Licówki to cienkie nakładki na zęby. Dzięki nim można ukryć przebarwienia i wybielić uzębienie. Wielu pacjentów decyduje się na takie rozwiązanie chcąc poprawić kształt zębów, usunąć szpary międzyzębowe lub odbudować fragment uszkodzonego zęba. Jest to doskonały sposób na uzyskanie pięknych i białych zębów. W zależności od szerokości uśmiechu zakłada je się na wszystkie zęby przednie od trójki do trójki lub od czwórki do czwórki.
Rodzaje licówek i materiały stomatologiczne
Pacjenci mają do dyspozycji wiele rodzajów licówek. Tradycyjne licówki są porcelanowe lub kompozytowe. Mają grubość od 0,4 do 0,8 mm. Ich założenie wymaga przygotowania zęba, który w przeciwnym razie byłby zbyt gruby i masywny. Szlifowanie wiąże się ze znieczuleniem.
Następnie pobiera się wycisk, a w czasie przygotowywania licówek zęby zabezpieczane są za pomocą licówek tymczasowych. Właściwe licówki zakładane są na następnej wizycie. Lekarz dopasowuje je do zębów, a następnie przytwierdza na stałe. Efekt kosmetyczny jest bardzo dobry.
Produktem z wyższej półki są ultracienkie licówki. W gabinetach protetycznych można spotkać marki Soft Veneers, NobelProcea, Vivaneers. Są to rozwiązania pełnoceramiczne. Ich grubość nie przekracza 0,3 mm, co można porównać z grubością szkieł kontaktowych. Mocowanie takich nakładek nie wymaga szlifowania i znieczulenia.
Dzięki zastosowaniu technik cyfrowych i procesów CAD/CAM osiąga się znacznie większą precyzję, a cały proces produkcji i mocowania przebiega znacznie szybciej. Kolejnym plusem jest możliwość wcześniejszej wizualizacji efektów leczenia. Po zeskanowaniu twarzy i uzębienia system przeprowadza analizę uśmiechu, dobiera kolor i wielkość licówek do warunków anatomicznych pacjenta.
Celem jest uzyskanie pięknego i naturalnego wyglądu. Pacjent bierze czynny udział w projektowaniu swojego uzębienia, dzięki czemu jest znacznie bardziej zadowolony z efektów. Sam zabieg mocowania licówek przypomina przyklejanie sztucznego paznokcia.
Materiały stosowane w produkcji licówek
Licówki produkowane są z ceramik dentystycznych. Ceramika tlenku cyrkonu jest materiałem o najwyższej wytrzymałości mechanicznej znacznie przekraczającej twarde tkanki zęba. Przetwarzanie tlenku cyrkonu wspomagane jest technologią cyfrową CAD/CAM, dzięki której to komputer odpowiada za wykonanie licówki pasującej do pobranego od pacjenta wycisku. Sama produkcja ceramiki odbywa z wykorzystaniem automatyki i robota (metoda Lava, ZENO, Cercon, Everest, Cerec). Dzięki takim rozwiązaniom można wykonać pomiary, wyprodukować licówki i założyć je w czasie jednej wizyty.
Do tej pory standardowo używano licówek skaleniowych, które zapewniają doskonały efekt estetyczny. Mają bowiem barwę i poziom transparentności zbliżone do naturalnych zębów. Ceramika skaleniowa to mieszanka kwarcu, krzemianów glinowo-potasowych (czyli skaleni) i tlenków metali. Licówki z niej wykonane są bardzo lekkie i jednocześnie twarde. Niestety są one również dosyć kruche, łamliwe i nieodporne na urazy.
Ceramika wzmacniana miką została opracowana w 1984 roku przez Adair i Grossmanna. Ten rodzaj materiału składa się w około 55% z czterokrzemianów fluoromiki (tzw. faza krystaliczna) i w 45% z fazy szkła. Pod mikroskopem można zaobserwować, że w fazie krystalicznej płytki krzemianów nakładają się na siebie i wzajemnie blokują, co prowadzi do zmniejszenia ryzyka pęknięć i wzrostu wytrzymałości materiału.
Można powiedzieć, że ten typ ceramiki zachowuje się jak kameleon. Oznacza to, że założony, przyjmuje barwę sąsiednich zębów. Dodatkową zaletą licówek wzmacnianych miką jest najmniejszy efekt ścierania przciwstawnych zębów.
W praktyce klinicznej o wyborze materiału decyduje nie tylko estetyka, ale również miejsce odbudowy, obciążenia zgryzowe i ilość zachowanego szkliwa, bo to właśnie oszczędzenie tkanek zęba poprawia rokowanie licówki.
