Licówki porcelanowe

Licówki porcelanowe – charakterystyka i materiały

Licówki porcelanowe to cienkie płytki (płatki) grubości ok. 0,5 mm, stosowane w stomatologii estetycznej. Wykorzystywane są głównie w celu poprawy wyglądu i korekty kształtu zębów przednich, widocznych w trakcie mówienia lub uśmiechania się. Założenie licówek zwykle obejmuje zęby od jedynek do trójek lub czwórek, chociaż istnieje możliwość zastosowania ich na wszystkie zęby.

Istnieje wiele odmian licówek, produkowanych z różnych materiałów, ale do najpopularniejszych zalicza się licówki porcelanowe. Są one wytwarzane z ceramik stomatologicznych (np. porcelany feldszpatowej lub ceramiki na bazie dwukrzemianu litu). Materiały te cechują się wysoką twardością, odpornością na ścieranie i przebarwienia oraz gładką, szklistą powierzchnią, która utrudnia odkładanie płytki i kamienia nazębnego.

Właściwości ceramiki sprawiają, że zęby zachowują odpowiedni błysk i kolor oraz wyglądają bardzo naturalnie. Należy jednak pamiętać, że jak każda ceramika, w cienkich przekrojach jest to materiał kruchy, dlatego licówki wymagają prawidłowego zaplanowania zgryzu i ostrożnego użytkowania.

Wskazania i przeciwwskazania do licówek

Licówki stosowane są przede wszystkim ze względów estetycznych.

Wskazaniami do założenia licówek mogą być m.in.:

• przebarwienia zęba – spowodowane martwicą, fluorozą lub stosowaniem antybiotyków z grupy tetracyklin,
• korekcja kształtu zęba – wydłużenie, poszerzenie, zamknięcie diastemy (przerwy między zębami),
• likwidacja ubytków zęba – w przypadku np. ukruszonego siekacza, mogą być lepszym rozwiązaniem niż wypełnienia kompozytowe, które w tym miejscu są podatne na wypadanie z powodu oddziaływania dużych sił.

Ważną zasadą, obowiązującą we wszystkich typach leczenia stomatologicznego, w tym również przy zakładaniu licówek, jest wcześniejsze wyleczenie ubytków próchniczych oraz pozbycie się kamienia nazębnego i osadów. Ponieważ licówki są bardzo cienkie i częściowo przezroczyste, dla lepszego efektu kosmetycznego warto rozważyć także wcześniejsze wybielenie zębów, zwłaszcza jeśli są one mocno przebarwione.

Kiedy licówki nie są zalecane?

Licówki mogą być założone u pacjentów w praktycznie każdym wieku, jednak przeciwwskazaniami do ich zastosowania są: nieprawidłowy zgryz – mogący powodować uszkodzenie lub odpadnięcie licówek, bruksizm (patologiczne zgrzytanie zębami na tle nerwowym). Zastosowanie licówek ogranicza także niedostateczna higiena jamy ustnej, zbyt krótkie zęby z niewystarczająco dużą powierzchnią do przyklejenia licówki, a także braki zębów bocznych, które mogą przeciążyć przedni odcinek łuku zębowego z nałożonymi licówkami.

W przypadku bardzo zniszczonego zęba lub z dużą liczbą wypełnień lepszą alternatywą może być założenie korony protetycznej. U pacjentów ze skłonnością do zaciskania lub zgrzytania zębami wskazane jest rozważenie szyny ochronnej, by ograniczyć ryzyko uszkodzeń.

Licówki porcelanowe - przebieg zabiegu

Założenie licówek porcelanowych przebiega etapowo i poprzedzone jest przygotowaniem zębów poprzez ich odpowiednie oszlifowanie, przeprowadzane w znieczuleniu miejscowym. Z oszlifowanych w czasie pierwszej wizyty zębów pobiera się wyciski wiernie odwzorowujące dany obszar zęba, na podstawie których pracownia protetyczna wykonuje licówki dopasowane do konkretnego pacjenta. W międzyczasie zęby zabezpieczane są licówkami tymczasowymi.

Założenie właściwych licówek ma miejsce podczas drugiej wizyty, zwykle po ok. 7 dniach. Stomatolog dopasowuje je do zębów, a następnie przytwierdza na stałe specjalnym klejem (cementem stomatologicznym). Przypomina to trochę przyklejanie sztucznych paznokci u kosmetyczki. Prawidłowo założone licówki porcelanowe są nieodróżnialne od naturalnych zębów, a po przeprowadzonym zabiegu nie pozostają żadne ślady.

