Zastosowanie soczewki asferycznej w leczeniu zaćmy

Sztuczne soczewki zaczęto wszczepiać do oka już w latach 40. XX wieku. Pierwsze tego typu zabiegi w leczeniu zaćmy wykonał sir Harold Ridley, oftalmolog brytyjskiego pochodzenia.

Materiał, z którego początkowo wykonywano sztuczne soczewki miał przede wszystkim cechować się niewywoływaniem stanu zapalnego gałki ocznej. Wraz z upływem czasu, gdy udało się już dobrać tworzywa o jak największej biokompatybilności, uwaga uczonych skierowała się ku doskonaleniu parametrów optycznych wszczepianych struktur.

Soczewki asferyczne a zjawisko aberracji

Zjawisko aberracji sferycznej polega na tym, że promienie świetlne padające na bardziej oddalone (brzeżne) fragmenty gałki ocznej ulegają większemu załamaniu i, ostatecznie, ogniskują w innym miejscu na siatkówce niż promienie przechodzące przez środek oka. Proces ten odpowiada za występowanie różnorakich zaburzeń ostrości widzenia.

Ludzkie oko naturalnie jest skonstruowane tak, by w warunkach fizjologicznych aberracja nie występowała. Dodatni współczynnik aberracji rogówki jest niwelowany przez ujemny, którym cechuje się prawidłowa soczewka oka.

W przypadku standardowo wszczepianych implantów, które są sferyczne, cechy fizyczne rogówki nie są kompensowane i może to skutkować nieostrym widzeniem, szczególnie w warunkach słabego oświetlenia.

Uniknąć problemu można dzięki wybraniu soczewki asferycznej podczas operacji leczenie zaćmy. Dostępne na rynku modele (jak AcrySof IQ, Tecnis, Softec HD) stanowią reprezentantów soczewek z grupy Premium, cechujących się wyższą ceną, ale i ulepszonymi parametrami optycznymi.

Najważniejsze zalety soczewek asferycznych:

• redukcja aberracji sferycznej,
• lepsza jakość widzenia w nocy,
• wyższa czułość kontrastu,
• bardziej naturalne odwzorowanie obrazu,
• korzyści dla osób aktywnych zawodowo i kierowców.

Wskazania do stosowania soczewek asferycznych

W ostatnich latach wprowadzono również udoskonalone warianty soczewek asferycznych, w których krzywizna powierzchni została zoptymalizowana tak, aby lepiej współpracować z rogówką pacjenta.

Tego rodzaju personalizacja ma szczególne znaczenie u osób po wcześniejszych zabiegach refrakcyjnych, gdzie standardowe modele mogą nie zapewnić idealnych rezultatów widzenia.

Wykorzystując soczewkę asferyczną w leczeniu zaćmy, w pewien sposób odwzorowuje się fizjologię – struktura naturalna nie cechuje się bowiem sferycznością soczewki.

Nie jest to jednak jedyna zaleta tego typu implantów: ich zastosowanie pozwala uzyskać lepszą ostrość widzenia, a także poprawia czułość zauważania kontrastu widzianych obrazów. Lepsza ostrość widzenia stanowi tu kluczową korzyść.

W praktyce poprawa jakości obrazu zauważalna jest m.in. w warunkach nocnych oraz podczas czynności wymagających precyzyjnego widzenia.

Dla kogo są soczewki asferyczne?

Pacjentami, dla których szczególne korzyści może przynieść terapia zaćmy z wykorzystaniem implantu asferycznego są:

• osoby często prowadzące samochód, zwłaszcza w warunkach nocnych;
• chorzy pracujący w słabym oświetleniu.

Taki podział wynika z faktu, że w ciemności źrenica ulega rozszerzeniu, przez co docierające do oka promienie padają na większy obszar i właśnie wtedy istnieje największa możliwość wystąpienia zjawiska aberracji, skutkującego ostatecznie zaburzeniami widzenia nocnego.

Rosnąca popularność soczewek asferycznych wynika także z tego, że coraz częściej zaleca się je pacjentom aktywnym zawodowo oraz seniorom, którzy chcą zachować jak najwyższą jakość widzenia po operacji zaćmy.

Dodatkowe sytuacje sprzyjające wyborowi soczewki asferycznej:

• częste prowadzenie pojazdów po zmroku,
• wysokie wymagania dotyczące jakości widzenia,
• potrzeba precyzyjnej pracy wzrokowej,
• przebyte zabiegi refrakcyjne,
• chęć zmniejszenia ryzyka odblasków i efektu halo.

Nowoczesne techniki operacyjne w usuwaniu zaćmy

Zabiegi wymiany zmętniałej soczewki (obecnie przeprowadzane głównie metodą fakoemulsyfikacji) wykonywane są zazwyczaj w trybie jednodniowym, tego samego dnia pacjent może wrócić do domu. Procedura zajmuje około 20 minut, wykonywana jest przeważnie w znieczuleniu miejscowym.

W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywa również zastosowanie technologii wspomagających, takich jak laser femtosekundowy, który umożliwia bardziej przewidywalne cięcia i precyzyjne przygotowanie oka do implantacji soczewki.

Wprowadzono także systemy obrazowania śródoperacyjnego, które pomagają w jeszcze dokładniejszym pozycjonowaniu implantów. Precyzja ustawienia soczewki – zwłaszcza asferycznej – jest kluczowa, ponieważ jej optyczne właściwości zależą od idealnego ułożenia w osi widzenia.

Nowoczesne badania koncentrują się również na projektowaniu soczewek hybrydowych, łączących cechy modeli asferycznych z technologią minimalizującą aberracje wyższego rzędu, co może w przyszłości jeszcze bardziej poprawić jakość widzenia po operacji.