Zalety licówek i efekty estetyczne
Zastosowanie licówek stomatologicznych pozwala na szybką oraz bezbolesną poprawę stanu uzębienia. Dla wielu osób krzywe, przebarwione zęby z nieestetycznymi ubytkami czy bruzdami stanowią istotny problem.
Za pomocą licówek można:
-
szybko poprawić wygląd pojedynczych zębów lub całych grup,
-
idealnie odwzorować fakturę oraz odcień zęba,
-
poszerzyć lub pogrubić ząb lub wyrównać go,
-
zniwelować nieestetyczne diastemy,
-
nadać zębom pożądany odcień.
Dużą zaletą licówek stomatologicznych jest również minimalna ingerencja w strukturę zęba, w porównaniu z pełnymi koronami. Podczas procesu zakładania licówek nie jest również potrzebne podanie znieczulenia oraz zwykle nie ma potrzeby zabezpieczenia tymczasowego zębów.
Licówki stomatologiczne są wargowymi koronami częściowymi, a ich zalety, w porównaniu z koronami są tak duże, że - jak twierdzi wielu stomatologów - powinno się je preferować w większości przypadków.
Licówki pozwalają na idealną odbudowę zębów, dzięki temu że ich kolor, kształt oraz powierzchnia zostaje indywidualnie dobrana dla danego pacjenta i poddawana wielokrotnym korektom podczas cementowania, co sprawia, że odbudowa jest wręcz niewidoczna. Licówki są również bardzo trwałe dzięki wysokiej odporności na ścieranie i trwałość kolorytu. Ryzyko pęknięcia licówki jest mniejsze niż koron pełnoceramicznych czy metalowych.
Na ile zębów zakłada się licówki?
Najważniejsze informacje o zakładaniu licówek:
-
zakładanie licówki wiąże się z minimalną ingerencją w strukturę zęba,
-
podczas preparacji usuwa się jedynie 0,5-0,75 mm tkanek,
-
licówki ograniczone są do powierzchni wargowej i części siecznej korony klinicznej,
-
pozwalają na leczenie także u części pacjentów, u których nie można zastosować koron.
Licówki są w wielu przypadkach lepsze od korony, ponieważ mogą być one założone na zęby, na które nie można założyć koron. Pozwolić mogą sobie na nie również pacjenci ze zgryzem głębokim, czy pacjenci posiadający niższe zęby przednie, które bardzo rzadko mogą być zaopatrzone tradycyjnymi metodami.
Licówki stomatologiczne są również bardzo wytrzymałe, dzięki nowej generacji materiałów adhezyjnych do zębiny oraz materiałów do cementowania. Dodatkowo, współczynnik termicznej rozszerzalności licówek jest porównywalny do współczynnika naturalnego zęba, co sprawia że odbudowa jest bardzo trwała i wytrzymała, ekstremalnie odporna na rozciąganie oraz zginanie.
Liczba zębów, na które zakłada się licówki, zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz celów estetycznych. Najczęściej licówki zakłada się na przednie zęby, które są najbardziej widoczne podczas mówienia i uśmiechania się. Zazwyczaj zakłada się je na 4, 6 lub 8 górnych przednich zębów. Decyzja zależy od indywidualnych potrzeb estetycznych oraz stanu zdrowia zębów pacjenta. W rzadkich przypadkach licówki mogą być zakładane również na dolne przednie zęby.
Wskazania, przeciwwskazania i trwałość licówek
Od momentu "wynalezienia" licówek stomatologicznych w latach 80. XX wieku dokonał się duży postęp w sposobie ich montowania. Zmieniły się również materiały, stosowane do ich wyrobu, co idzie w parze z większym komfortem pacjenta i lepszym efektem estetycznym. Obecnie licówki stanowią alternatywę dla koron pełnoceramicznych i uzupełnień metalowo-ceramicznych oraz mogą cieszyć pacjenta nawet przez dwadzieścia lat.
Licówki są doskonałym rozwiązaniem dla osób, których zęby mają przebarwienia i niezadowalający kształt, przydają się również osobom, które mają diastemę, czyli przerwę między siekaczami. Licówki mają swoje zastosowanie w przypadku delikatnie krzywego zgryzu. Założenie licówek poleca się także osobom, których zęby szpecą bruzdy lub ukruszenia czy nawet złamania. Licówki nie mają jednak zastosowania w przypadku bardzo zniszczonych zębów lub takich, które mają liczne wypełnienia.
