Laserowe leczenie nadwzroczności

Nadwzroczność, zwana również dalekowzrocznością, jest wadą wzroku występującą u około 10% populacji. Jej istotą jest nieprawidłowe załamywanie się wpadających do oka promieni światła, których punkt skupienia (ognisko) znajduje się za siatkówką, zamiast – jak w zdrowym oku – bezpośrednio na niej. Przyczyną jest wadliwy, nadmiernie spłaszczony kształt rogówki lub zbyt krótka gałka oczna.

Nadwzroczność (dalekowzroczność): objawy i przyczyny

U młodszych pacjentów sprawna akomodacja może częściowo maskować wadę, dlatego pierwszymi objawami bywają zmęczenie oczu i bóle głowy podczas pracy z bliska. U dzieci niewielka nadwzroczność może być fizjologiczna i z czasem się zmniejszać, jednak większe wartości wymagają kontroli okulistycznej.

Symptomami dalekowzroczności są m.in.:

• niewyraźne widzenie przedmiotów znajdujących się blisko,
• mrużenie oczu,
• przemęczenie wzroku,
• bóle głowy po dłuższym czasie spędzonym na czynnościach wzrokowych wykonywanych w bliskich odległościach.

Dalekowidze dobrze widzą z daleka, jednak wyraźne widzenie z bliska jest dla nich trudne bądź niemożliwe. W skrajnych przypadkach muszą stale wytężać wzrok, niezależnie od odległości. Może to utrudniać wykonywanie codziennych czynności, takich jak czytanie i pisanie.

Diagnostyka nadwzroczności – badania okulistyczne

Aby ocenić dalekowzroczność i jej stopień, lekarz okulista może wykonać następujące badania oka:

• Badanie ostrości wzroku: To podstawowe badanie, w którym pacjent jest proszony o odczytanie liter lub symboli z tablicy odległościowej. Pomiar ostrości wzroku pozwala ocenić, jak dokładnie pacjent widzi obiekty na różne odległości.

• Pomiar refrakcji: Lekarz może użyć refraktometru lub autorefraktometru do pomiaru siły refrakcji oka. To pozwala na określenie wady refrakcji, takiej jak dalekowzroczność, krótkowzroczność lub astygmatyzm.

• Cykloplegia: Jest to procedura, w której lekarz stosuje krople do oczu zawierające lek cykloplegiczny, który rozszerza źrenice i tymczasowo poraża mięśnie akomodacyjne oka. To umożliwia bardziej dokładny pomiar siły refrakcji, zwłaszcza u dzieci.

• Badanie dna oka: Badanie dna oka pozwala na ocenę struktur wewnątrz oka, takich jak naczynia krwionośne, nerw wzrokowy i siatkówka. Może pomóc w wykluczeniu innych chorób oczu, które mogą wpływać na widzenie.

• Dodatkowe badania kwalifikacyjne do zabiegów laserowych: zwykle obejmują topografię i tomografię rogówki, pomiar jej grubości (pachymetrię), pomiary krzywizny (keratometrię), ocenę filmu łzowego oraz szerokości źrenic w ciemności. Pozwalają one ocenić bezpieczeństwo i przewidywalność ewentualnego zabiegu.

Laserowa korekcja nadwzroczności – przebieg zabiegu i efekty leczenia

Poza noszeniem odpowiednio dobranych okularów lub szkieł kontaktowych popularną, stosowaną od wielu lat także w Polsce, metodą leczenia nadwzroczności są zabiegi chirurgicznej korekty kształtu rogówki z wykorzystaniem lasera femtosekundowego i excimerowego. Sprzęt ten jest wykorzystywany również w terapii krótkowzroczności i astygmatyzmu.

Zasada jego działania opiera się na zjawisku fotoablacji, polegającym na precyzyjnym usuwaniu kolejnych warstw rogówki o grubości od 0,5 do 1 mikrometra i modelowaniu jej tak, aby wpadające promienie światła skupiały się dokładnie na siatkówce, zapewniając ostry i wyraźny obraz.

Aktualne badania wskazują, że techniki z użyciem lasera są nie tylko skuteczne, ale również coraz bardziej bezpieczne dzięki postępowi w technologii. Nowoczesne urządzenia laserowe pozwalają na jeszcze dokładniejsze i bardziej indywidualne dopasowanie metody do potrzeb pacjenta, co zwiększa szanse na uzyskanie optymalnych wyników leczenia.

O kwalifikacji decydują m.in. grubość i budowa rogówki, stabilność wady oraz ogólny stan zdrowia oczu. W przypadku nadwzroczności zwykle koryguje się niewielkie i umiarkowane wartości wady. U części osób konieczna bywa dodatkowa korekcja po zabiegu ze względu na tendencję do regresji.

Metody laserowej korekcji wzroku (LASIK, FemtoLASIK, PRK)

Parametry operującej wiązki światła laserowego dobierane są indywidualnie dla każdego oka po dokładnym badaniu. Dodatkowo, w zależności od potrzeby, możliwe jest zastosowanie kilku różnych metod zabiegowych (m.in. LASEK, LASIK, EPI-LASIK, PRK, EBK). Różnią się one głównie sposobem przygotowania rogówki na działanie lasera.

W niektórych z nich dochodzi do mechanicznego usunięcia nabłonka rogówki, w innych do odsunięcia go za pomocą roztworu alkoholu, a w pozostałych – do mechanicznego wytworzenia płatka rogówki, który po zabiegu przywracany jest do swojego pierwotnego położenia.

Metody LASIK i FemtoLASIK są popularnymi procedurami laserowej korekcji wzroku, które mogą być stosowane w leczeniu dalekowzroczności, choć częściej wykorzystuje się je do korekcji krótkowzroczności.

