Co to jest astygmatyzm?
Astygmatyzm, zwany też niezbornością, to wada wzroku często występująca w połączeniu z nadwzrocznością lub krótkowzrocznością, cechująca się zaburzoną symetrią obrotową oka. Wada najczęściej spowodowana jest niesferycznym kształtem centralnego obszaru rogówki, przez co dla różnych południków gałki ocznej skupienie promieni świetlnych następuje w różnej odległości od siatkówki. Astygmatyzm może wynikać także z budowy wewnętrznej soczewki (astygmatyzm soczewkowy).
Gdy krzywizny rogówki i/lub soczewki w prostopadłych południkach różnią się, zamiast jednego ostrego ogniska powstaje rozciągnięty obraz, co daje wrażenie rozmycia w określonych kierunkach. Pacjent z astygmatyzmem widzi zatem nieostro w pewnych obszarach pola widzenia, jednak w większości przypadków można to skutecznie skorygować odpowiednio dobranymi okularami cylindrycznymi lub soczewkami kontaktowymi torycznymi, uzyskując pełną i komfortową ostrość wzroku. Laserowa korekcja może dodatkowo poprawić jakość widzenia i zmniejszyć zależność od okularów u właściwie zakwalifikowanych pacjentów.
W niektórych sytuacjach korekcja okularowa może być mniej satysfakcjonująca, na przykład przy:
- nieregularnym astygmatyzmie (np. w przebiegu chorób rogówki),
- bardzo wysokich wartościach cylindra lub słabej tolerancji ustawienia osi w okularach,
- istotnej różnicy wady między oczami lub indywidualnych trudnościach adaptacyjnych.
Metody usuwania astygmatyzmu
Od wielu lat w Polsce dostępne są nowoczesne i w pełni bezpieczne zabiegi laserowej korekcji wzroku, które polegają na przywróceniu właściwego kształtu rogówki. Pozwalają one skutecznie leczyć refrakcyjne wady wzroku, takie jak astygmatyzm, krótkowzroczność i dalekowzroczność.
Zależnie od wady poddawanej operacji, indywidualnych uwarunkowań oraz planowanych do uzyskania rezultatów zabiegu, mogą być one przeprowadzane rozmaitymi technikami. Różnią się one od siebie przede wszystkim sposobem przygotowania rogówki na działanie lasera.
Dobór metody poprzedza szczegółowa kwalifikacja. Nie każdy rodzaj astygmatyzmu kwalifikuje się do laserowej korekcji (np. astygmatyzm nieregularny związany z chorobami rogówki może wymagać innych rozwiązań), a decyzję podejmuje lekarz na podstawie kompletu badań.
Laser excimerowy - zasada działania
Zasada jego działania opiera się na wykorzystaniu zjawiska fotoablacji, polegającego na precyzyjnym usuwaniu kolejnych warstw rogówki o grubości od 0,5 do 1 mikrona i wymodelowaniu rogówki tak, aby wpadające promienie światła skupiały się dokładnie na siatkówce, zapewniając ostry i wyraźny obraz.
Laser excimerowy umożliwia korektę astygmatyzmu nawet do -6,0 dioptrii, w zależności od indywidualnych parametrów oka (m.in. grubości i topografii rogówki). Komputerowo sterowany laser wytwarza zimną, pulsacyjną wiązkę promieniowania ultrafioletowego o długości fali 193 nm. Skierowana w odpowiednie miejsce powoduje ona usunięcie mikroskopijnej, cieńszej niż włos ludzki warstwy rogówki. W efekcie jej krzywizna ulega zmianie, odzyskując właściwy kształt pozwalający na prawidłowe załamywanie się promieni świetlnych na siatkówce oka i tym samym poprawę widzenia.
Techniki zabiegowe wykorzystujące laser excimerowy to m.in. LASIK, Epi-LASIK, SBK-LASIK, PRK, LASEK i EBK. Największą różnicą między nimi jest technika nacięcia bądź usunięcia zewnętrznej warstwy rogówki w celu uzyskania dostępu do jej głębszych warstw, które poddane będą modelowaniu laserowemu.
Zalety stosowania technologii laserowej
Jedną z głównych zalet lasera excimerowego w leczeniu wad wzroku jest jego niezwykła precyzja. Dzięki temu możliwe jest dokładne i kontrolowane modelowanie kształtu rogówki, co przekłada się na poprawę ostrości wzroku oraz precyzyjną korekcję wady.
Ważnym aspektem jest również bezpieczeństwo. Zaawansowana technologia i kontrolowane oddziaływanie na tkanki oka minimalizują ryzyko powikłań, przyczyniając się do sukcesu zabiegu.
Procedury laserowej operacji oczu przy użyciu lasera excimerowego oferują trwałe efekty. Po zabiegu większość pacjentów utrzymuje poprawę ostrości wzroku przez długie lata. Oczywiście naturalne zmiany refrakcyjne mogą wystąpić wraz z upływem czasu, ale długotrwałe korzyści są znaczące.
Zastosowanie lasera excimerowego w laserowej korekcji wzroku pozwala na spersonalizowane podejście do każdego pacjenta. Dzięki szczegółowym badaniom i ocenie stanu oka procedura może być dostosowana do unikalnych potrzeb pacjenta, zapewniając optymalne rezultaty.
