Embolizacja tętnic stercza jako metoda leczenia przerostu prostaty

Łagodny przerost gruczołu krokowego to schorzenie, które dotyka wyłącznie mężczyzn. Im człowiek starszy, tym większe jest ryzyko, iż wystąpi u niego nadmierny rozrost tkanek stercza. Objawami tej jednostki są głównie problemy z oddawaniem moczu, polegające na trudnościach z rozpoczęciem mikcji czy występowaniu zwiększonej ich ilości. W najgorszym wypadku dochodzić może do całkowitej blokady wypływu moczu z pęcherza.

Łagodny przerost prostaty może znacząco obniżać komfort życia, wpływając na jakość snu, codzienne funkcjonowanie oraz samopoczucie psychiczne. Nasilenie objawów bywa zróżnicowane, a ich progresja często przebiega w sposób stopniowy. Najczęściej obserwowane dolegliwości obejmują kilka charakterystycznych problemów. Nasilenie objawów sprawia, że część pacjentów zgłasza się po pomoc dopiero w zaawansowanym stadium choroby.

W leczeniu schorzenia dostępne są metody farmakologiczne oraz zabiegowe (m.in. przezcewkowa resekcja prostaty czy terapia laserem światła zielonego). Ze względu na rozpowszechnienie łagodnego przerostu prostaty jednostka budzi zainteresowanie wielu uczonych, dzięki czemu pojawiają się nowe, coraz mniej inwazyjne techniki jej leczenia.

Embolizacja tętnic stercza jako nowoczesna metoda leczenia

Pierwszy zabieg  embolizacji tętnic stercza wykonany został w 2009 roku. Embolizacja w tym wypadku oznacza zamknięcie światła naczyń, co prowadzi do ograniczenia dopływu krwi do prostaty. W efekcie komórki gruczołu krokowego sukcesywnie obumierają, a narząd stopniowo zmniejsza swoją objętość.

W ostatnich latach metoda ta zyskała większe zainteresowanie jako alternatywa dla klasycznych zabiegów chirurgicznych, zwłaszcza u pacjentów obciążonych chorobami współistniejącymi lub tych, którzy nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego. Embolizacja tętnic prostaty jest obecnie przedmiotem licznych badań klinicznych.

Zabieg ten wpisuje się w trend rozwoju małoinwazyjnych procedur, których celem jest ograniczenie ryzyka powikłań przy zachowaniu skuteczności leczenia objawów ze strony dolnych dróg moczowych.

Opisywana procedura należy do małoinwazyjnych metod leczenia. Do jej wykonania wystarcza niewielkie nakłucie, przez które wprowadzany jest cewnik, a całość przebiega pod kontrolą obrazowania rentgenowskiego.

Po dotarciu do tętnic stercza wstrzykiwane są specjalne związki, których zadaniem jest celowe zamknięcie naczyń. W praktyce klinicznej stosuje się kilka typów materiałów embolizacyjnych.

Najczęściej stosowane substancje embolizacyjne:

• alkohol poliwinylowy,
• pochodne żelatyny,
• mikrosfery embolizacyjne.

U części pacjentów możliwe jest zamknięcie obu naczyń z jednego dostępu naczyniowego, u innych konieczne bywa wprowadzenie cewnika do obu pachwin.

Przebieg embolizacji tętnic prostaty i rekonwalescencja

Embolizacja tętnic prostaty zajmuje od około jednej do czterech godzin. Czas zabiegu zależny jest głównie od indywidualnego przebiegu naczyń. W trakcie procedury stosuje się leki przeciwbólowe oraz substancje sedatywne, bez konieczności znieczulenia ogólnego.

Tego samego dnia, po kilkugodzinnej obserwacji, możliwy jest powrót do domu. U części pacjentów mogą pojawić się przejściowe dolegliwości, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.

Najczęstsze objawy po embolizacji:

• ból lub dyskomfort w podbrzuszu,
• pieczenie podczas oddawania moczu,
• stan podgorączkowy,
• przemijające osłabienie.

Podczas zabiegu nie są usuwane tkanki prostaty, dlatego na efekty trzeba odczekać pewien czas. Pierwsze rezultaty pojawiają się po około 1 do 2 miesięcy, a pełny efekt widoczny jest po 6 i więcej miesiącach.

Tempo poprawy zależne jest od indywidualnych uwarunkowań pacjenta oraz przebiegu procesu obumierania komórek stercza.

Skuteczność i bezpieczeństwo embolizacji tętnic stercza

Zamykanie naczyń w leczeniu łagodnego przerostu prostaty jest techniką stosunkowo nową, dlatego badania nad jej skutecznością nadal są prowadzone. Dotychczasowe wyniki wskazują na istotną poprawę objawów oraz zmniejszenie objętości prostaty u znacznej części pacjentów.

Według danych publikowanych przez National Institute for Health and Care Excellence możliwe jest uzyskanie zmniejszenia wielkości gruczołu krokowego o 27–42%. Aktualne stanowiska towarzystw urologicznych wskazują, że embolizacja może być rozważana u odpowiednio zakwalifikowanych chorych.

Coraz większy nacisk kładzie się na długoterminową obserwację pacjentów, ocenę trwałości efektów leczenia oraz wpływ procedury na funkcje seksualne i jakość życia.

Współczesne podejście opiera się na indywidualnym doborze metody leczenia przerostu prostaty, uwzględniającym obraz kliniczny, oczekiwania chorego oraz dostępne możliwości terapeutyczne.