Łysienie androgenowe dotyka wielu mężczyzn, choć zdarza się, że zmagają się z nim także kobiety. Z wypadaniem włosów o podłożu hormonalnym można walczyć na różne sposoby. Jeśli jednak doszło już do znacznego ubytku owłosienia, najlepszym rozwiązaniem będzie przeszczep. To jedyna metoda pozwalająca efektywnie zlikwidować zakola, łysinę czołową lub powiększające się „kółko” na czubku głowy. Transplantacja polega na pobraniu cebulek włosowych z owłosionej części głowy i wszczepieniu ich w miejsca pozbawione włosów.
W praktyce transplantacja włosów jest najskuteczniejszą i trwałą formą rekonstrukcji owłosienia w obszarach z utratą mieszków. Leczenie farmakologiczne czy zabiegi wspomagające mogą spowalniać łysienie androgenowe, ale nie odtwarzają trwale włosów w miejscach całkowicie wyłysiałych.
Przeszczep włosów S.A.F.E.R. – na czym polega?
Do najnowszych technik operacyjnych przeszczepu włosów zaliczana jest metoda S.A.F.E.R. (Suction Assisted Follicular Extraction and Reimplantation) opracowana na początku XXI w. przez francuską firmę Medicamat. Jest ona udoskonaleniem i rozwinięciem starszej metody FUE (Follicular Unit Extraction – ekstrakcja pojedynczych mieszków włosowych) – pozbawiona jednak jej największej wady, czyli uszkodzenia dużej części (nawet 30%) pobieranego materiału.
Znacznie skrócony został także czas przeprowadzania zabiegu.
Warto podkreślić, że rzeczywisty odsetek uszkodzeń i przeżycia przeszczepów zależy od kwalifikacji pacjenta, doświadczenia zespołu oraz warunków zabiegu – żadna technika nie gwarantuje stuprocentowego powodzenia, choć w doświadczonych ośrodkach odsetek przyjęcia graftów bywa bardzo wysoki.
Procedura S.A.F.E.R. jest szczególnie ceniona za minimalizację ryzyka uszkodzenia pobieranego materiału, co zwiększa szanse na zdrowy i naturalnie wyglądający rezultat przeszczepu. Skuteczność operacji oraz możliwość szybkiego powrotu do codziennych zajęć czynią tę metodę atrakcyjną dla szerokiego grona pacjentów. W porównaniu z klasycznym FUE czy FUT umożliwia sprawne pobieranie i reimplantację, co skraca czas przebywania mieszków poza organizmem.
Zabieg pobierania mieszków włosowych techniką S.A.F.E.R. prowadzony jest z wykorzystaniem urządzenia wyposażonego w pneumatyczną głowicę ze sztancą o średnicy 0,8–1 mm, która, wchodząc w głąb skóry na głębokość ok. 1 mm, delikatnie wycina i zasysa do specjalnego zbiornika mikrofragmenty (grafty) skóry z mieszkami włosowymi.
Dzięki temu drastycznie spada procent uszkodzeń pobieranego do transplantacji materiału – nie jest problemem uzyskanie 100% skuteczności. Pobrany materiał jest następnie pod ciśnieniem wszywany („wstrzeliwany”) przy użyciu tej samej głowicy w wykonane wcześniej mikronacięcia w obszarze docelowym.
Alternatywne metody przeszczepu włosów i rozwiązania uzupełniające
W praktyce klinicznej istnieje kilka technik transplantacji włosów oraz metod wspomagających, które mogą być stosowane w zależności od stopnia łysienia, dostępności obszaru dawczego i oczekiwań pacjenta.
Dla pełnego obrazu warto znać również alternatywne metody przeszczepu włosów i uzupełniające rozwiązania:
- FUE (manualne lub z mikrosilnikiem) – pobieranie pojedynczych mieszków; brak długiej blizny, ale wiele drobnych punktowych blizn.
- FUT/strip – pobranie paska skóry z tyłu głowy; większa liczba graftów w jednej sesji kosztem liniowej blizny.
- DHI (Direct Hair Implantation) – wariant FUE z bezpośrednim osadzaniem przy użyciu implantatorów; precyzyjna kontrola kierunku wzrostu.
- Robotyczne FUE (np. systemy wspomagające obrazowaniem) – automatyzacja części etapów, standaryzacja pobrania.
