Iniekcje Fibro Vein w leczeniu chrapania

Nieprawidłowa budowa gardła i związany z nią utrudniony przepływ powietrza przez drogi oddechowe to najczęstsze z wymienianych przez lekarzy przyczyn chrapania. Podczas snu podniebienie i języczek zostają wprowadzone w drgania, co powoduje wystąpienie zakłócającego odpoczynek zjawiska akustycznego.

Chrapanie nie jest jednak tylko problemem estetycznym. Może towarzyszyć mu zespół bezdechu sennego, który niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne, takie jak zwiększone ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienie i problemy z koncentracją w ciągu dnia.

Przyczyny chrapania

źródło: abc-med.info

W praktyce klinicznej chrapanie bywa skutkiem drgań kilku struktur (podniebienia miękkiego, nasady języka, ścian gardła, tkanek nosa). Skuteczne łagodzenie chrapania wymaga precyzyjnego ustalenia miejsca zwężenia i wibracji.

U części pacjentów współistnieje bezdech senny, co zmienia dobór terapii i najpierw wymaga diagnostyki (np. badanie snu) oraz leczenia przyczynowego.

Zabieg Fibro Vein wykorzystuje działanie tetradecylosiarczanu sodu (STS) wyłącznie na poziomie podniebienia, dlatego jego skuteczność ogranicza się głównie do chrapania, którego źródłem jest wibracja podniebienia miękkiego.

W przypadku chrapania wynikającego z przeszkody na poziomie nosa (np. skrzywiona przegroda, przerost małżowin), masywnego przerostu migdałków lub zapadania się nasady języka, sama iniekcja STS może nie przynieść oczekiwanego efektu.

Snoreplastyka iniekcyjna Fibro Vein

Jedną z nowszych, minimalnie inwazyjnych metod leczenia tej dolegliwości jest snoreplastyka iniekcyjna, polegająca na ambulatoryjnym ostrzyknięciu podniebienia preparatem Fibro Vein, stosowanym również w terapii żylaków kończyn dolnych (skleroterapii) i pajączków naczyniowych.

Na czym polega zabieg?

Produkowany przez brytyjski koncern farmaceutyczny STD Pharmaceutical Products preparat Fibro Vein jest roztworem do wstrzykiwań, zawierającym jako składnik aktywny siarczan sodowy tetradecylu (środek z grupy detergentów) o stężeniu 0,2%, 1% lub 3%.

Zabieg snoreplastyki iniekcyjnej polega na podśluzówkowym wstrzyknięciu w wybrane miejsca w okolicy podniebienia miękkiego ok. 2 ml preparatu Fibro Vein. Inicjuje on jałowy proces zapalny, którego efektem jest powstanie w ciągu kilku do kilkunastu tygodni bliznowatej tkanki włóknistej. Jest ona twardsza i sztywniejsza od naturalnej tkanki podniebienia i tym samym usztywnia je, zmniejszając podatność na wibracje.

Skuteczność i badania

Chociaż Fibro Vein stosowany jest z powodzeniem w przypadku niektórych pacjentów, nie jest uniwersalnym rozwiązaniem dla wszystkich form chrapania. Warto skonsultować się ze specjalistą, który pomoże ustalić, czy dana metoda jest odpowiednia w konkretnym przypadku.

W piśmiennictwie opisano badania kliniczne dotyczące iniekcji STS w leczeniu chrapania podniebiennego. Doniesienia Brietzke i Mair (2001; kontynuacja 2003) wykazały istotne zmniejszenie nasilenia chrapania u części pacjentów z tzw. primary snoring, z utrzymaniem efektu u wielu chorych i koniecznością powtórzenia zabiegu u części z nawrotem objawów.

Opublikowano także badania kontrolowane z użyciem placebo (np. Chisholm i wsp., 2005), w których STS przewyższał sól fizjologiczną w redukcji chrapania. Dane te dotyczą głównie krótkoterminowych wyników u osób bez umiarkowanego lub ciężkiego bezdechu sennego.

Kwalifikacja pacjentów

Kiedy metoda ma największą szansę powodzenia:

• dominujące chrapanie podniebienne bez istotnego bezdechu sennego,
• prawidłowa lub umiarkowanie podwyższona masa ciała,
• brak znacznego przerostu migdałków,
• prawidłowa drożność nosa.

