Steatomastia - co to takiego?

Z nadwagą i otyłością boryka się ogromna część populacji. W ostatnich latach statystyki są alarmujące, a otyłość w krajach rozwiniętych nazywa się wręcz epidemią. Do oceny masy ciała używa się zwykle wskaźnika BMI (Body Mass Index), który wylicza się za pomocą równania masa ciała/wzrost (w metrach)². Prawidłowo wynosi on 18,5-25 kg/m².

Gdy wskazuje on wartość powyżej 25, wówczas mówimy o nadwadze, a gdy sięga więcej niż 30 lub 40, rozpoznajemy odpowiednio otyłość lub otyłość olbrzymią. Nadmiar tkanki tłuszczowej wiąże się z dużymi konsekwencjami dla ludzkiego organizmu. Sprzyja on powstawaniu nie tylko chorób układu krążenia, ale także cukrzycy czy obturacyjnego bezdechu sennego. Co więcej, to właśnie otyłość jest przyczyną steatomastii.

Steatomastia i inne formy ginekomastii

Mianem ginekomastii tłuszczowej, zwanej też lipomastią i steatomastią, określa się nadmiar tkanki tłuszczowej występujący w obrębie okolicy sutkowej u mężczyzn. Lipomastia jest ściśle związana z otyłością. Mimo że zwykle dotyczy osób z nadwagą, steatomastia może występować także u osób z normalną masą ciała, co jest istotne dla pełnego obrazu klinicznego.

Może to wynikać z lokalnego nagromadzenia się tkanki tłuszczowej w okolicy piersiowej, co niekoniecznie musi być związane z ogólnym nadmiarem masy ciała. W odróżnieniu od ginekomastii gruczołowej, sama steatomastia nie niesie za sobą żadnych komplikacji zdrowotnych. Stanowi ona jednak problem natury estetycznej, często prowadząc do obniżenia samooceny, a w skrajnych przypadkach unikania innych osób czy depresji.

Objawy steatomastii:

• lokalne nagromadzenie się tkanki tłuszczowej w okolicy piersiowej,
• zwykle brak komplikacji zdrowotnych,
• problemy natury estetycznej,
• możliwość obniżenia samooceny,
• w skrajnych przypadkach unikanie innych osób czy depresja.

Ginekomastia gruczołowa

Ginekomastia gruczołowa pojawia się wskutek zaburzeń hormonalnych, w wyniku których zazwyczaj dochodzi do nadprodukcji estrogenu, czyli żeńskiego hormonu płciowego. Odpowiada on między innymi za rozwój tkanki gruczołowej sutka. W sytuacji jego nadmiaru u mężczyzn pojawia się powiększenie piersi (zazwyczaj obustronne), co nazywamy ginekomastią.

Zjawisko to występuje fizjologicznie u dużego odsetka noworodków płci męskiej oraz u blisko 50% dojrzewających chłopców i wówczas ma tendencję do samoistnego zanikania. Niestety u dorosłych mężczyzn ginekomastia jest zawsze zjawiskiem patologicznym i wymagającym odpowiedniego leczenia. Choć mniej powszechne, także w steatomastii mogą występować zaburzenia hormonalne, które wymagają uwagi specjalisty.

Diagnostyka i różnicowanie steatomastii

Podobnie jak w przypadku lipomastii, częstą przyczyną wzrostu stężenia estrogenów u mężczyzn jest otyłość. Związane jest to z występującym w tkance tłuszczowej enzymem aromatazą, który przekształca męski testosteron w estrogeny.

Badania obrazowe

W diagnostyce ginekomastii gruczołowej i tłuszczowej zastosowanie znajduje badanie USG, dzięki któremu możemy określić, z rozrostem jakiej tkanki mamy do czynienia, a co za tym idzie - rozpoznać odpowiednio ginekomastię lub steatomastię. W rozpoznaniu różnicowym należy wziąć również pod uwagę nowotwór sutka, który jednak zwykle występuje jednostronnie i tworzy twardy guzek.

Badania hormonalne

Warto również rozważyć wykonanie badań hormonalnych, które mogą pomóc w ustaleniu przyczyny ginekomastii. Badania te mogą obejmować pomiar stężenia testosteronu, estrogenu i innych hormonów związanych z funkcjonowaniem gruczołów płciowych. Psychologiczne aspekty steatomastii, takie jak wpływ na samoocenę i społeczne funkcjonowanie, są również istotnym elementem, który warto uwzględnić w procesie diagnostycznym i terapeutycznym.

Leczenie steatomastii

Leczenie ginekomastii tłuszczowej opiera się przede wszystkim na redukcji masy ciała. Odpowiednio dobrana dieta i aktywność fizyczna spowodują nie tylko utratę tkanki tłuszczowej, ale także poprawę stanu zdrowia. Zdarza się jednak, że przy szybkim spadku masy ciała lipomastia będzie występować również u szczupłej osoby. Z pomocą przychodzi wtedy zabieg liposukcji. Polega on na odessaniu nadmiaru tkanki tłuszczowej z okolicy piersiowej.

Procedury te są nierefundowane przez NFZ, a ich ceny kształtują się w okolicach 3,5-7 tys. złotych.

Nowoczesne techniki chirurgiczne

Warto dodać, że chirurgiczne leczenie ginekomastii staje się coraz bardziej dostępne i popularne. Nowoczesne techniki operacyjne, takie jak liposukcja laserowa czy ultradźwiękowa, oferują mniej inwazyjne rozwiązania z krótszym czasem rekonwalescencji.

Metody leczenia steatomastii:

• redukcja masy ciała,
• odpowiednio dobrana dieta,
• aktywność fizyczna,
• zabieg liposukcji,
• nowoczesne techniki operacyjne,
• leczenie farmakologiczne w przypadku zaburzeń hormonalnych.

W niektórych przypadkach, szczególnie gdy ginekomastia jest wynikiem zaburzeń hormonalnych, leczenie farmakologiczne może być zalecane. Leki mogą pomóc w przywróceniu równowagi hormonalnej i zmniejszeniu objawów. Jednak decyzję o terapii hormonalnej powinien podjąć lekarz po dokładnej ocenie stanu zdrowia pacjenta.