Innowacyjny laser femtosekundowy
Inne ze stosowanych w leczeniu refrakcyjnych wad wzroku urządzeń to tzw. lasery femtosekundowe. Uznaje je się za najnowocześniejszą generację laserów stosowanych w okulistyce. Działają one w podczerwieni, generując ultrakrótkie impulsy o bardzo dużej częstotliwości.
Pozwala to wykonać bardzo precyzyjne cięcie rogówki bez udziału specjalnego mikronoża. Procedura trwa poniżej jednej minuty i jest ściśle kontrolowana komputerowo.
Techniki operacyjne wykorzystujące laser femtosekundowy to m.in.:
-
femtoLASIK - rozwinięcie starszej metody LASIK. Za pomocą lasera femtosekundowego wytwarzany jest płatek rogówki, a następnie wada wzroku korygowana jest laserem excimerowym.
-
FLEX i SMILE - najnowocześniejsze metody, wykorzystujące wyłącznie laser femtosekundowy. Zmiana krzywizny rogówki następuje na skutek rozwarstwienia laserem określonej części rogówki, zwanej soczewką, o grubości i kształcie zależnym od rodzaju wady wzroku. W metodzie FLEX soczewkę usuwa się z rogówki po otwarciu wytworzonego przez laser femtosekundowy płatka rogówki. W metodzie SMILE płatek rogówki nie jest wytwarzany, a soczewka formowana jest wewnątrzrogówkowo poprzez rozwarstwienie jej części laserem femtosekundowym. Soczewkę usuwa się przez niewielkie nacięcie rogówki.
-
LBV - istotą metody jest zwiększenie głębi ostrości dla każdego oka dzięki zastosowaniu nieliniowego i asferycznego profilu ablacji laserowej. Korekcję jednego (dominującego) oka ustala się do patrzenia w dal, pozostawiając jednocześnie lekką krótkowzroczność w oku niedominującym. Mózg, dzięki połączeniu dwóch obrazów, tworzy strefę, w której obraz jest ostry dla obu oczu.
Cena laserowej korekty astygmatyzmu
Laserowa korekcja wzroku w Polsce oferowana jest w różnych przedziałach cenowych, a wybór konkretnej opcji zależy przede wszystkim od zastosowanej metody oraz zakresu opieki medycznej.
W tańszych wariantach całkowity koszt zabiegu dla obu oczu wynosi zazwyczaj około 4 600–10 000 zł i dotyczy najczęściej podstawowych technik lub ofert promocyjnych. Takie pakiety mogą obejmować ograniczoną diagnostykę i standardową liczbę wizyt kontrolnych, natomiast droższe rozwiązania zapewniają dostęp do nowocześniejszych technologii laserowych, indywidualnego planowania zabiegu oraz pełnej opieki pooperacyjnej, co bezpośrednio wpływa na komfort i bezpieczeństwo leczenia.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Laserowe leczenie astygmatyzmu" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (09:41 minuty)
Źródła:
- Colin Chan, "Can laser eye surgery fix astigmatism?" (visioneyeinstitute.com.au), https://visioneyeinstitute.com.au/, 2023
- Christine L. Larsen, "Astigmatism Laser Surgery: Overview" (www.verywellhealth.com), https://www.verywellhealth.com/, 2022
- Noel Alpins, George Stamatelatos, "Perfecting Laser Treatment for Regular and Irregular Astigmatism" (www.touchophthalmology.com), https://www.touchophthalmology.com/, 2022
- Majid Moshirfar, Kathryn Durnford, Alin Megerdichian, Andrew Thomson, Tanisha Martheswaran, William West Jr., Shannon McCabe, Yasmyne Ronquillo & Philip Hoopes, "Refractive Outcomes After LASIK for the Treatment of Mixed Astigmatism with the Allegretto WaveLight EX500" (link.springer.com), Springer Link, 2022
- Toam Katz, Andreas Frings, Stephan J Linke, Gisbert Richard, Vasyl Druchkiv & Johannes Steinberg, "Laser in situ keratomileusis for astigmatism ≤ 0.75 Diopter combined with low myopia: a retrospective data analysis" (bmcophthalmol.biomedcentral.com), BMC Ophthalmology, 2014
- Connor J Baharozian,Christian Song,Kathryn M Hatch &Jonathan H Talamo, "A novel nomogram for the treatment of astigmatism with femtosecond-laser arcuate incisions at the time of cataract surgery" (www.tandfonline.com), https://www.tandfonline.com/, 2022
- Ali Fadlallah MD, MS, MPH, Chadi Mehanna MD, PhD, Jean-Jacques Saragoussi MD, Elias Chelala MD, Belkacem Amari DO, Jean-Marc Legeais, "Astigmatism Correction Using SMILE" (www.sciencedirect.com), Journal of Cataract & Refractive Surgery, 2015
Laser excimerowy to naprawdę dobra opcja leczenia wzroku. Miałem zabieg w Białymstoku, wszystko poszło sprawnie i astygmatyzm znikł, a miałem go kilkanaście lat. Bardzo sobie chwalę zabieg:)