Według danych statystycznych przepuklina pachwinowa jest najczęściej występującą przepukliną brzuszną i stanowi około 70% przypadków. Badania wykazują, że schorzenie nawet siedem razy częściej dotyka mężczyzn. Możliwość rozwoju przepukliny pachwinowej u kobiet w ciągu życia szacowana jest na około 3%, natomiast u mężczyzn ryzyko wystąpienia sięga około 27%.
Przyczyny powstawania przepukliny pachwinowej, według wielu autorów, związane są z osłabieniem powięzi poprzecznej oraz zwiększonym na nią naciskiem. Wiele przeprowadzonych badań wykazało u chorych nieprawidłowości w budowie strukturalnej tkanki łącznej. Wynikają one z zaburzeń w stosunkach kolagenowych.
Wśród innych przyczyn wskazuje się uwarunkowania genetyczne. Ponadto wpływ może mieć przewlekłe ciśnienie w jamie brzusznej spowodowane zaparciami bądź przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.
Laparoskopowe leczenie przepukliny pachwinowej — zalety i przebieg
Chirurgia klasyczna jest wciąż najczęstszym wyborem w przypadku leczenia przepuklin brzusznych, jednak coraz silniejszy trend dążący do jak najmniejszej inwazyjności skłania wielu chirurgów ku innym metodom. Początek lat dziewięćdziesiątych to niewątpliwy rozwój technik laparoskopowych wykorzystywanych w chirurgii jamy brzusznej.
Bardzo dobre przyjęcie tej techniki w chirurgii pęcherzyka żółciowego pozwoliło na rozwój metody w przypadku innych schorzeń, w tym przepuklin brzusznych.
Zalety laparoskopii przepukliny pachwinowej
Niepodważalnym atutem, a zarazem głównym uzasadnieniem do wykonania laparoskopowej operacji przepukliny pachwinowej, jest krótszy pobyt pacjenta w szpitalu oraz szybki powrót do codziennych czynności w porównaniu z klasycznymi metodami chirurgii przepuklin. Pozostałe zalety to mniejsza liczba powikłań w postaci zakażeń rany pooperacyjnej oraz zdecydowanie lepszy efekt kosmetyczny.
Wszystkie te aspekty wpływają na większe zadowolenie pacjenta z efektów zabiegu.
Jak przebiega operacja laparoskopowa (krok po kroku)?
Aby ułatwić przygotowanie, poniżej opisano, jak zwykle przebiega laparoskopowa operacja przepukliny pachwinowej krok po kroku.
Przebieg zabiegu:
- zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym i rozpoczyna się od przygotowania pola operacyjnego oraz profilaktyki przeciwzakrzepowej i antybiotykowej zgodnie ze wskazaniami lekarza,
- chirurg wykonuje kilka niewielkich nacięć skóry (zwykle 3), przez które wprowadza kamerę i narzędzia; do jamy brzusznej podaje się dwutlenek węgla, aby uzyskać lepszą widoczność (tzw. odma otrzewnowa),
- odprowadza się worek przepuklinowy i odsłania okolice kanału pachwinowego,
- w przestrzeni przedotrzewnowej umieszcza się syntetyczną siatkę pokrywającą potencjalne miejsca osłabienia, a następnie stabilizuje się ją zgodnie ze standardem danego ośrodka (np. tacki, klej tkankowy lub szwy)
- w technice TAPP otrzewną zamyka się nad siatką, a w TEP kończy się zabieg po prawidłowym ułożeniu siatki i usunięciu narzędzi,
- gaz jest wypuszczany, a skórę zamyka się szwami lub plastrami; cały zabieg trwa zazwyczaj kilkadziesiąt minut,
- po obserwacji w sali pooperacyjnej wielu pacjentów może wrócić do domu tego samego dnia lub następnego dnia, zależnie od samopoczucia i decyzji lekarza.
Przeciwwskazania, kwalifikacja i techniki TEP/TAPP
Przeciwwskazaniem do wykorzystania techniki laparoskopowej może być obecność masywnych zrostów otrzewnowych, przebyte wcześniej procesy zapalne jamy brzusznej lub przebyta radioterapia danej części ciała. O kwalifikacji do zabiegu decyduje lekarz chirurg po dokładnym zbadaniu podmiotowym i przedmiotowym pacjenta.
Kwalifikacja do operacji
Aby bezpiecznie zakwalifikować do zabiegu i zaplanować leczenie, stosuje się ustandaryzowany proces kwalifikacji.
Proces kwalifikacji do operacji obejmuje zazwyczaj:
- szczegółowy wywiad i badanie chirurgiczne, z oceną rodzaju przepukliny (pierwotna, nawrotowa, jednostronna lub obustronna) oraz nasilenia dolegliwości,
- ewentualne badania obrazowe (np. USG) w sytuacjach wątpliwych diagnostycznie,
- ocenę ryzyka anestezjologicznego i chorób współistniejących (m.in. układu sercowo-naczyniowego, płuc, cukrzycy, otyłości),
- badania laboratoryjne i EKG zgodnie z zaleceniami lekarza,
- omówienie przygotowania do operacji: odstawienia/zmiany leków przeciwkrzepliwych zgodnie z zaleceniami, unikania posiłków i płynów na kilka godzin przed zabiegiem (na czczo), optymalizacji chorób przewlekłych, a także korzyści z ograniczenia palenia tytoniu.
Techniki laparoskopowe TEP i TAPP
Zaopatrzenie przepukliny pachwinowej laparoskopowo najczęściej przeprowadza się według dwóch technik:
- z dostępu całkowicie przedotrzewnowego (ang. Totally Extraperitoneal Approach, TEP)
- z dostępu przezbrzusznego (ang. Transabdominal Preperitoneal Approach, TAPP).