- BHT (Body Hair Transplant) – pobranie mieszków z innych okolic ciała w razie ograniczonego dawcy na głowie.
- Metody wspomagające lub alternatywne dla rekonstrukcji wizualnej: farmakoterapia zalecona przez lekarza, osocze bogatopłytkowe/biostymulatory jako wsparcie, mikropigmentacja skóry (SMP), systemy uzupełnień włosów.
Zalety, wskazania i efekty przeszczepu S.A.F.E.R.
Bezbolesny, przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym zabieg nie wymaga hospitalizacji i pozwala na powrót do aktywności zawodowej już w 2 dni po jego zakończeniu. W zależności od fryzury wszelkie ślady pooperacyjne przestają być widoczne w okresie 7–21 dni.
Rekonstrukcja brwi, rzęs i blizn
Transplantacja włosów metodą S.A.F.E.R. może być stosowana zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn w przypadku łysienia, postępującego procesu przerzedzenia lub wypadania włosów skutkującego np. zakolami. Zabieg polecany jest również w praktyce rekonstrukcyjnej owłosienia, w przypadku łysienia pourazowego spowodowanego oparzeniami czy też bliznami pooperacyjnymi. Technologia S.A.F.E.R. może być z powodzeniem stosowana w przypadku rekonstrukcji i korekty brwi lub rzęs (zagęszczanie).
Przygotowanie do zabiegu i opieka po przeszczepie
Przygotowanie do zabiegu i postępowanie po nim mają kluczowe znaczenie dla powodzenia transplantacji włosów. Na etapie kwalifikacji lekarz ocenia typ łysienia, gęstość i jakość obszaru dawczego, stan skóry głowy oraz realistyczne oczekiwania co do efektów i linii włosów.
Zalecenia przed zabiegiem:
- poinformowanie o wszystkich lekach i chorobach,
- unikanie alkoholu i palenia (zmniejszają gojenie),
- ostrożność z lekami przeciwkrzepliwymi zgodnie z zaleceniem lekarza,
- przyjście w wygodnym, rozpinanym ubraniu,
- czyste włosy bez stylizacji.
Zalecenia po zabiegu:
- ochrona przeszczepów przed urazem,
- sen z uniesioną głową przez kilka nocy,
- delikatne mycie według instrukcji ośrodka,
- unikanie intensywnego wysiłku, sauny, basenu i ekspozycji na słońce przez zalecany czas,
- stosowanie leków i środków pielęgnacyjnych zgodnie z zaleceniami.
Naturalny przebieg gojenia i odrost
Po zabiegu mogą wystąpić przejściowe dolegliwości, takie jak strupki i świąd skóry, a także tzw. shedding, czyli czasowe wypadanie włosów z przeszczepionych mieszków obserwowane zwykle między 2. a 8. tygodniem, przy czym ponowny wzrost włosów rozpoczyna się najczęściej po 3–4 miesiącach, a pełny efekt zabiegu widoczny jest do około 12 miesięcy.
W praktyce nie zakłada się 100% przyjęcia wszystkich graftów; wysoki odsetek przeżycia jest możliwy, ale zmienny i zależy m.in. od jakości obszaru dawczego, gęstości i kalibru włosów, czasu pozaustrojowego oraz zaleceń pooperacyjnych. Długoterminowo przeszczepione mieszki zachowują cechy dawcy i rosną zgodnie z naturalnym cyklem włosa, a efekt końcowy ocenia się zwykle po 6–12 miesiącach.
Ryzyko, powikłania i przeciwwskazania
Mimo że metoda S.A.F.E.R. jest uznawana za bezpieczną, istnieją pewne przeciwwskazania do jej stosowania. Osoby z niektórymi schorzeniami skóry głowy lub skłonnością do bliznowacenia powinny skonsultować możliwość tego zabiegu z lekarzem specjalistą. Ważne jest, aby dokładnie ocenić stan zdrowia pacjenta przed przystąpieniem do transplantacji.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Możliwość wystąpienia infekcji, choć minimalna, także powinna być wzięta pod uwagę. W razie jakichkolwiek nietypowych objawów po zabiegu, takich jak przedłużający się obrzęk czy zaczerwienienie, należy niezwłocznie zasięgnąć porady specjalisty.