Zalecenia po zacementowaniu

Bezpośrednio po zacementowaniu często zaleca się na 24–48 godzin unikanie silnie barwiących produktów (np. czerwonego wina, kawy, buraków), aby zmniejszyć ryzyko wczesnego zabarwienia okolicy brzeżnej. Możliwa jest też przejściowa nadwrażliwość zębów, która zwykle ustępuje.

Pielęgnacja licówek i trwałość efektów

Pielęgnacja, czyszczenie i utrzymanie licówek porcelanowych wpływają na ich trwałość i wygląd.

Warto stosować się do poniższych zasad:

• szczotkuj zęby 2 razy dziennie miękką szczoteczką oraz pastą o niskiej ścieralności; unikaj past i proszków silnie ściernych,

• codziennie czyść przestrzenie międzyzębowe (nić dentystyczna/taśma woskowana, superfloss, odpowiednio dobrane szczoteczki międzyzębowe); prowadź nić ruchem góra–dół, bez szarpania przy brzegu licówki,

• możesz stosować płukanki bezalkoholowe jako uzupełnienie higieny,

• na wizytach higienizacyjnych informuj personel o licówkach – umożliwi to dobór delikatnych metod czyszczenia i polerowania krawędzi,

• unikaj gryzienia bardzo twardych przedmiotów (np. orzechy w łupinie, lód, pestki, długopisy) i nie używaj zębów do otwierania opakowań; twarde pokarmy kroj na mniejsze kawałki,

• jeśli zgrzytasz lub zaciskasz zęby, rozważ szynę ochronną na noc; podczas sportów kontaktowych noś ochraniacz,

• zgłaszaj się na regularne kontrole i profesjonalne czyszczenie co 6 miesięcy – lekarz oceni zgryz, stan brzegów i higienę licówek, a w razie potrzeby wypoleruje krawędzie.

Ich trwałość wynosi zwykle ok. 10–15 lat, ale co pół roku wskazane jest przeprowadzanie wizyt kontrolnych.

Zalety, ryzyka i powikłania licówek

Zaletami zabiegu z wykorzystaniem licówek porcelanowych są:

• większa trwałość w porównaniu z licówkami kompozytowymi,
• odporność na przebarwienia i zachowanie kształtu przez cały okres użytkowania,
• porcelana jest dobrze tolerowana przez organizm, nie powoduje stanów zapalnych ani reakcji alergicznych,
• w przeciwieństwie do koron pozwalają zachować większość zęba.

Ograniczenia i możliwe powikłania:

• licówki mogą ulec pęknięciu lub odkruszeniu, zwłaszcza przy przeciążeniach; drobne uszkodzenia czasem da się wypolerować lub naprawić materiałem kompozytowym, większe zwykle wymagają wymiany licówki,

• może dojść do odcementowania (odklejenia); niekiedy licówkę można ponownie przykleić, jeśli nie jest uszkodzona,

• przygotowanie zęba wiąże się z nieodwracalnym usunięciem cienkiej warstwy szkliwa; możliwa jest przejściowa nadwrażliwość,

• z czasem, np. przy recesji dziąseł, może uwidocznić się granica licówki; okolice brzeżne mogą ulegać zabarwieniu, zwłaszcza przy niedostatecznej higienie licówek,

• po wykonaniu licówek nie można zmienić ich koloru wybielaniem (wybiela się jedynie własne zęby),

• niewłaściwa higiena sprzyja próchnicy na styku ząb–licówka i zapaleniom dziąseł, co skraca trwałość uzupełnień.

Nowoczesne technologie CAD/CAM w licówkach

W ostatnich latach technologia licówek porcelanowych znacznie się rozwinęła, dzięki czemu mogą być one jeszcze bardziej dopasowane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Nowoczesne metody, takie jak skanowanie 3D, pozwalają na dokładniejsze odwzorowanie struktury zęba, co prowadzi do lepszego dopasowania i trwałości licówek. Dzięki temu pacjenci mogą cieszyć się jeszcze bardziej estetycznym i naturalnym wyglądem zębów.

Skanowanie 3D i precyzyjne dopasowanie

Dodatkowo, nowe techniki produkcji licówek pozwalają na skrócenie czasu oczekiwania między wizytą przygotowawczą a finalnym założeniem, co jest dużym ułatwieniem dla pacjentów. Mimo postępu technologicznego kluczowe pozostają regularne kontrole, właściwa pielęgnacja i utrzymanie licówek, które zmniejszają ryzyko pęknięć czy odklejenia i pomagają zachować długotrwały efekt estetyczny.