Wybór techniki zależy od wielu czynników, w tym od doświadczenia chirurga i specyficznych cech anatomicznych pacjenta.
W TEP przestrzeń do implantacji siatki uzyskuje się bez otwierania jamy otrzewnej, natomiast w TAPP wchodzi się do jamy brzusznej i na końcu zamyka otrzewną nad siatką.
Zalecenia pooperacyjne i rekonwalescencja
Bezpośrednio po zabiegu pacjent może odczuwać dolegliwości, takie jak nudności czy wymioty, które są związane ze znieczuleniem ogólnym. Po kilku godzinach zwykle można pić płyny, a następnie przyjąć lekkostrawny posiłek, o ile samopoczucie na to pozwala. Kontrola oraz zmiana opatrunku odbywa się według zaleceń lekarskich.
Pacjent często opuszcza placówkę tego samego dnia lub w pierwszej dobie po operacji, równocześnie otrzymując odpowiednie zalecenia.
Higiena rany i powrót do aktywności
Istotne jest dbanie o higienę, ze szczególnym uwzględnieniem rany pooperacyjnej. Zalecana jest regularna zmiana opatrunku oraz stosowanie środka dezynfekującego zgodnie z instrukcją. Długość rekonwalescencji jest indywidualna; powrót do codziennych, lekkich aktywności po zabiegu metodą laparoskopową zwykle następuje szybciej niż po operacji techniką klasyczną.
Do pełnej aktywności zawodowej i fizycznej większość pacjentów wraca po krótkim czasie, jednak ciężkiego wysiłku i dźwigania należy unikać przez kilka tygodni, zgodnie z zaleceniami lekarza.
Po powrocie do domu zaleca się stopniowe zwiększanie aktywności (spacery, lekkie ćwiczenia), zdrową dietę oraz kontrolę masy ciała, co może zmniejszać ryzyko nawrotu. W razie pracy fizycznej pomocne bywa omówienie bezpiecznych technik podnoszenia z fizjoterapeutą.
Możliwe powikłania po laparoskopii
Możliwe działania niepożądane i powikłania specyficzne dla laparoskopii są na ogół rzadkie, ale warto o nich wiedzieć.
Powikłania po zabiegu laparoskopowym mogą obejmować:
- przejściowy ból barku lub wzdęcie związane z gazem użytym podczas laparoskopii,
- krwiak lub surowiczak w okolicy rany, obrzęk moszny u mężczyzn,
- zatrzymanie moczu po zabiegu,
- drętwienie, mrowienie lub przewlekły ból okolicy pachwiny związany z podrażnieniem nerwów,
- zakażenie rany lub, bardzo rzadko, zakażenie siatki,
- przepuklina w miejscu wprowadzenia trokaru (rzadko),
- rzadkie, ale poważne uszkodzenia struktur w obrębie pachwiny lub jamy brzusznej (naczyń, pęcherza, jelita, nasieniowodu lub naczyń jądrowych),
- zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna.
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem
Objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem to m.in.: narastający ból nieustępujący mimo leków, wysoka gorączka, nasilone zaczerwienienie lub wyciek z rany, znaczny obrzęk jądra, trudności w oddawaniu moczu, duszność lub ból w klatce piersiowej, ból i obrzęk łydki.
Wsparcie i rehabilitacja po zabiegu
Wsparcie pooperacyjne obejmuje plan wizyt kontrolnych i dostęp do konsultacji w razie wątpliwości. W wybranych sytuacjach pomocna jest konsultacja fizjoterapeutyczna ukierunkowana na stopniowy powrót do aktywności, ćwiczenia oddechowe i edukację ergonomiczną.
U chorych z przedłużającym się bólem pooperacyjnym warto rozważyć konsultację w poradni leczenia bólu. Informację o możliwościach dodatkowego wsparcia (np. numery kontaktowe, ewentualna rehabilitacja) pacjent otrzymuje w placówce wykonującej zabieg.
Operacja przepukliny pachwinowej — NFZ i prywatnie
Operacja przepukliny pachwinowej laparoskopowo na NFZ jest możliwa, a dostępność zależy od ośrodka i czasu oczekiwania. Pacjent zdecydowany na zabieg laparoskopowy może również poddać się operacji w klinice prywatnej.
Cena takiego zabiegu to średnio 7000 zł, przy czym koszty mogą się różnić w zależności od regionu, rodzaju zastosowanej siatki i zakresu świadczeń wliczonych w pakiet.
Koszty, ubezpieczenie i wybór ośrodka
Warto skonsultować się z lekarzem w sprawie możliwości wykonania zabiegu na NFZ oraz rozważyć prywatne kliniki specjalizujące się w tego typu operacjach.
W razie pytań dotyczących finansowania zespół rejestracji w danym ośrodku pomoże wyjaśnić różnice w wycenie i dostępnych opcjach.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Operacja przepukliny laparoskopowo (NFZ i prywatnie)" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (11:45 minuty)
Źródła:
- Jakub Skiba i in., "Open, Laparoscopic, and Robotic Approaches for Inguinal Hernia Repair: A Comprehensive Review", APCz UMK, Toruń, 2025
- Wiktoria Bojarska i in., "Laparoskopowa kontra otwarta beznapięciowa rekonstrukcja przepukliny pachwinowej", Chirurgia Polska, 25, 1–2, 22-28, 2023
- Maciej Michalik, Agata Frask, Anna Klawiter, "Review article Inguinal hernia laparoscopic repair" (www.mp.pl), Videosurgery, 2(7), 2007
-
4.2/5 (opinie 112)