Nowoczesne metody leczenia żylaków kończyn dolnych

Współczesna medycyna oferuje wiele metod leczenia żylaków kończyn dolnych, które pozwalają na skuteczne i mało inwazyjne usunięcie problemu. To w dużej mierze leczenie niechirurgiczne, oparte na mało inwazyjnych technikach i zaawansowanych technologiach medycznych. Nowoczesne techniki obejmują laseroterapię, skleroterapię, klejenie, a także wykorzystanie pary wodnej oraz fal radiowych.

Każda z tych metod charakteryzuje się swoimi unikalnymi mechanizmami działania, a ich wspólną cechą jest minimalizacja dolegliwości bólowych i skrócenie czasu rekonwalescencji. O kwalifikacji decyduje badanie USG-Doppler i dokładny wywiad — nie każda metoda będzie odpowiednia dla każdego pacjenta.

Laseroterapia i skleroterapia żylaków

Jedną z najpopularniejszych nowoczesnych metod usuwania żylaków podudzi, ud oraz łydek jest laseroterapia. Polega ona na termicznym uszkodzeniu zmienionych chorobowo naczyń poprzez tak zwaną termoablację laserową. W wyniku termicznego uszkodzenia ściany naczynia dochodzi do jego obkurczenia, a także rozwoju miejscowego stanu zapalnego. Proces ten prowadzi do krzepnięcia krwi w świetle żylaka, co w konsekwencji powoduje jego całkowite zwłóknienie i zarośnięcie, a finalnie wchłonięcie przez otaczające tkanki.

Do nowoczesnych metod leczenia żylaków zalicza się także skleroterapię, której mechanizm jest oparty na iniekcji specjalnej substancji chemicznej do wnętrza zmienionego chorobowo naczynia. Roztwór wywołuje stan zapalny i doprowadza do wykrzepiania krwi w żyle. Proces ten przebiega podobnie jak w przypadku laseroterapii.

Metody te są często wybierane jako pierwsza linia terapii, ponieważ są mniej inwazyjne niż tradycyjne metody chirurgiczne. Dzięki precyzji i skuteczności, laseroterapia i skleroterapia stają się coraz bardziej popularne wśród pacjentów z różnym stopniem zaawansowania choroby żylakowej.

Przeciwwskazania i działania niepożądane

Każda metoda leczenia żylaków, mimo wysokiej skuteczności i małoinwazyjnego charakteru, ma określone ograniczenia oraz potencjalne działania niepożądane. Dlatego przed podjęciem decyzji o zabiegu konieczna jest dokładna kwalifikacja medyczna, uwzględniająca stan zdrowia pacjenta, wyniki badań oraz możliwe przeciwwskazania.

Kiedy laseroterapia i skleroterapia żylaków nie są zalecane:

• aktywna zakrzepica żył głębokich,
• znaczne niedokrwienie tętnicze kończyn dolnych,
• zakażenie skóry w miejscu planowanego wkłucia,
• ciąża i karmienie (zabiegi zwykle odracza się),
• alergia na środek sklerotyzujący (skleroterapia) lub na stosowane leki/znieczulenie (laser),
• niekorzystna anatomia (bardzo kręte, bardzo szerokie naczynia) może ograniczać skuteczność metod endowaskularnych — decyduje lekarz po USG.

Możliwe działania niepożądane:

• zasinienie,
• tkliwość i uczucie napięcia w przebiegu żyły,
• przejściowe przebarwienia skóry,
• drobne poszerzenia naczyń (matting),
• zapalenie żyły powierzchownej,
• rzadko: uszkodzenie skóry/nerwu w metodach termicznych (laser), zakrzepica żył głębokich lub zatorowość.

Kompresjoterapia po zabiegu

Po laseroterapii i skleroterapii zwykle zaleca się noszenie wyrobów uciskowych przez kilka–kilkanaście dni (czas i klasa ucisku są indywidualne). Wskazany jest szybki powrót do chodzenia już w dniu zabiegu.

Flebogrif i klejenie żylaków

Nowatorskim rozwinięciem i udoskonaleniem klasycznej skleroterapii jest opracowana w Polsce metoda obliteracji mechaniczno-chemicznej z wykorzystaniem systemu Flebogrif. Łączy ona element mechanicznego uszkodzenia śródbłonka naczyniowego z reakcją chemiczną spowodowaną działaniem spienionego środka sklerotyzującego.

Podobnie jak wszystkie nowoczesne metody leczenia żylaków kończyn dolnych, ta również wiąże się ze zminimalizowaniem dolegliwości bólowych i możliwością szybkiego powrotu do codziennych zajęć.

Przeciwwskazania:

• aktywna zakrzepica,
• zakażenie skóry,
• alergia lub nadwrażliwość na środek sklerotyzujący,
• niekorzystna anatomia (bardzo kręty lub bardzo szeroki pień żylny) — o kwalifikacji decyduje badanie USG.

Możliwe działania niepożądane:

• miejscowa bolesność i zasinienie,
• przejściowe przebarwienia,
• zapalenie żyły powierzchownej,
• rzadko: zakrzepica.

