Czy usuwanie migdałków laserem jest bolesne?

Zabieg tonsillektomii, czyli usunięcia migdałków podniebiennych należy do najstarszych procedur chirurgicznych, których opisy pochodzą z początku czasów naszej ery. Można znaleźć opis tego zabiegu w dziele Corneliusa Celsusa z początków I wieku n.e. gdzie w swojej wielkiej „De Medica” opisał procedurę tamowania krwawienia z migdałka zmienionego zapalnie. Pierwszy opis chirurgicznego usunięcia migdałka (palpacyjne wypreparowanie z niszy) opisał w 625 roku n. e. znany bizantyński lekarz Paweł z Eginy. W kolejnych latach, wiekach wymyślano i udoskonalano techniki mające zastosowanie w chirurgii migdałków podniebiennych.

Wraz z rozwojem techniki dysponowano coraz lepszym sprzętem i nowymi innowacyjnymi narzędziami chirurgicznymi (specjalnie stworzona gilotyna do przycinania migdałków w XVI wieku, pierścieniowy nóż stworzony w wieku XIX). Następnie wiek XX aż do czasów obecnych XXI wieku to lata dalszego prężnego rozwoju medycyny i technik operacyjnych, dążących do jak najmniejszej inwazyjności. Niewątpliwym osiągnięciem było zastosowanie lasera CO2, które to miało miejsce w latach 80-tych XX wieku. Zauważono, iż użycie lasera pozwoliło na zminimalizowanie ryzyka krwawienia, znacznie skróciło czas całej procedury oraz zmniejszeniem ryzyka powikłań po zabiegu.

Usuwanie migdałków laserem – na czym polega zabieg?

Laser używany jest zarówno do zabiegów przycinania (tonsillotonia) jak i całkowitego wycięcia migdałków podniebiennych (tonsillektomia). Do każdego z tych zabiegów istnieją pewne wskazania, a mianowicie bezwzględnym wskazaniem do tonsillektomii jest chęć pobrania migdałka do badania w przypadku podejrzenia chorób rozrostowych, a względnym wskazaniem jest nawracający ropień okołomigdałkowy.

Natomiast bezwzględnym wskazaniem do zabiegu przycięcia migdałków jest ich przerost powodujący objawy zespołu obturacyjnych bezdechów sennych, zaś względnym przerost związany z utrudnionym połykaniem, uczuciem dysfagii, czy zaburzeniami mowy.

Najważniejsze wskazania do zabiegu:

• nawracające stany zapalne migdałków,
• bezdechy senne związane z przerostem,
• podejrzenie zmian rozrostowych,
• utrudnione połykanie i zaburzenia mowy.

Wskazania do tonsillotomii i tonsillektomii

W czasie procedury usuwania migdałków używany jest diodowy laser kontaktowy, o średnicy wiązki promieniowania 0,4 mm. Laser ogranicza swoje działanie wyłącznie do miejsca przyłożenia, co zapewnia bezpieczeństwo i zmniejsza ryzyko uszkodzenia okolicznych tkanek. Cała procedura nie jest długa i trwa zazwyczaj około 30-50 minut.

Techniki laserowe mogą skracać czas zabiegu i zmniejszać krwawienie śródoperacyjne, ale nie w każdym badaniu wykazano wyraźną przewagę nad klasycznymi metodami w zakresie bólu pooperacyjnego czy późnego krwawienia. Oznacza to, że sam fakt użycia lasera nie przesądza jeszcze o całkowitym komforcie po zabiegu.

Decydując się na zabieg zawsze pojawia się ważna kwestia jaką są potencjalne dolegliwości bólowe oraz jakie jest stosowane znieczulenie.

Znieczulenie i przebieg usuwania migdałków laserem

W trakcie zabiegu laserowego usunięcia migdałków podniebiennych stosowane jest znieczulenie miejscowe bądź ogólne. Zależnie od kliniki, przekonania i doświadczenia lekarza oraz od rozległości zabiegu podejmowana jest decyzja o typie zastosowanego znieczulenia.