Do najważniejszych przeciwwskazań należą:
-
aktywna próchnica,
-
nieleczone choroby dziąseł i przyzębia,
-
silny bruksizm.
W takich przypadkach najpierw trzeba ustabilizować stan jamy ustnej, ponieważ nawet najlepiej wykonana licówka nie zastąpi leczenia przyczynowego i może być bardziej narażona na odcementowanie albo pęknięcie.
Najważniejsze czynniki wpływające na trwałość licówek:
-
dobry dobór przypadku do leczenia,
-
zachowanie możliwie dużej ilości szkliwa,
-
regularna kontrola stomatologiczna,
-
prawidłowa higiena jamy ustnej.
Aktualne przeglądy badań wskazują, że w dobrze dobranych przypadkach licówki mają wysoką przeżywalność kliniczną, przekraczającą 90% po ponad 10 latach. Jednocześnie podkreśla się, że najlepsze wyniki uzyskuje się wtedy, gdy zachowane jest możliwie dużo szkliwa, a pacjent pozostaje pod regularną kontrolą stomatologiczną.
Jak dbać o licówki?
Licówki, choć trwałe i estetyczne, wymagają odpowiedniej pielęgnacji, aby zachować ich wygląd i funkcjonalność przez wiele lat.
Oto kilka kluczowych wskazówek dotyczących dbania o licówki:
-
Myj zęby dwa razy dziennie miękką szczoteczką i pastą do zębów niezawierającą ściernych składników.
-
Codziennie używaj nici dentystycznej, aby usuwać resztki jedzenia i płytkę bakteryjną spomiędzy zębów.
-
Odwiedzaj dentystę co najmniej dwa razy w roku na regularne kontrole i profesjonalne czyszczenie.
-
Dentysta może zastosować fluoryzację, aby wzmocnić zęby i zapobiec próchnicy, co jest szczególnie ważne dla zębów z licówkami.
-
Unikaj gryzienia twardych przedmiotów, takich jak lód, orzechy, twarde cukierki, które mogą uszkodzić lub odłamać licówki.
-
Ogranicz spożycie klejących pokarmów, takich jak toffi, gumy do żucia, które mogą osłabić klej trzymający licówki.
-
Jeśli masz tendencję do zgrzytania zębami (bruksizm), używaj nakładki ochronnej na zęby podczas snu.
-
Ogranicz spożycie kawy, herbaty, czerwonego wina i innych napojów oraz pokarmów, które mogą zabarwić licówki. Jeśli je spożywasz, staraj się płukać usta wodą po ich spożyciu.
Na trwałość licówek wpływa nie tylko higiena, ale też codzienne nawyki. Regularne wizyty kontrolne pozwalają wcześnie wychwycić mikropęknięcia, nieszczelności brzegów lub przeciążenia zgryzowe, a u pacjentów z bruksizmem istotne znaczenie ma stosowanie szyny ochronnej na noc.
Posłuchaj artykułu:
- Artykuł "Piękne i białe zęby dzięki licówkom" jest dostępny w formie audio z lektorem - posłuchaj teraz (13:54 minuty)
Źródła:
- Śmielak, B, "Wybrane aspekty kliniczne stosowania licówek porcelanowych.", Protet. Stomatol., LX, 6, 463-468, 2010
- Dejak, B., Kacprzak, M., Suliborski, B., Śmielak, B., "Struktura i niektóre właściwości ceramik dentystycznych stosowanych w uzupełnieniach pełnoceramicznych w świetle literatury", Protet. Stomatol, LVI, 471-477, 2006
- David Bartlett, Paul A. Brunton, "Stomatologia estetyczna", Stomatologia estetyczna, 2007, 8385700498
- Josef Schmidseder, "Stomatologia estetyczna", Stomatologia estetyczna
licówki są super. ja mam dość ciemne zęby, nie mogę ich dobrze wybielić. tzn wybielają się ładnie, prócz dwóch zębów - zakładałąm więc licówki. super :) trzymają się już 2 lata
mówisz, że tak długo się trzymają? ja się wybieram właśnie w przyszły czwartek do stomatologii na podzamczu robić licówki :) nie mogę się doczekać efektu
a i owszem :) napisz jak tam było! jesteś zadowolony z efektu?
cóż, wiedziałem, że będzie różnica, ale nie myślałem, że aż tak wyraźna. podoba mi się ten nowy wygląd.
licówki to fajne rozwiązanie :) robiłam jakiś czas temu na górnych jedynkach i dwójkach. super efekt :)