Klejenie żylaków (klej cyjanoakrylanowy)

Jednym z zyskujących na popularności sposobów innowacyjnego usuwania żylaków ud, łydek, jak i podudzi jest ich tak zwane klejenie. Metoda ta polega na wprowadzeniu do światła zmienionego chorobowo naczynia specjalnego kleju. Po jego wpuszczeniu lekarz uciska odpowiedni punkt na ciele, co powoduje, że żyła się zasklepia.

W konsekwencji ustaje przepływ krwi w jej wnętrzu, przez co dochodzi do stopniowego zarośnięcia, a finalnie zaniku żylaka. Co ciekawe, jest to jedna z niewielu metod, która często nie wymaga noszenia wyrobów uciskowych w okresie rekonwalescencji.

Dzięki temu jest chętnie wybierana latem, gdy produkty te sprawiają pacjentom najwięcej kłopotów. W praktyce część ośrodków może jednak zalecić krótkotrwałą kompresję — decyzja jest indywidualna.

Przeciwwskazania:

• nadwrażliwość na kleje cyjanoakrylanowe,
• aktywne zakażenie skóry,
• aktywna zakrzepica,
• zabiegi zwykle odracza się w ciąży i podczas karmienia.

Możliwe działania niepożądane:

• przejściowa reakcja zapalna i uczucie „zgrubienia” w przebiegu leczonej żyły,
• świąd lub odczyn skórny,
• rzadko reakcja alergiczna,
• bardzo rzadko zakrzepica.

Para wodna i fale radiowe (RFA)

Dwie niezwykle nowoczesne metody usuwania żylaków zakładają wykorzystanie pary wodnej oraz fal radiowych.

W przypadku leczenia żylaków kończyn dolnych parą wodną energia niezbędna do zamknięcia chorobowo zmienionego naczynia jest przenoszona za pośrednictwem czystej wody dostarczanej w mikrodawkach pod postacią pary wodnej.

To sposób dobry szczególnie dla pacjentów, którzy walczą z wieloma żylakami — podczas jednego zabiegu można bowiem zamknąć wszystkie chorobowo zmienione naczynia. Zakres leczenia i liczba sesji zależą jednak od rozległości zmian i planu terapeutycznego.

Z tej metody powinni skorzystać także alergicy, ponieważ dzięki temu, że do żył nie jest wprowadzana żadna substancja chemiczna, nie istnieje ryzyko wystąpienia reakcji uczuleniowej.

Fale radiowe (ablacja RFA)

Do usuwania żylaków można wykorzystać także fale radiowe. W tym przypadku podczas zabiegu do światła zmienionej chorobowo żyły wprowadza się cewnik emitujący fale radiowe wysokiej częstotliwości. Ich energia znacznie podwyższa temperaturę naczynia.

To powoduje jego zamknięcie, obkurczenie i uszkodzenie.

Przeciwwskazania:

• aktywna zakrzepica żylna,
• znaczne niedokrwienie tętnicze kończyn dolnych,
• zakażenie skóry w miejscu zabiegu,
• niekorzystna anatomia żyły może utrudniać wprowadzenie cewnika.

Możliwe działania niepożądane:

• ból,
• zasinienie i obrzęk,
• w metodach termicznych (para, fale radiowe) rzadko: oparzenie skóry lub podrażnienie nerwu z przejściowym drętwieniem przebarwienia,
• bardzo rzadko zakrzepica.

Kompresjoterapia po zabiegach termicznych

Po metodach z wykorzystaniem ciepła (para wodna, fale radiowe) zwykle zaleca się wyroby uciskowe przez kilka–kilkanaście dni oraz wczesne uruchamianie.

Rekonwalescencja i chirurgiczne leczenie żylaków

Żadna z wymienionych metod nie wymaga długotrwałej rekonwalescencji, co oznacza, że pacjenci mogą szybko wrócić do codziennych aktywności. Skuteczność i bezpieczeństwo zależą od prawidłowej kwalifikacji, doświadczenia zespołu oraz kontroli USG.

Dodatkowo, u osób z istotnymi zaburzeniami krążenia tętniczego kwalifikacja do każdej metody leczenia żylaków wymaga ostrożnej, indywidualnej oceny w USG-Doppler i konsultacji z lekarzem.

Chirurgia tradycyjna (stripping, miniflebektomia)

Klasyczne operacje żylaków, takie jak stripping czy miniflebektomia, są dziś raczej rozwiązaniem „drugiego wyboru”. Sięga się po nie głównie wtedy, gdy żyły są bardzo mocno poszerzone, mocno powykręcane, doszło do nawrotów choroby albo gdy nowoczesne metody endowaskularne po prostu nie wchodzą w grę.

To sprawdzone i skuteczne zabiegi, ale trzeba pamiętać, że wiążą się ze znieczuleniem, nacięciami skóry i zwykle dłuższym dochodzeniem do siebie. Po operacji częściej konieczne jest też noszenie pończoch uciskowych. Na szczęście w wielu przypadkach nowoczesne, małoinwazyjne metody pozwalają uniknąć tradycyjnej operacji i szybciej wrócić do normalnego funkcjonowania.