Przygotowanie do kolonoskopii pacjent powinien rozpocząć na około tydzień przed badaniem. W tym celu należy udać się do lekarza rodzinnego lub gastroenterologa - specjaliści z pewnością zalecą odpowiednie postępowanie przed procedurą. Przede wszystkim polega ono na modyfikacji diety oraz czasowym odstawieniu leków. Lekarz przepisze pacjentowi także specjalne preparaty, których celem jest oczyszczenie jelita z zalegających w nim mas kałowych.
Właściwe przygotowanie jelita jest kluczowe dla jakości badania. Niedokładne oczyszczenie może utrudnić ocenę błony śluzowej oraz zwiększyć ryzyko przeoczenia zmian chorobowych, w tym polipów czy wczesnych postaci nowotworów.
Jak przygotować się do kolonoskopii – leki i zalecenia
Zazwyczaj na około tydzień przed badaniem należy odstawić leki przeciwpłytkowe w celu zmniejszenia ryzyka krwawienia w czasie kolonoskopii. W przypadku przyjmowania antagonistów witaminy K lub nowych doustnych antykoagulantów należy udać się do lekarza rodzinnego w celu modyfikacji terapii przeciwzakrzepowej - lekarz prawdopodobnie zaleci ich czasowe odstawienie, a do leczenia włączy heparynę drobnocząsteczkową w ampułkostrzykawkach do iniekcji podskórnych. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko krwawienia, a jednocześnie chroni pacjenta przed powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi.
Warto również poinformować lekarza o wszystkich lekach, suplementach diety oraz chorobach przewlekłych, ponieważ mogą one wpływać na sposób przygotowania do badania.
Fortrans i inne preparaty do oczyszczania jelita
W wieczór poprzedzający badanie należy przyjąć doustnie płyn oczyszczający jelito grube, w skład którego wchodzą środki przeczyszczające, np. makrogole i fosforany. Co ciekawe, badania kliniczne wskazują na lepszą tolerancję oraz jakość badania przy zastosowaniu fosforanów w porównaniu z innymi lekami przeczyszczającymi.
Standardem w wielu ośrodkach jest stosowanie preparatów na bazie makrogoli w tzw. schemacie dzielonym (split-dose). Polega on na podziale dawki na dwie części - jedną przyjmowaną wieczorem, drugą w dniu badania. Takie podejście zwiększa skuteczność oczyszczania jelita.
Zasady stosowania preparatów oczyszczających:
- przygotowanie odpowiedniej ilości płynu,
- picie roztworu małymi porcjami,
- zachowanie odpowiednich odstępów czasowych,
- spożywanie dużej ilości wody.
Jak stosować preparaty z makrogolami
Płyn zawierający makrogole przyrządza się w następujący sposób: do 1 litra niegazowanej wody wsypujemy 1 saszetkę środka przeczyszczającego (Olopeg czy Fortrans) i 1 saszetkę środka znoszącego wzdęcia (np. Espumisan Easy). Należy w ten sposób przygotować 3 do 4 litrów płynu.
Przyrządzony płyn należy pić małymi porcjami, np. szklankę co 15 minut. Takie postępowanie jest zalecane w przypadku, gdy badanie będzie wykonane następnego dnia w godzinach porannych.
Preparaty wspomagające – Espumisan
W przypadku płynu zawierającego fosforany, należy zazwyczaj przyjąć 2 porcje preparatu w 12-godzinnych odstępach, przy czym należy spożywać duże ilości wody niegazowanej w celu uniknięcia uszkodzenia nerek.
Przed kolonoskopią możliwe jest również przyjęcie preparatu Espumisan - wówczas należy połknąć jednorazowo 4 kapsułki leku.
Jeżeli kolonoskopia jest zaplanowana na popołudnie, połowę płynu można przyjąć wieczorem w dniu poprzedzającym badanie, a drugą połowę - rano w dniu badania.
W trakcie przygotowania mogą wystąpić objawy takie jak:
- wzdęcia,
- uczucie pełności,
- nudności.
Są one zazwyczaj przejściowe i wynikają z dużej objętości przyjmowanego płynu.
Dieta przed kolonoskopią i zalecenia końcowe
Powyższe wskazówki stanowią przykład przygotowania farmakologicznego pacjenta do skutecznej i bezpiecznej kolonoskopii. Lekarz, zgodnie z własną wiedzą i doświadczeniem może zaproponować modyfikację schematu, jednak ogólne zasady postępowania zazwyczaj zostają zachowane.
W każdym przypadku przygotowanie do kolonoskopii należy omówić z lekarzem prowadzącym leczenie. Warto również pamiętać, że przed badaniem konieczna jest dieta.
Na kilka dni przed badaniem zaleca się ograniczenie produktów bogatych w błonnik oraz pestki, które mogą zalegać w jelicie. W dniu poprzedzającym badanie dieta powinna być płynna i lekkostrawna.
Produkty niewskazane przed kolonoskopią:
- warzywa i owoce z pestkami,
- produkty pełnoziarniste,
- orzechy i nasiona,
- produkty bogate w błonnik.
Odpowiednie przygotowanie zwiększa skuteczność diagnostyczną badania, ale także bezpieczeństwo pacjenta i komfort jego przebiegu.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Fortrans i inne preparaty przed kolonoskopią" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (06:30 minuty)
Źródła:
- J.J. Tan, J.J. Tjandra, "Which is the optimal bowel preparation for colonoscopy – a meta-analysis", Colorectal Disease, 2006
- p. red. Piotra Gajewskiego, "Interna Szczeklika", Medycyna Praktyczna, 2013
- Huan Jiang, Chuanhui Li, Bing Hu, i in., "Compliance With Bowel Preparation and Its Influencing Factors in Patients Undergoing Colonoscopy: Cross-Sectional Study", Interactive journal of medical research, 2025
-
4.0/5 (opinie 247)