W przypadku wyboru znieczulenia miejscowego, za pomocą punktowych iniekcji najczęściej podawany jest roztwór 1% lidokainy i adrenaliny. Czasami dodatkowo w ramach postępowania premedykacyjnego pacjentowi podawany jest midazolam, który sprawia, że pacjent nie do końca kojarzy co dzieje się w trakcie zabiegu i pozwala mu to nie odczuwać żadnych nieprzyjemnych dolegliwości związanych z procedurą laserowego usuwania migdałków.

Znieczulenie miejscowe i ogólne

Zdarza się również, iż lekarz zdecyduje o konieczności zastosowania znieczulenia ogólnego. Wówczas pacjent wprowadzany jest w stan nieświadomości, co wiąże się z brakiem jakichkolwiek nieprzyjemnych odczuć w trakcie zabiegu oraz całkowitą niepamięcią przebiegu zabiegu. Nad całą procedurą czuwa lekarz anestezjolog.

O rodzaju zastosowanego znieczulenia decyduje lekarz przeprowadzający zabieg, a decyzja podejmowana jest indywidualnie dla każdego pacjenta. W przypadku zabiegów tonsillotomii preferowana jest miejscowa anelgezja, zaś w przypadku całkowitego usuwania migdałków stosuje się z reguły znieczulenie ogólne.

Niewątpliwą zaletą znieczulenia miejscowego jest możliwość przeprowadzenia zabiegu ambulatoryjnie, kiedy po całej procedurze, po kilku godzinach pacjent może opuścić klinikę i wrócić jeszcze tego samego dnia do domu. W przypadku znieczulenia ogólnego powrót do domu możliwy jest później, zazwyczaj następnego lub po dwóch dniach po zabiegu usunięcia migdałków.

Najważniejsze informacje o znieczuleniu:

• znieczulenie miejscowe pozwala wrócić tego samego dnia,
• znieczulenie ogólne wymaga krótkiej hospitalizacji,
• dobór metody zależy od zakresu zabiegu,
• decyzję podejmuje lekarz indywidualnie.

Czy usuwanie migdałków laserem boli?

Sam zabieg usunięcia migdałków laserem jest bezbolesny, jednak po procedurze niestety pojawia się ból gardła porównywalny do anginy. Utrzymuje się on zazwyczaj od kilku do kilkunastu dni i najbardziej dokucza przy przełykaniu. Warto jednak podkreślić, iż ten ból jest o wiele mniejszy niż w przypadku operacji przeprowadzanych technikami klasycznymi oraz jest skutecznie zwalczany przy pomocy dostępnych środków przeciwbólowych.

Usunięcie powiększonych migdałów i migdałka gardłowego może znacząco poprawić jakość życia pacjenta, zwłaszcza jeśli wcześniej powodowały one nawracające infekcje czy problemy z oddychaniem.

Po zabiegu największy dyskomfort zwykle pojawia się przy połykaniu, piciu i jedzeniu. W praktyce pooperacyjnej duże znaczenie mają odpowiednie nawodnienie i leczenie przeciwbólowe, regularne przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniem lekarza oraz obserwacja ewentualnego krwawienia, ponieważ to właśnie ból pooperacyjny i krwotok należą do najważniejszych zagadnień po tonsillektomii.

Najczęstsze objawy po zabiegu:

• ból gardła nasilający się przy połykaniu,
• dyskomfort podczas jedzenia i picia,
• uczucie suchości w gardle,
• rzadziej krwawienie wymagające kontroli.

Zalety i wady usuwania migdałków laserem

Do praktycznych ograniczeń tej metody należy to, że nie w każdej sytuacji klinicznej laser będzie rozwiązaniem optymalnym. W części przypadków lekarz może zaproponować inną technikę operacyjną, jeśli uzna ją za korzystniejszą z punktu widzenia bezpieczeństwa, zakresu usuwanego tkanek lub przewidywanego efektu leczenia.

Zalety:

• mniejszy ból i krótsza rekonwalescencja,
• mniejsze ryzyko krwawienia,
• precyzyjność zabiegu,
• krótszy czas trwania zabiegu.

Wady:

• koszt zabiegu - usuwanie migdałków laserem jest zazwyczaj droższe od tradycyjnych metod chirurgicznych,
• ograniczona dostępność - nie wszystkie placówki medyczne oferują zabiegi laserowe.