LASIK i FemtoLASIK – porównanie

• LASIK (Laser-Assisted In Situ Keratomileusis): LASIK to procedura, w której chirurg tworzy cienką, precyzyjną płatkę w przedniej części rogówki (obejmującą nabłonek i powierzchowne warstwy zrębu) za pomocą mikrokeratomu lub lasera femtosekundowego. Następnie używa lasera excimerowego do modelowania kształtu rogówki, aby poprawić jej zdolność do skupiania obrazu na siatkówce.

• FemtoLASIK (Femtosecond LASIK): FemtoLASIK to zaawansowana wersja procedury LASIK, w której cienką płatkę w przedniej części rogówki tworzy laser femtosekundowy zamiast tradycyjnego mikrokeratomu. Pozwala to na jeszcze większą precyzję i kontrolę nad tworzeniem płatka. Reszta procedury, w tym modelowanie rogówki przy użyciu lasera excimerowego, jest podobna.

Obie metody, LASIK i FemtoLASIK, są bezpieczne i skuteczne w korekcji dalekowzroczności. Procedury te są zwykle przeprowadzane w trybie ambulatoryjnym, a większość pacjentów doświadcza szybkiej poprawy widzenia po zabiegu.

Istotne jest jednak, aby pacjent został odpowiednio oceniony przez lekarza okulistę przed podjęciem decyzji o wyborze konkretnej metody i aby był świadomy potencjalnych ryzyk i korzyści związanych z zabiegiem.

W praktyce klinicznej przy nadwzroczności najczęściej stosuje się LASIK/FemtoLASIK, ponieważ cechują się one zwykle większą przewidywalnością i szybszą rehabilitacją wzrokową oraz dają możliwość korekcji większego zakresu dodatnich dioptrii i współistniejącego astygmatyzmu niż metody powierzchowne.

Metody powierzchowne (PRK, LASEK, EBK, EPI-LASIK) rozważa się u osób z cieńszą rogówką lub gdy unika się wytwarzania płatka. W nadwzroczności charakteryzują się one jednak z reguły wolniejszym gojeniem i wyższym ryzykiem regresji wady.

U osób po 40. roku życia należy uwzględnić prezbiopię (starczowzroczność) – zabiegi mogą zmniejszyć potrzebę korekcji do dali, ale do pracy z bliska nadal mogą być potrzebne okulary. Kwalifikacja obejmuje omówienie oczekiwań oraz planu ewentualnej monowizji.

Zalety, ryzyko i koszty laserowej korekcji wzroku

Decyzja o zabiegu powinna uwzględniać ryzyko i korzyści laserowej korekcji wzroku, styl życia pacjenta oraz możliwość tolerowania okularów lub soczewek kontaktowych. Właściwa kwalifikacja oraz przestrzeganie zaleceń pooperacyjnych znacząco ograniczają ryzyko powikłań.

Zalety laserowej operacji oczu

Zaletami procedur laserowych są przede wszystkim:

• eliminacja konieczności noszenia okularów,
• szybkość i bezbolesność zabiegu oraz krótki okres rekonwalescencji,
• małe ryzyko powikłań i skutków ubocznych po zabiegu.

Przeciwwskazania do zabiegów laserowych

Przeciwwskazania do zabiegów laserowych (przykłady):

• wiek poniżej 18 lat lub niestabilna wada (zmiany refrakcji w ostatnich miesiącach),
• ciąża lub karmienie piersią,
• choroby i nieprawidłowości rogówki (np. stożek rogówki, nieprawidłowa topografia), zbyt cienka rogówka,
• aktywne zapalenia oczu, nawracające zakażenia (np. opryszczkowe zapalenie rogówki),
• ciężki, nieleczony zespół suchego oka lub choroby brzegów powiek,
• niekontrolowane choroby ogólne (np. nieuregulowana cukrzyca) lub aktywne choroby autoimmunologiczne,
• nierealistyczne oczekiwania co do efektów oraz brak możliwości współpracy podczas zabiegu i po nim.

Możliwe działania niepożądane i powikłania

Możliwe działania niepożądane i powikłania:

• przejściowa suchość, uczucie ciała obcego, olśnienia i halo wokół świateł (zazwyczaj ustępują w trakcie gojenia),
• niedokorygowanie lub nadkorygowanie, regresja wady (czasem konieczny zabieg dokorekcyjny),
• zmętnienie rogówki (haze) po metodach powierzchownych, wolniejsze gojenie nabłonka,
• rzadkie powikłania infekcyjne,
• powikłania związane z płatkiem w LASIK (np. przemieszczenie, zmarszczki płatka) – rzadkie przy prawidłowej pielęgnacji,
• ekstremalnie rzadko: ektazja rogówki; ryzyko minimalizuje staranna kwalifikacja.

Cena laserowej korekty wzroku

Ceny laserowej korekcji wzroku w Polsce różnią się w zależności od metody zabiegu, kliniki i technologii, lecz można wskazać orientacyjne przedziały kosztów:

• Badanie kwalifikacyjne do zabiegu: ok. 300–400 zł,

• Laserowa korekcja wzroku metodą PRK, LASEK lub EBK: od ok. 2 300 zł do 7 000 zł za jedno oko,

• FemtoLASIK i podobne technologie: zwykle od ok. 5 800 zł do ponad 9 000 zł za dwoje oczu,

• SMILE / bardziej zaawansowane metody: mogą kosztować ok. 10 900–12 900 zł za dwoje oczu,

• Niektóre kliniki oferują pakiety premium lub nowoczesne technologie laserowe w cenach ok. 10 000–13 600 zł za dwoje oczu.