Kiedy skuteczność może być ograniczona:

• chrapanie wynikające z zapadania się nasady języka,
• znaczny przerost migdałków,
• ciężkie zapalenie błony śluzowej nosa i zatok,
• bezdech senny w stopniu umiarkowanym/ciężkim.

Warto podkreślić, że wykorzystanie preparatu Fibro Vein do snoreplastyki ma charakter zastosowania poza wskazaniami rejestracyjnymi (off‑label). Decyzję o kwalifikacji podejmuje otorynolaryngolog na podstawie badania laryngologicznego, a w wybranych przypadkach także endoskopii podczas snu indukowanego (DISE), aby zwiększyć szanse na skuteczne łagodzenie chrapania.

Rekonwalescencja po zabiegu

Po zabiegu przez kilka dni do dwóch tygodni może utrzymywać się ból gardła i dyskomfort przy połykaniu. Zwykle wystarczają leki przeciwbólowe bez recepty, chłodne napoje, unikanie gorących i ostrych potraw oraz płukanki antyseptyczne według zaleceń lekarza.

Poprawa w zakresie łagodzenia chrapania pojawia się stopniowo w ciągu kilku tygodni wraz z przebudową tkanek. U części chorych konieczne bywa powtórzenie iniekcji dla utrwalenia efektu.

Opieka po snoreplastyce i oczekiwane rezultaty

Po iniekcji pacjent wymaga 10-minutowej obserwacji w celu wykluczenia nadwrażliwości na podany środek. Wizyta kontrolna odbywa się sześć tygodni po zabiegu. W przypadku niezadowalającego efektu procedurę można powtórzyć, stosując lek o tym samym lub wyższym stężeniu.

Ponieważ jednak podniebienie ulega tylko usztywnieniu, a nie skróceniu (jak np. przy operacjach laserowego usunięcia nadmiaru tkanki), technika ta znajduje zastosowanie w leczeniu tylko niektórych postaci chrapania i nie ma bezpośredniego wpływu na często współistniejący bezdech senny. Może być natomiast łączona i stosowana jako uzupełnienie bardziej inwazyjnych zabiegów, gdy zachodzi potrzeba dodatkowego usztywnienia podniebienia.

Warto również zwrócić uwagę na zmiany stylu życia, które mogą poprawić efekty terapii, jak np. redukcja masy ciała, unikanie alkoholu przed snem oraz spanie na boku.

Działania niepożądane i przeciwwskazania

Potencjalne działania niepożądane (skutki uboczne) to:

• ból gardła,
• obrzęk i tkliwość podniebienia,
• przejściowa dysfagia,
• uczucie ciała obcego,
• niewielkie krwawienie
• rzadziej owrzodzenie lub martwica błony śluzowej w miejscu wkłucia, infekcja miejscowa, tymczasowa zmiana barwy głosu lub nosowanie, przejściowa niewydolność podniebienno‑gardłowa,
• bardzo rzadko reakcje nadwrażliwości na STS (w tym ciężka reakcja alergiczna).

Przeciwwskazania i sytuacje wymagające ostrożności:

• nadwrażliwość na siarczan sodowy tetradecylu,
• aktywna infekcja lub owrzodzenia w jamie ustnej/gardle,
• nieleczony umiarkowany lub ciężki bezdech senny,
• skłonność do patologicznego bliznowacenia (keloidy),
• zaburzenia krzepnięcia lub stosowanie silnej antykoagulacji (ryzyko krwawienia),
• ciąża i karmienie piersią (brak danych dla tego zastosowania),
• świeże zabiegi/urazy w obrębie podniebienia,
• istotne choroby upośledzające gojenie.

Koszty i alternatywy leczenia

Orientacyjny koszt snoreplastyki iniekcyjnej z wykorzystaniem preparatu Fibro Vein wynosi ok. 500 zł. Przed zabiegiem lekarz omówi możliwe korzyści, alternatywy (np. aparaty do żuchwy, leczenie laryngologiczne lub protetyczne, terapia CPAP przy współistnieniu OSA) oraz potencjalne skutki uboczne, aby dopasować postępowanie do przyczyny chrapania.