Leczenie ortodontyczne - czy można przeprowadzić je w ramach NFZ?

Ortodoncja zaliczana jest jednym z działów stomatologii, a specjaliści tej dziedziny zajmują się przede wszystkim korygowaniem wad zgryzu u dzieci i dorosłych. Całkiem niedawno z leczenia ortodontycznego korzystali głównie pacjenci pediatryczni, obecnie coraz częściej aparaty ortodontyczne można zauważyć również u osób pełnoletnich.

Zjawisko to wiąże się zarówno ze wzrostem świadomości zdrowotnej pacjentów, jak i rozwojem nowoczesnych metod leczenia, które są bardziej komfortowe i estetyczne.

Leczenie wad zgryzu jest istotne nie tylko ze względów estetycznych – nieprawidłowo ustawione zęby mogą bowiem z biegiem czasu nabierać tendencji m.in. do wypadania, a wady zgryzu mogą mieć także niekorzystny wpływ na funkcjonowanie aparatu żucia, stawów skroniowo-żuchwowych oraz higienę jamy ustnej.

Z tego względu coraz więcej osób w różnym wieku jest zainteresowanych przeprowadzeniem leczenia ortodontycznego, które jednak wiąże się ze stosunkowo wysokimi kosztami. Pojawia się więc pytanie, czy i w jakim zakresie korekcja wad zgryzu może być realizowana w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.

Leczenie ortodontyczne na NFZ – podstawowe zasady

Informacje dotyczące możliwości leczenia ortodontycznego finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia są dla wielu pacjentów rozczarowujące, ponieważ refundacja leczenia ortodontycznego pozostaje mocno ograniczona.

Z leczenia ortodontycznego w ramach NFZ mogą skorzystać wyłącznie pacjenci niepełnoletni, a zasadniczym kryterium jest wiek dziecka. Co do zasady refundacja dotyczy dzieci do ukończenia 12. roku życia.

Istotnym warunkiem rozpoczęcia leczenia jest również skierowanie do ortodonty, które wystawia lekarz dentysta. Bez ważnego skierowania leczenie w poradni ortodontycznej NFZ nie może zostać rozpoczęte.

Refundacja leczenia ortodontycznego u dzieci

W ramach świadczeń gwarantowanych NFZ finansuje leczenie aparatem ruchomym NFZ. Należy jednak podkreślić, że aparat ruchomy stosowany jest wyłącznie w określonych wskazaniach klinicznych i dotyczy wybranych wad zgryzu u dzieci, a nie każdego problemu ortodontycznego.

Stałe aparaty ortodontyczne, powszechnie stosowane u młodzieży i dorosłych, nie są objęte refundacją.

Zgodnie z obowiązującymi zasadami, leczenie aparatem ruchomym przysługuje do ukończenia 12. roku życia, natomiast kontrola wyników leczenia po jego zakończeniu (okres retencji) oraz naprawy aparatu mogą być realizowane do ukończenia przez dziecko 13. roku życia.

Kwalifikacja do leczenia ortodontycznego w NFZ

Wyjątkiem od standardowych zasad są wybrane programy leczenia dzieci z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki, gdzie zakres i czas finansowania bywają szersze.

Warto dodać, że kwalifikacja do leczenia w NFZ zawsze zależy od oceny lekarza ortodonty oraz dostępności świadczeń w danym województwie, co w praktyce oznacza, że nie każde dziecko zostanie zakwalifikowane do leczenia refundowanego.

Zakres świadczeń ortodontycznych dla dzieci na NFZ

W leczeniu wad zgryzu u dzieci NFZ finansuje nie tylko wykonanie aparatu ruchomego. Zakres świadczeń obejmuje również elementy diagnostyczne i kontrolne, które są niezbędne do prawidłowego prowadzenia terapii ortodontycznej.

W ramach ubezpieczenia zdrowotnego u dzieci opłacane są m.in. badania obrazowe oraz wizyty kontrolne, które pozwalają na ocenę postępów leczenia i ewentualną korektę aparatu.

Skuteczność leczenia refundowanego w dużej mierze zależy od regularnych wizyt adaptacyjnych oraz systematycznej współpracy dziecka i opiekunów z lekarzem ortodontą, w tym przestrzegania zaleceń dotyczących noszenia aparatu.

• wykonanie zdjęcia pantomograficznego (zdjęcia wszystkich zębów) – jeden raz w trakcie całego leczenia ortodontycznego, na podstawie skierowania od lekarza ortodonty,
• naprawa aparatu ortodontycznego – raz w roku kalendarzowym, do ukończenia przez dziecko 13. roku życia,
• wizyty kontrolne w trakcie stosowania aparatu ortodontycznego, zwykle realizowane w regularnych odstępach czasu,
• wizyty kontrolne po zakończeniu leczenia ortodontycznego, w okresie retencji, do ukończenia przez dziecko 13. roku życia.

Leczenie ortodontyczne prywatne po 12. roku życia

Dzieci powyżej 12. roku życia oraz wszyscy dorośli pacjenci, którzy chcą rozpocząć leczenie ortodontyczne, muszą liczyć się z koniecznością samodzielnego pokrycia kosztów terapii. Dotyczy to zarówno aparatów stałych, jak i nowoczesnych metod leczenia.

W praktyce oznacza to, że NFZ pełni w ortodoncji rolę bardzo ograniczoną, a większość leczenia realizowana jest w sektorze prywatnym, mimo rosnącej liczby pacjentów dorosłych zgłaszających się do ortodonty.

Czas oczekiwania na leczenie ortodontyczne na NFZ

Analizując możliwości leczenia pacjenci biorą pod uwagę nie tylko zakres refundacji, ale również czas oczekiwania na świadczenia. Kolejki w publicznej ochronie zdrowia są zjawiskiem powszechnym i nie omijają ortodoncji dziecięcej.

Czas oczekiwania na leczenie ortodontyczne w ramach NFZ jest zróżnicowany regionalnie i uzależniony od dostępności ortodonty NFZ w danym województwie. Aktualne informacje o pierwszym dostępnym terminie publikowane są w oficjalnej wyszukiwarce NFZ „Terminy Leczenia”.

Najczęstsze czynniki wpływające na długość kolejek:

• liczba poradni ortodontycznych z kontraktem NFZ w regionie,
• dostępność lekarzy ortodontów,
• liczba dzieci zakwalifikowanych do leczenia,
• zakres kontraktu zawartego z NFZ.

Podobnie wygląda sytuacja w poradniach ortodontycznych realizujących kontrakty z NFZ. W części ośrodków konsultację można uzyskać stosunkowo szybko, w innych czas oczekiwania wynosi wiele miesięcy, dlatego realny termin rozpoczęcia leczenia zawsze warto sprawdzać na bieżąco.