowych w powłoki brzuszne wszywa się specjalną siatkę z materiału syntetycznego, która ma dodatkowo zabezpieczać przez wznową przepukliny. Metody beznapięciowe można zastosować podczas operacji techniką klasyczną, jak i laparoskopową.
Nowoczesne techniki operacyjne pozwalają na skrócenie czasu rekonwalescencji oraz zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby. Coraz częściej stosuje się także metody małoinwazyjne, które wiążą się z mniejszym bólem pooperacyjnym.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Przepuklina pachwinowa - leczenie bezoperacyjne" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (07:15 minuty)
Źródła:
- Robert J Fitzgibbons Jr et al., "Watchful waiting vs repair of inguinal hernia in minimally symptomatic men. A randomized clinical trial" (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov), The Journal of the American Medical Association, 285-292, 2006
- R. R. Meuzelaar, E. J. M. M. Verleisdonk, A. H. W. Schiphorst, i in., "Watchful waiting versus totally extraperitoneal (TEP) hernia repair for occult inguinal hernia and pain (EFFECT trial)—a multicenter, non-inferiority, randomized controlled trial", Surgical endoscopy, 4266–4276, 2025
- Maria Picciochi, Matthew J. Lee, Samir Pathak, i in., "Operative versus conservative management for inguinal hernia: a methodology scoping review of randomized controlled trials", BJS open
-
3.9/5 (opinie 141)