Potencjalne powikłania obejmują również:
- krwawienie,
- ból,
- przejściowe drętwienie skóry,
- zapalenie mieszków włosowych,
- torbiele naskórkowe,
- przerzedzenie w okolicy biorczej lub dawcy (tzw. shock loss),
- punktowe blizny,
- nienaturalny kierunek wzrostu włosów przy nieprawidłowym planowaniu.
Długoterminowo przeszczepione włosy mają charakter trwały, ale łysienie androgenowe może postępować w nieprzeszczepionych obszarach, co bywa wskazaniem do leczenia podtrzymującego i ewentualnych kolejnych sesji.
Ile graftów na zakola i planowanie zabiegu
Likwidacja łysiny czołowej, zależnie od jej rozmiaru, wymaga przeszczepu od 300–1000 cebulek włosowych (graftów), łysina górnej części głowy to 200–700 graftów, zaś zakola 200–600 graftów. Najlepsze efekty przeszczepu włosów metodą S.A.F.E.R. uzyskuje się u pacjentów z łysieniem niewielkiego lub średniego stopnia.
Biorąc pod uwagę fakt, że łysienie naturalne (androgenowe) jest problemem postępującym, zwlekanie z zabiegiem nie jest korzystne. Im wcześniej przeprowadzony zabieg, tym lepszy końcowy efekt poprawy wyglądu.
Czynniki wpływające na liczbę graftów
Podane liczby mają charakter orientacyjny – o potrzebnej liczbie graftów decydują m.in. szerokość obszaru biorczego, kaliber i krętość włosa, kontrast koloru włosów do skóry, gęstość dawcy i plan estetyczny dostosowany do wieku. Utrzymanie naturalnych proporcji i linii włosów jest kluczowe dla trwałego efektu przeszczepu włosów na zakola.
Wyniki u mężczyzn i kobiet oraz szczególne wskazania
Skuteczność S.A.F.E.R. zależy także od typu łysienia i płci. U mężczyzn ze stabilnym łysieniem androgenowym zwykle uzyskuje się przewidywalne wyniki przy odpowiedniej gęstości dawcy. U kobiet częstszy bywa rozlany typ przerzedzenia (co może ograniczać pobranie z okolicy potylicznej), dlatego kwalifikacja jest bardziej selektywna.
Dobre wskazania to m.in.:
- cofnięta linia czołowa,
- ubytki pourazowe,
- łysienie trakcyjne.
W bliznach i po oparzeniach efekty są możliwe, lecz gęstość docelowa bywa ograniczona przez ukrwienie tkanek. W aktywnych łysieniach bliznowaciejących oraz w łysieniu plackowatym zabieg co do zasady nie jest zalecany.
Zabieg przeszczepu włosów metodą S.A.F.E.R. stanowi nowoczesne rozwiązanie dla osób z problemem nadmiernego wypadania włosów. Dzięki zaawansowanej technologii nie tylko minimalizuje uszkodzenia przeszczepianych mieszków włosowych, ale także pozwala na szybki powrót do codziennych zajęć — co znacząco podnosi komfort życia pacjentów decydujących się na ten zabieg. Ostateczny wybór metody (S.A.F.E.R., FUE, FUT, DHI) powinien wynikać z konsultacji ze specjalistą i uwzględniać indywidualny plan rekonstrukcji owłosienia oraz długofalowe rokowanie w przebiegu łysienia androgenowego.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Przeszczep włosów na zakola metodą S.A.F.E.R." jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (13:03 minuty)
Źródła:
- K. Watson, "All About NeoGraft Hair Transplants" (www.healthline.com), 2020
- Amir Feily, Fatemeh Moeineddin, "Feily’s method as new mode of hair grafting in prevention of scalp necrosis even in dense hair transplantation" (pmc.ncbi.nlm.nih.gov), Dermatol Pract Concept., 5(3), 41-46, 2015
- Ravi Sharma, Anushri Ranjan, "Follicular Unit Extraction (FUE) Hair Transplant: Curves Ahead" (pmc.ncbi.nlm.nih.gov), J Maxillofac Oral Surg., 18(4):, 509–517, 2019
- Amir Feily, Ahmad Feily i in., "A Update on Feily's Method for Dense Hair Transplantation More Harvesting, Less Scarring" (www.longdom.org), Longdom Open Access, 2023
-
4.1/5 (opinie 51)