Jakimi metodami można usunąć znamię barwnikowe?

Marilyn Monroe, Scarlett Johansson czy supermodelka Cindy Crawford, które stały się ikonami mody, raczej nie myślą o usunięciu swoich znamion. Pieprzyki w okolicy ust dyskretnie podkreślają ich urodę. Większość znamion barwnikowych ma znaczenie tylko kosmetyczne – aktualne opracowania wskazują, że zdecydowana większość czerniaków powstaje de novo, a roczne ryzyko przemiany pojedynczego, typowego znamienia jest skrajnie niskie – rzędu 1 na 200 000 znamion (ok. 0,0005%).

Ryzyko to może być wyższe w dużych znamionach wrodzonych i w znamionach atypowych; decyzja o usunięciu opiera się na ocenie klinicznej i dermatoskopowej, a nie na samej statystyce. Z drugiej strony, wycinane znamiona znacznie częściej okazują się złośliwe – nawet w 2,3%, jak piszą autorzy publikacji w Journal of the American Academy of Dermatology, co zależy m.in. od sposobu kwalifikacji do zabiegu.

Metody usuwania znamion barwnikowych

Większość ludzi decyduje się na zabieg usunięcia znamienia ze względów estetycznych. Usuwanie niewielkich pieprzyków nie stanowi wyzwania, a efekty są satysfakcjonujące zarówno dla pacjenta, jak i lekarza. Zwykle im większe znamię i im większa ich liczba, tym bardziej staje się to skomplikowane. Istnieją różne metody usuwania znamion barwnikowych – od najprostszego wycięcia, przez wymrażanie, po techniki wykorzystujące laser.

Przy wyborze metody uwzględnia się m.in. możliwość badania histopatologicznego, przewidywany efekt kosmetyczny, ryzyko powikłań oraz czas rekonwalescencji.

Chirurgiczne wycięcie znamienia

Najpopularniejszą metodą likwidacji pieprzyków jest usuwanie zmian skórnych metodą chirurgiczną. Wadą chirurgicznego wycięcia jest to, że pozostawia trwały ślad w postaci blizny, jednak to w zasadzie jedyna wada takiego rozwiązania. Usunięcie znamienia barwnikowego poprzez wycięcie jest niemal gwarancją trwałego efektu.

Ponadto pieprzyk jest poddawany badaniu histopatologicznemu, które daje pewność, że nie wykazywał on cech nowotworu.

Laserowe usuwanie znamion

Znamiona barwnikowe można także usunąć z zastosowaniem światła lasera. Pomysł powstał w latach 60. ubiegłego wieku, jednak ówczesne lasery nie nadawały się do wykorzystywania na szeroką skalę. Ciągła wiązka umożliwiała wprawdzie usunięcie znamienia barwnikowego, jednak efekt kosmetyczny był nieprzewidywalny – często odległy od upragnionego.

Dopiero stworzenie laserów emitujących wiązkę o ściśle określonej długości oraz o okresie pulsacji sprawiło, że obecnie jest to jedna z często stosowanych metod w dermatologii. Lasery emitują światło czerwone, zielone lub bliskie podczerwieni. Laser jest metodą leczenia z wyboru w przypadku znamienia, które zajmuje rozległy obszar na twarzy, co uniemożliwia jego wycięcie.

Przy zmianach silnie zabarwionych i uniesionych może być konieczne wykonanie kilku sesji. Częste są jednak nawroty, ponieważ nie udaje się usunąć wszystkich melanocytów.

Elektrokoagulacja i krioterapia

Elektrokoagulacja zmian barwnikowych, czyli usuwanie za pomocą ciepła, nie jest metodą szeroko stosowaną w usuwaniu znamion. W tych przypadkach stosowana jest elektroresekcja, a jej wyniki są porównywalne z chirurgicznym wycięciem, jednak krwawienie oraz powstawanie blizn zostają zredukowane do minimum.

Krioterapia stosowana jest w przypadku niezłośliwych włókniaków, brodawek oraz kurzajek. Melanocyty – komórki skóry zawierające barwnik – są bardzo wrażliwe na działanie zimna, stąd nierzadko po wymrażaniu pozostają jaśniejsze obszary skóry. Jednak dermatolodzy zdecydowanie odradzają leczenie zmian barwnikowych zimnem.

Radiochirurgia (nóż fal radiowych)

Radiochirurgia (nożem fal radiowych) to metoda wykorzystująca fale o wysokiej częstotliwości do precyzyjnego cięcia i koagulacji tkanek. Może być stosowana do usuwania niewielkich, wyniosłych, łagodnych zmian skórnych, często z bardzo dobrym efektem kosmetycznym i minimalnym krwawieniem.

W części przypadków możliwe jest przesłanie usuniętej tkanki do badania histopatologicznego, choć ocena marginesów bywa ograniczona. Zmiany podejrzane onkologicznie kwalifikuje się raczej do klasycznego wycięcia.

Dermabrazja

Dermabrazja (mechaniczne ścieranie naskórka i powierzchownych warstw skóry) bywa stosowana do usuwania niektórych niewielkich, powierzchownych zmian skórnych lub korekcji blizn. W przypadku typowych znamion barwnikowych nie jest metodą z wyboru, bo może nie usunąć wszystkich melanocytów i nie dostarcza pełnego materiału do badania histopatologicznego.

Kiedy zgłosić się do dermatologa?

Przed podjęciem decyzji o usunięciu znamienia barwnikowego warto skonsultować się z dermatologiem lub chirurgiem plastycznym. Specjalista oceni, czy znamię jest bezpieczne, czy też wymaga dalszej diagnostyki. W niektórych przypadkach zalecane jest monitorowanie zmian w czasie za pomocą dermatoskopu, aby upewnić się, że znamię nie wykazuje cech złośliwości.

Niepokojące objawy znamion

Niektóre cechy znamion, które mogą sugerować potrzebę interwencji medycznej, to nierówne brzegi, zmiana koloru, szybki wzrost, swędzenie czy krwawienie. Profesjonalna ocena pomoże w wyborze odpowiedniej metody usunięcia oraz w minimalizacji ryzyka powikłań.

Ceny zabiegu usunięcia zmiany barwnikowej są uzależnione od metody i rozległości zmiany. Laserowe usunięcie oraz wycięcie znamienia barwnikowego techniką chirurgiczną kosztują zazwyczaj od 300 do 600 zł. Krioterapia oraz elektrokoagulacja są tańszym zabiegiem, a cena usunięcia jednej zmiany zaczyna się od 250 zł.

Dla wielu pacjentów usunięcie znamienia ma nie tylko wymiar kosmetyczny, ale również psychiczny, zwiększając pewność siebie i komfort życia. Dlatego warto rozważyć różne możliwości i zasięgnąć fachowej opinii przed podjęciem decyzji.