Czy tłuszczaki należy usuwać?

Przyczyny pojawiania się tłuszczaków podskórnych (łac. lipoma) nie są do końca wyjaśnione. Jak w przypadku każdego nowotworu, podejrzewa się uwarunkowania genetyczne oraz czynniki urazowe (m.in. gen HMG IC związany z otyłością), a niektóre badania wykazały także wpływ ran i urazów na tworzenie się tłuszczaków.

Zmiana tego typu sama w sobie nie jest groźna dla zdrowia i zazwyczaj nie towarzyszą jej objawy bólowe, tak więc niewielkich, niesprawiających problemów tłuszczaków na ogół się nie usuwa. }

Objawy tłuszczaków i diagnostyka

Choć tłuszczaki najczęściej przybierają postać miękkich, przesuwalnych pod skórą guzków, ich wygląd może się różnić w zależności od lokalizacji oraz budowy zmiany. U większości pacjentów są to zmiany o powolnym wzroście, od kilku milimetrów do kilku centymetrów.

W diagnostyce tłuszczaków standardowo wykorzystuje się badanie fizykalne oraz USG tkanek miękkich, które pozwala potwierdzić charakter tłuszczowy zmiany i wykluczyć inne patologie. W przypadku nietypowego wyglądu lub bardzo szybkiego wzrostu zmiany lekarz może zlecić dodatkowe obrazowanie.

Powiększający się tłuszczak może niekiedy powodować miejscowe dolegliwości wynikające z ucisku na sąsiadujące narządy i struktury anatomiczne. W takich sytuacjach lekarz może zalecić usunięcie zmiany.

Usuwanie tłuszczaków – metody i wskazania

Wskazane jest wykonanie procedury usunięcia tłuszczaka, co można przeprowadzić dwiema metodami:

• chirurgicznego wycięcia zmiany – po nacięciu skóry wokół guzka zostaje on wypreparowany metodą tzw. ograniczonego dostępu. Zabieg kończy zszycie rany oraz założenie drenu,
• liposukcji – zawartość guzka jest odsysana, a pozostała torebka łącznotkankowa usuwana kleszczykami chirurgicznymi.

Pierwszy ze sposobów charakteryzuje się wyższą skutecznością leczenia tłuszczaków, ale jego wadą jest widoczna blizna pozabiegowa. W drugim przypadku blizna jest minimalna, jednak mogą występować nawroty dolegliwości.

Wskazaniem do usunięcia tłuszczaka mogą być również względy estetyczne oraz dyskomfort psychiczny, zwłaszcza jeśli zmiana zlokalizowana jest w miejscach widocznych lub powoduje asymetrię ciała. Współczesne techniki chirurgiczne pozwalają na minimalizowanie blizn po zabiegu, a pacjenci zwykle szybko wracają do codziennych aktywności.

Najczęstsze wskazania do usunięcia tłuszczaka:

• szybki wzrost zmiany,
• dolegliwości bólowe lub uciskowe,
• względy estetyczne,
• wątpliwości diagnostyczne co do charakteru zmiany.

Warto pamiętać, że tłuszczaki nie przekształcają się w nowotwory złośliwe, jednak niektóre rzadkie zmiany o podobnym wyglądzie (np. tłuszczakomięsak) wymagają odmiennego leczenia. Dlatego każda podejrzana lub szybko rosnąca zmiana podskórna powinna zostać skonsultowana z lekarzem.

Bezpieczeństwo zabiegu i przeciwwskazania

Nowoczesne metody usuwania tłuszczaków opierają się na krótkich, mało inwazyjnych procedurach wykonywanych w znieczuleniu miejscowym. W przypadku zmian bardzo dużych lub mnogich możliwe jest wykorzystanie znieczulenia ogólnego. Pacjent przed zabiegiem powinien poinformować lekarza o przyjmowanych lekach czy chorobach przewlekłych, aby prawidłowo ocenić ryzyko zabiegowe.

Zabiegów usunięcia tłuszczaka nie przeprowadza się u kobiet w ciąży oraz matek karmiących piersią, ponieważ wymagałoby to zastosowania znieczulenia – miejscowego w przypadku pojedynczych zmian lub ogólnego w przypadku tłuszczaków mnogich.

Warto również uwzględnić, że nawracające lub liczne tłuszczaki mogą świadczyć o podłożu genetycznym, np. w ramach rodzinnej lipomatozy. W takich przypadkach wskazana jest konsultacja specjalistyczna w celu zaplanowania postępowania i kontroli dalszego wzrostu zmian.