Metody leczenia przepukliny rozworu przełykowego

W przebiegu  przepukliny rozworu przełykowego dochodzi do nieprawidłowego przemieszczenia się części struktur żołądka przez rozwór przełykowy przepony w kierunku klatki piersiowej. Za rozwój tej dolegliwości może odpowiadać kilka czynników, w tym m.in. otyłość czy uporczywy, nawracające kaszel.

Objawy schorzenia nie są swoiste i obejmują najczęściej zgagę, ból okolicy nadbrzusza, odbijanie oraz uczucie cofania się treści żołądkowej do przełyku. Właśnie dlatego przepuklinę rozworu przełykowego bez odpowiedniej diagnostyki można pomylić z refluksem.

Przepuklina rozworu przełykowego – objawy i diagnostyka

Objawy przepukliny rozworu przełyku mogą być zróżnicowane i obejmować zarówno dolegliwości żołądkowo-jelitowe, jak i ogólnoustrojowe.

U części pacjentów objawy mogą być skąpe lub niespecyficzne, co sprawia, że choroba bywa wykrywana przypadkowo podczas badań wykonywanych z innych wskazań. Nieleczona przepuklina może prowadzić do powikłań, takich jak zapalenie przełyku czy jego zwężenie.

Objawy przepukliny rozworu przełykowego

Najczęściej spotykane objawy to:

• Zgaga - uczucie pieczenia za mostkiem, które nasila się po posiłkach lub w pozycji leżącej.
• Refluks żołądkowo-przełykowy - cofanie się treści żołądkowej do przełyku, co może powodować kwaśny smak w ustach i podrażnienie gardła.
• Ból w klatce piersiowej - może być mylony z bólem serca, ale zazwyczaj związany jest z przyjmowaniem pokarmów lub zmianą pozycji ciała.
• Dysfagia - trudności w przełykaniu pokarmów, co wynika z przesuwania się żołądka do klatki piersiowej i ucisku na przełyk.
• Odbijanie i wzdęcia - częste odbijanie oraz uczucie pełności po posiłkach.
• Chrypka i kaszel - podrażnienie gardła i strun głosowych przez kwas żołądkowy może prowadzić do przewlekłego kaszlu i chrypki.
• Ból brzucha - w niektórych przypadkach może pojawić się ból w nadbrzuszu, zwłaszcza po posiłkach.
• Nudności i wymioty - w rzadkich przypadkach, zwłaszcza przy dużych przepuklinach, może dojść do nudności i wymiotów.

Rozpoznanie przepukliny przełyku

W diagnostyce wykorzystuje się m.in.:

• badanie endoskopowe (gastroskopię),
• badanie radiologiczne z kontrastem,
• pH-metrię przełyku.

Pozwalają one nie tylko potwierdzić obecność przepukliny, ale także ocenić stopień nasilenia refluksu i ewentualne uszkodzenia błony śluzowej przełyku.

Leczenie przepukliny rozworu przełykowego

Leczenie przepukliny rozworu przełykowego obejmuje zarówno metody zachowawcze, jak i zabiegowe. Te pierwsze obejmują m.in. redukcję wagi ciała, unikanie tłustych, ciężkostrawnych potraw oraz spożywanie małych objętościowo posiłków. Ulgę pacjentowi przynieść może również spanie z uniesioną głową, co zapobiega dolegliwościom ze strony przewodu pokarmowego. Chory powinien także unikać sytuacji, które predysponują do nadmiernych zwyżek ciśnienia wewnątrzbrzusznego, np. dźwigania ciężkich przedmiotów.

Poprawę w zakresie opisanych powyżej dolegliwości przynoszą najczęściej leki z grupy H2-blokerów i inhibitorów pompy protonowej. Zastosowanie znajdują również tzw. leki prokinetyczne, których działanie polega na przyspieszeniu pasażu pokarmu przez żołądek i jelita.

Operacja przepukliny rozworu przełykowego

W bardziej zaawansowanych postaciach choroby, kiedy leczenie zachowawcze nie przynosi ulgi lub nie może być stosowane, a sam stopień przemieszczenia się żołądka jest znaczny, konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniego zabiegu chirurgicznego.

Jedną z technik operacji przepukliny rozworu przełykowego jest przeprowadzenie tzw. fundoplikacji sposobem Nissena. Zabieg ten polega na odprowadzeniu powstałej przepukliny i wytworzeniu specjalnego mankietu z przedniej i tylnej ściany żołądka wokół dolnego odcinka przełyku. Tak wytworzony, ma on na celu m.in. odpowiednią stabilizację żołądka poniżej przepony oraz łagodzenie dolegliwości związanych z zarzucaniem treści żołądkowej do przełyku.

Obecnie standardem jest wykonywanie zabiegów metodą laparoskopową. Wiąże się to z mniejszą inwazyjnością, krótszym pobytem w szpitalu oraz szybszym powrotem do codziennej aktywności. W wybranych przypadkach stosuje się również inne techniki operacyjne, dostosowane do typu przepukliny i stanu pacjenta.

Cała procedura jest przeprowadzana najczęściej metodą laparoskopową w znieczuleniu ogólnym, co skraca czas rekonwalescencji pacjenta oraz występujące po zabiegu dolegliwości bólowe.

Przebieg operacji i możliwe powikłania

Tak jak każdy zabieg operacyjny, także również fundoplikacja sposobem Nissena jest związana z ryzykiem wystąpienia pewnych powikłań. Na szczęście stwierdza się je stosunkowo rzadko i są one zazwyczaj związane z krwawieniem bądź zakażeniem rany pooperacyjnej.

Odpowiednia korekcja powstałej przepukliny rozworu przełykowego sprawia, że zgłaszanie wcześniej przez pacjentów objawy ustępują bądź ulegają znacznemu ograniczeniu. Poprawie ulegają m.in. dolegliwości bólowe i uczucie pieczenia w nadbrzuszu, co przekłada się pozytywnie na jakość życia pacjentów.